YAP Haciqabul rayon teskilati

YAP Haciqabul rayon teskilati Yeni Azərbaycan Partiyası Hacıqabul rayon təşkilatı

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ: Qardaşlıqdan strateji tərəfdaşlığa, tərəfdaşlıqdan böyük gələcəyəAz...
24/08/2026

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərində yeni mərhələ: Qardaşlıqdan strateji tərəfdaşlığa, tərəfdaşlıqdan böyük gələcəyə

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il avqustun 23-də Özbəkistana dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm siyasi və tarixi hadisə kimi yadda qaldı. Daşkənddə keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclası, imzalanan sənədlər, qarşılıqlı təltiflər və yeni layihələrin müzakirəsi Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin artıq ənənəvi dostluq münasibətlərindən daha geniş və hərtərəfli strateji əməkdaşlıq mərhələsinə keçdiyini nümayiş etdirdi.
Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin mahiyyətini və gələcək perspektivlərini geniş şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısı Daşkəndin və bütövlükdə Özbəkistanın sürətli inkişafını xüsusi vurğulayaraq, hər səfəri zamanı ölkədə yeni inkişaf dinamikasının şahidi olduğunu bildirdi. Bu qiymətləndirmə yalnız Özbəkistanın iqtisadi göstəricilərinə deyil, eyni zamanda ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına, sənaye, kənd təsərrüfatı, energetika və nəqliyyat sahələrində həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələrə verilən yüksək siyasi qiymətdir.
Özbəkistanın son illərdə əldə etdiyi nailiyyətlər Prezident Şavkat Mirziyoyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatların mühüm nəticəsidir. İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Şavkat Mirziyoyev ölkəyə rəhbərlik etməyə başladığı dövrdə qarşıda mühüm və mürəkkəb vəzifələr dayanırdı. İqtisadiyyatın inkişafı üçün yeni əsasların formalaşdırılması, sənayenin və kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsi, investisiyaların cəlb edilməsi, nəqliyyat və energetika infrastrukturunun gücləndirilməsi genişmiqyaslı və ardıcıl islahatlar tələb edirdi.
Bu gün Özbəkistanın regional və beynəlxalq müstəvidə mövqeyinin əhəmiyyətli dərəcədə güclənməsi həmin siyasətin nəticələrindən biridir. Ölkənin iqtisadi potensialının artması, yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması, nəqliyyat bağlantılarının genişləndirilməsi və investisiya imkanlarının artırılması Özbəkistanı Mərkəzi Asiyanın aparıcı dövlətlərindən birinə çevirir. Azərbaycan isə bu inkişaf prosesini dost və qardaş ölkənin uğuru kimi qiymətləndirir.
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu əlaqələr yalnız siyasi maraqlara və iqtisadi hesablamalara söykənmir. İki xalq arasında tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi yaxınlıq münasibətlərin möhkəm təməlini təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı qeyd etdiyi kimi, iki ölkə arasında münasibətlər həm mənəvi, həm də maddi baxımdan möhkəm təməl üzərində qurulub.
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin mühüm xüsusiyyətlərindən biri də bu əməkdaşlığın ikitərəfli çərçivələri aşaraq regional əhəmiyyət daşımasıdır. Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında əlaqələrin inkişafında Özbəkistanın xüsusi rolu vardır. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq formatına qoşulması regional əlaqələrin daha da genişlənməsinə imkan verib.
Bu proses nəticəsində Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yeni iqtisadi, nəqliyyat və siyasi bağlantılar formalaşır. Azərbaycan və Özbəkistan bu prosesdə mühüm tərəfdaşlar kimi çıxış edirlər.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Mərkəzi Asiya və Azərbaycan böyük potensiala və bundan da böyük inkişaf imkanlarına malik vahid geosiyasi və geoiqtisadi region kimi formalaşır. Bu yanaşma gələcəkdə Şərq–Qərb və Şimal–Cənub nəqliyyat marşrutlarının imkanlarından daha səmərəli istifadə edilməsinə, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsinə və regional iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə şərait yarada bilər.
Azərbaycan–Özbəkistan qardaşlığının ən parlaq nümunələrindən biri Özbəkistanın Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası prosesində iştirakıdır.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə yenidənqurma və bərpa işlərinin həyata keçirilməsi Azərbaycan üçün tarixi əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesdə dost və qardaş ölkələrin göstərdiyi dəstək xüsusi mənəvi məna kəsb edir. Özbəkistanın Qarabağdakı layihələrə ilk mərhələdən etibarən qoşulması Azərbaycan xalqı tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin tikilməsi bu qardaşlığın konkret nümunələrindən biridir. Xankəndidə tikiş fabrikinə investisiya qoyulması isə Özbəkistanın Qarabağın yalnız sosial deyil, həm də iqtisadi və sənaye inkişafına töhfə verdiyini göstərir.
Bu layihələr Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin yalnız siyasi bəyanatlardan ibarət olmadığını, qardaşlığın real və konkret layihələrdə öz əksini tapdığını nümayiş etdirir.
Daşkənddə Azərbaycan və Özbəkistan prezidentlərinin qarşılıqlı olaraq ali dövlət ordenləri ilə təltif olunması da səfərin mühüm hadisələrindən biri oldu. Prezident Şavkat Mirziyoyevin Prezident İlham Əliyevə ali dərəcəli “Dostluq” ordenini təqdim etməsi iki ölkə arasındakı münasibətlərə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyevin Şavkat Mirziyoyevə “Heydər Əliyev” ordenini təqdim etməsi isə Azərbaycan tərəfindən Özbəkistan Prezidentinin iki ölkə arasındakı dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin inkişafına verdiyi töhfənin yüksək qiymətləndirilməsi kimi xüsusi məna daşıyır.
Bu təltiflər dövlət başçıları arasında şəxsi dostluğun və qarşılıqlı etimadın dövlətlərarası münasibətlərin inkişafına necə mühüm təsir göstərdiyini bir daha ortaya qoyur.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin inkişafı təsadüfi və epizodik xarakter daşımır. Əksinə, tərəflərin qarşısında konkret fəaliyyət planı və real layihələr dayanır. Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, hər bir layihənin konkret məzmunu vardır.
Əməkdaşlıq yalnız Bakı və Daşkəndlə məhdudlaşmır. İki ölkənin regionları arasında əlaqələrin genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Regionlararası əməkdaşlıq forumlarının keçirilməsi sahibkarlar, yerli idarəetmə orqanları və müxtəlif iqtisadi subyektlər arasında birbaşa əlaqələrin inkişafına imkan yaradır.
Bu baxımdan “səylərin birləşdirilməsi” və “sinerji yaradılması” yanaşması Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının gələcək modelini xarakterizə edən əsas prinsiplərdən biri hesab oluna bilər.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü

Azərbaycan–Özbəkistan qardaşlığı: strateji müttəfiqlikdən böyük regional əməkdaşlığa doğruAzərbaycan Respublikasının Pre...
24/08/2026

Azərbaycan–Özbəkistan qardaşlığı: strateji müttəfiqlikdən böyük regional əməkdaşlığa doğru

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistan Respublikasının Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibə iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin bugünkü yüksək səviyyəsini, qarşılıqlı etimadın möhkəmliyini və gələcək əməkdaşlığın geniş perspektivlərini aydın şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının müsahibədə səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri artıq yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, Türk dünyasının və bütövlükdə Avrasiya məkanının siyasi, iqtisadi və nəqliyyat xəritəsinə təsir göstərən mühüm strateji tərəfdaşlıq modelinə çevrilib.
Bu münasibətlərin əsasını ilk növbədə xalqlarımızı birləşdirən ortaq tarix, dil, mədəniyyət, mənəvi dəyərlər və əsrlər boyu formalaşmış qarşılıqlı rəğbət təşkil edir. Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında mövcud olan bu təbii yaxınlıq dövlətlərarası münasibətlərin möhkəm mənəvi-siyasi təməlini formalaşdırır. Məhz bu möhkəm təməl üzərində son illərdə iki ölkə arasında əlaqələr sürətlə inkişaf edərək strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış səmimi dostluq, qarşılıqlı hörmət və etimad bu prosesdə mühüm rol oynayır. Liderlər arasında yüksək səviyyəli siyasi dialoq iki ölkənin münasibətlərinin inkişafına ciddi impuls verir. Son beş ildə ən yüksək səviyyədə həyata keçirilən qarşılıqlı səfərlər və intensiv təmaslar Azərbaycan–Özbəkistan əlaqələrinin nə qədər dinamik xarakter daşıdığını göstərir.
2024-cü ilin avqustunda Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri, 2025-ci ilin iyulunda isə Prezident Şavkat Mirziyoyevin Azərbaycana dövlət səfəri münasibətlərin siyasi və hüquqi bazasının daha da möhkəmlənməsinə səbəb olub. Bu səfərlər çərçivəsində imzalanan “Strateji tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi haqqında Bəyannamə” və “Müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə” iki ölkə arasında münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən mühüm sənədlərdir.
2023-cü ildə yaradılmış Ali Dövlətlərarası Şura isə Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin institusional əsaslarını daha da gücləndirib. Şuranın Bakı və Daşkənddə keçirilən iclasları iki ölkənin uzunmüddətli əməkdaşlıq prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi, yeni təşəbbüslərin irəli sürülməsi və mövcud layihələrin əlaqələndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
İki ölkə arasında əməkdaşlığın ən perspektivli istiqamətlərindən biri nəqliyyat və logistika sahəsidir. Azərbaycan Cənubi Qafqazın, Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyanın mühüm geosiyasi və iqtisadi mövqeyində yerləşir. Bu coğrafi üstünlük hər iki ölkəni Şərqlə Qərbi birləşdirən nəqliyyat marşrutlarının təbii tərəfdaşına çevirir.
Azərbaycanın fəal iştirak etdiyi Orta Dəhliz Mərkəzi Asiya ölkələrinin dünya bazarlarına çıxış imkanlarını genişləndirir. Özbəkistanın nəqliyyat və logistika imkanlarının Azərbaycanın tranzit infrastrukturu ilə daha sıx əlaqələndirilməsi regionlararası ticarətin inkişafına mühüm töhfə verə bilər.
Çin–Qırğızıstan–Özbəkistan dəmir yolu layihəsinin Orta Dəhliz və TRIPP layihəsi ilə inteqrasiyası isə daha geniş regional əməkdaşlıq imkanları yaradır. Bu proses nəticəsində Asiyadan Avropaya uzanan yeni və daha səmərəli nəqliyyat bağlantılarının formalaşması mümkündür.
Tranzit daşımalarında müşahidə olunan artım da bu perspektivin real əsaslara söykəndiyini göstərir. Nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsi təkcə yükdaşımaların artmasına deyil, həm də yeni investisiyaların cəlb edilməsinə, logistika mərkəzlərinin inkişafına və region ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin güclənməsinə xidmət edəcək.
Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığı Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində türk dünyasının birliyinin möhkəmləndirilməsinə də mühüm töhfə verir.
Azərbaycan və Özbəkistan TDT-ni yalnız dövlətlərarası əməkdaşlıq platforması kimi deyil, həm də ortaq tarixi, mədəni və mənəvi dəyərləri gələcəyə daşıyan mühüm birlik kimi qiymətləndirirlər.
Türk dövlətləri arasında siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, təhsil və mədəni əlaqələrin gücləndirilməsi təşkilatın beynəlxalq nüfuzunun artmasına xidmət edir. Azərbaycan və Özbəkistanın bu prosesdə fəal mövqeyi Türk dünyasının daha sıx inteqrasiyası üçün mühüm amildir.
Özbəkistanın Türk Mədəniyyəti və İrsi Fonduna tamhüquqlu üzv qəbul edilməsi də ortaq türk irsinin qorunması baxımından mühüm hadisədir. Azərbaycan və Özbəkistanın bu istiqamətdə birgə təşəbbüsləri türk xalqlarının zəngin tarixi və mədəni irsinin dünya ictimaiyyətinə daha geniş təqdim olunmasına imkan yaradır.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərinin yeni mərhələyə yüksəlməsidir.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşlərində tamhüquqlu iştirakı ölkəmizin regionla münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. Əvvəllər “C5” formatında olan regional əməkdaşlığın Azərbaycanın iştirakı ilə faktiki olaraq “C6” formatına çevrilməsi yeni geosiyasi və iqtisadi reallıq yaradıb.
Bu, Azərbaycanın yalnız Cənubi Qafqaz ölkəsi olmadığını, eyni zamanda Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında əlaqələrin qurulmasında mühüm rol oynayan regional aktora çevrildiyini göstərir.
Azərbaycanın Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında nəqliyyat, enerji və ticarət bağlantılarının yaradılmasında fəal iştirakı ölkəmizin strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Bakı limanı, dəmir yolları, magistral yollar və digər infrastruktur layihələri Azərbaycanı regionlararası əlaqələrin mühüm qovşaqlarından birinə çevirir.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səsləndirilən fikirlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri sadəcə bu günün uğurlarına deyil, gələcəyin böyük hədəflərinə hesablanıb. Ortaq tarixdən güc alan, qarşılıqlı etimad üzərində inkişaf edən və strateji maraqlarla tamamlanan bu qardaşlıq münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyur.
Azərbaycan və Özbəkistanın birgə fəaliyyəti göstərir ki, türk dünyasında birlik və həmrəylik artıq yalnız mənəvi çağırış deyil, konkret siyasi, iqtisadi və humanitar layihələrdə öz əksini tapan reallıqdır. Bu baxımdan Azərbaycan–Özbəkistan müttəfiqliyi həm iki xalqın rifahına, həm Türk dünyasının güclənməsinə, həm də Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya arasında davamlı sülh, sabitlik və əməkdaşlıq məkanının formalaşmasına mühüm töhfə verir.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü

Naxçıvan Azərbaycan xalqına Ulu Öndər Heydər Əliyev kimi böyük dövlət xadimi bəxş etmiş qədim diyardır.Heydər Əliyevin N...
17/08/2026

Naxçıvan Azərbaycan xalqına Ulu Öndər Heydər Əliyev kimi böyük dövlət xadimi bəxş etmiş qədim diyardır.

Heydər Əliyevin Naxçıvanda siyasi fəaliyyətinin mühüm mərhələləri Azərbaycan dövlətçiliyinin tarixində xüsusi yer tutur. Naxçıvanın adı Azərbaycan dövlətçilik tarixinin mühüm səhifələri ilə sıx bağlıdır.
Bu baxımdan Naxçıvanın inkişafı həm də Ulu Öndərin dövlətçilik irsinin qorunması və davam etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Naxçıvanda həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələr Ulu Öndərin dövlətçilik ideyalarının müasir mərhələdə davam etdirilməsinin nümunəsidir.
2026-cı il avqustun 11-də Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri və səfər çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına verdiyi geniş müsahibə Naxçıvanın gələcək inkişaf perspektivlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm siyasi və strateji əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Naxçıvanın inkişafı yalnız muxtar respublikanın sosial-iqtisadi tərəqqisi ilə məhdudlaşmır. Qarşıya qoyulan hədəflər Naxçıvanı təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm və mədəniyyət baxımından regionun mühüm mərkəzlərindən birinə çevirməyə hesablanıb.
Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, bu, onun Prezident kimi Naxçıvana 17-ci səfəridir. Hər bir səfərin konkret nəticələrlə müşayiət olunması dövlət başçısının Naxçıvana xüsusi diqqətinin göstəricisidir. Səfər zamanı keçirilən tədbirlər, yeni layihələrin təməlqoyma mərasimləri, dövlət proqramlarının icrası ilə bağlı verilən tapşırıqlar və gələcək planların açıqlanması Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.
Naxçıvanın inkişafı Azərbaycan dövlətinin regional inkişaf siyasətində xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində də vurğulandığı kimi, son illər ərzində burada çoxsaylı mühüm layihələr həyata keçirilib. İndi isə əsas məqsəd əldə olunmuş nəticələri daha da genişləndirmək, sosial-iqtisadi inkişafı sürətləndirmək və əhalinin rifahını yüksəltməkdir.
Naxçıvanın coğrafi mövqeyi onun təhlükəsizliyinə xüsusi diqqət göstərilməsini zəruri edir. Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində bu məsələ ayrıca vurğulanıb.
Əlahiddə Ordunun yaradılması Naxçıvanın müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində atılmış mühüm addımlardan biri olub. Bu gün Naxçıvanda ən müasir hərbi texnikanın, yeni komando qüvvələrinin və digər hərbi imkanların formalaşdırılması Azərbaycanın müdafiə qüdrətinin davamlı şəkildə artırıldığını göstərir.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölgədə söz sahibi olması ölkəmizin milli təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm amildir. Güclü ordu həm ölkəmizin ərazi bütövlüyünün qorunması, həm də regionda davamlı sülh və təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından mühüm rol oynayır.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində enerji məsələlərinə geniş yer verilməsi təsadüfi deyil. Müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi hər bir dövlətin iqtisadi və milli təhlükəsizliyinin mühüm komponentidir.
Naxçıvanda 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyasının inşasının nəzərdə tutulması muxtar respublikanın enerji imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Bu layihə ilk növbədə Naxçıvanın dayanıqlı enerji təminatına xidmət etməklə yanaşı, gələcəkdə elektrik enerjisinin ixracı üçün də əlavə imkanlar yaradacaq.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində ən mühüm mövzulardan biri Zəngəzur dəhlizi və onunla bağlı həyata keçirilən layihələr olub.
Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvanla birləşdirəcək nəqliyyat bağlantısının yaradılması ölkəmizin uzun illərdir qarşıya qoyduğu strateji məqsədlərdən biridir. Bu məqsədin reallaşması Naxçıvanın coğrafi təcridinin aradan qaldırılmasına və onun regional nəqliyyat sistemində mühüm mövqe qazanmasına şərait yaradacaq.
Horadiz–Ağbənd avtomobil yolunun demək olar ki, hazır vəziyyətə gətirilməsi, dəmir yolu layihələrinin sürətlə həyata keçirilməsi Azərbaycanın bu istiqamətdə ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyət göstərdiyini təsdiqləyir.
Naxçıvan dəmir yolunun yenidən qurulması isə layihənin ən mühüm komponentlərindən biridir. Yeni texniki-iqtisadi əsaslandırmaya əsasən yolun 194 kilometr uzunluğunda olması və gələcəkdə 15 milyon tona qədər yükdaşıma imkanının yaradılması Naxçıvanın böyük logistika mərkəzinə çevrilməsi üçün mühüm zəmin formalaşdıracaq.
Naxçıvanın strateji əhəmiyyəti yalnız Azərbaycan-Ermənistan-Türkiyə istiqaməti ilə məhdudlaşmır. Naxçıvan gələcəkdə Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin bir-biri ilə əlaqələndiyi mühüm məkanlardan birinə çevrilə bilər.
Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə Naxçıvana daxil olan nəqliyyat axınlarının Culfa üzərindən İran istiqamətinə, daha sonra isə Fars körfəzinə çıxış əldə etməsi böyük iqtisadi perspektivlər yaradır.
Bu, Naxçıvanın tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırmaqla yanaşı, Azərbaycanı daha geniş Avrasiya nəqliyyat sisteminin əvəzolunmaz iştirakçılarından birinə çevirə bilər.
Burada əsas məsələ yalnız yolların və dəmir yollarının tikintisi deyil. Söhbət bütöv bir nəqliyyat-logistika ekosisteminin yaradılmasından gedir. Yük terminalları, logistika mərkəzləri, sənaye müəssisələri, xidmət sahələri və yeni iş yerləri bu prosesin mühüm nəticələri olacaq.
Prezident İlham Əliyevin açıqlamalarından görünür ki, Zəngəzur dəhlizinə yalnız nəqliyyat layihəsi kimi yanaşılmır.
Azərbaycanın əsas hissəsindən Naxçıvana Ermənistan ərazisindən elektrik xətlərinin çəkilməsi layihəsinin hazır olması gələcəkdə enerji bağlantılarının da bu marşrut üzərindən qurulmasının mümkünlüyünü göstərir.
Bununla yanaşı, fiber-optik kabellərin, gələcəkdə isə zərurət yaranarsa, neft-qaz kəmərlərinin də bu istiqamətdən keçməsi mümkündür.
Beləliklə, Zəngəzur dəhlizi çoxfunksiyalı regional bağlantıya çevrilə bilər. Bu isə onun əhəmiyyətini yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə region və daha geniş coğrafiya üçün artırır.
Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi mühüm fikirlərdən biri Naxçıvanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla vahid inkişaf konsepsiyası çərçivəsində nəzərdən keçirilməsidir.
Bu yanaşma Azərbaycanın müxtəlif bölgələrinin potensialından kompleks şəkildə istifadə edilməsinə imkan yaradır.
Zəngilanla Ordubad arasındakı coğrafi yaxınlıq gələcəkdə iqtisadi, nəqliyyat, enerji və sosial əlaqələrin daha da gücləndirilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yaşıl enerji zonası elan edilməsi ilə yanaşı, Naxçıvanın da yaşıl enerji imkanlarının genişləndirilməsi Azərbaycanın yeni enerji siyasətinin vahid konsepsiya əsasında həyata keçirildiyini göstərir.
Bu gün Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana münasibətdə həyata keçirdiyi siyasətdə də Ulu Öndərin dövlətçilik irsinin davamlılığını görmək mümkündür. Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafı, müdafiə potensialının gücləndirilməsi, enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması, nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi və tarixi-mədəni irsin qorunması istiqamətində həyata keçirilən layihələr bu siyasətin müasir mərhələdə davamıdır.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana 17-ci səfəri zamanı Ulu Öndərin irsinə xüsusi diqqət yetirməsi də təsadüfi deyil. Dövlət başçısının Naxçıvanı Azərbaycan xalqına Heydər Əliyev kimi dahi şəxsiyyət bəxş edən qədim diyar kimi xarakterizə etməsi bu torpağın milli dövlətçilik tariximizdəki müstəsna yerini bir daha təsdiqləyir.
Ulu Öndərin irsi yalnız siyasi qərarlardan və dövlət idarəçiliyi təcrübəsindən ibarət deyil. Bu irsin əsasını milli dövlətçilik düşüncəsi, Azərbaycançılıq ideologiyası, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq, xalqın birliyi və müstəqil dövlətin qorunması təşkil edir.
Heydər Əliyev üçün Naxçıvan sadəcə doğulduğu torpaq deyildi. Naxçıvan onun üçün Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin, milli iradəsinin və mənəvi yaddaşının mühüm simvollarından biri idi. Bu səbəbdən Naxçıvanın inkişafı və burada yaşayan insanların rifahı Ulu Öndərin siyasi fəaliyyətində daim xüsusi yer tuturdu.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi kursunun Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi Azərbaycanın bütün bölgələrində olduğu kimi, Naxçıvanın inkişafında da özünü aydın göstərir. Bu gün qarşıya qoyulan böyük layihələr Azərbaycanın iqtisadi gücünün, siyasi iradəsinin və müstəqil inkişaf strategiyasının nəticəsidir.
Naxçıvanın gələcək inkişafının Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun inkişafı ilə vahid konsepsiya çərçivəsində əlaqələndirilməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma Azərbaycanın tarixi torpaqlarının, iqtisadi potensialının və strateji imkanlarının vahid inkişaf modeli əsasında birləşdirilməsinə xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Naxçıvan və Heydər Əliyev irsi bir-birindən ayrılmaz anlayışlardır. Naxçıvan Ulu Öndərin doğma torpağı, siyasi fəaliyyətinin mühüm məkanı və Azərbaycan dövlətçiliyinin mühüm mərhələlərinin şahidi olub. Bu gün isə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Naxçıvanın sürətli inkişafı, təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və regionun strateji imkanlarının genişləndirilməsi Ulu Öndərin dövlətçilik ideyalarının müasir mərhələdə davam etdirildiyini göstərir.
Naxçıvanın inkişafı, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və dövlətçilik ənənələrinin yaşadılması Ulu Öndər Heydər Əliyev irsinə ən böyük ehtiram nümunələrindən biridir. Bu irsin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması isə hər bir azərbaycanlının üzərinə düşən mühüm mənəvi və vətəndaşlıq vəzifəsidir.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü

Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri: Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyinin yeni mərhələsi və türk birli...
03/08/2026

Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri: Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyinin yeni mərhələsi və türk birliyinin möhkəmlənən təməli

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Qırğızıstan Respublikasına dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin tarixində mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Bu səfər təkcə diplomatik protokol hadisəsi deyil, həm də Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldiyini nümayiş etdirən tarixi hadisədir. İmzalanan sənədlər, keçirilən görüşlər və verilən siyasi mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstan ortaq tarixə, ortaq mədəniyyətə və ortaq gələcək baxışına malik dövlətlər kimi əməkdaşlığın yeni mərhələsinə qədəm qoyurlar.
Bu münasibətlərin ideoloji və siyasi təməlini Ümummilli Lider Heydər Əliyev qoymuşdur. Ulu Öndər türk dövlətləri ilə əlaqələrin inkişafını Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqaməti hesab edir, ortaq tarixə və milli-mənəvi dəyərlərə əsaslanan əməkdaşlığın gələcək inkişaf üçün böyük potensiala malik olduğunu daim vurğulayırdı. Bu siyasi kurs bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və yeni geosiyasi reallıqlar fonunda daha da zənginləşdirilir. Son illər Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana və Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun Azərbaycana qarşılıqlı dövlət və rəsmi səfərləri münasibətlərin inkişafına yeni impuls verib. Xüsusilə 2022-ci ildə Prezident İlham Əliyevin Bişkekə dövlət səfəri zamanı Azərbaycan–Qırğız İnkişaf Fondunun yaradılması haqqında sazişin imzalanması iqtisadi əməkdaşlıq tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. 2024-cü ildə Prezident Sadır Japarovun Azərbaycana dövlət səfəri zamanı Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılışı, Ağdam rayonunda Qırğızıstan tərəfindən inşa edilən məktəbin təməlqoyma mərasimi, azad olunmuş ərazilərin bərpasına verilən dəstək iki qardaş ölkənin münasibətlərinin təkcə siyasi deyil, həm də humanitar və mənəvi əsaslara söykəndiyini nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin son dövlət səfəri zamanı keçirilən Azərbaycan–Qırğızıstan Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclası əməkdaşlığın bütün istiqamətlərini əhatə edən yeni qərarların qəbul olunması ilə yadda qaldı. Dövlət başçıları "Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə"ni imzalamaqla münasibətləri hüquqi baxımdan ən yüksək səviyyəyə qaldırdılar.
Prezident İlham Əliyev Dövlətlərarası Şuranın iclasında Qarabağın bərpasına göstərdiyi dəstəyə görə Qırğızıstana təşəkkür edərək xüsusi vurğuladı ki, Ağdam rayonunda Qırğızıstan tərəfindən inşa edilmiş Manas adına məktəb xalqlarımızın dostluğunun və qardaşlığının əbədi rəmzidir. Dövlətimizin başçısı bildirdi ki, həmin məktəb təkcə təhsil müəssisəsi deyil, Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin gələcək nəsillərə ötürüləcək mənəvi abidəsidir.
Humanitar əməkdaşlıq da münasibətlərin ən vacib istiqamətlərindən biri olaraq inkişaf edir
Səfərin ən yaddaqalan hadisələrindən biri isə Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstan Respublikasının ali dövlət mükafatı – I dərəcəli "Manas" ordeni ilə təltif olunması oldu. Bu ali mükafat təkcə Azərbaycan Prezidentinin şəxsi xidmətlərinə verilən qiymət deyil, bütövlükdə Azərbaycan dövlətinə, Azərbaycan xalqına və iki qardaş ölkə arasında formalaşmış yüksək etimad münasibətlərinə verilən böyük dəyərin ifadəsidir.
"Manas" ordeni Qırğızıstanın dövlətçilik tarixində ən nüfuzlu təltiflərdən biridir və bu ordenin Prezident İlham Əliyevə təqdim edilməsi göstərir ki, Qırğızıstan Azərbaycan Prezidentinin türk dünyasının birliyi, regional sabitlik, iqtisadi əməkdaşlıq və qarşılıqlı inkişaf naminə gördüyü xidmətləri yüksək qiymətləndirir.
Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun Prezident İlham Əliyev haqqında söylədiyi fikirlər isə münasibətlərin mənəvi mahiyyətini dolğun şəkildə ifadə etdi:
"Qırğızıstanda sizi qardaş Azərbaycanın lideri və qırğız xalqının əziz dostu kimi böyük hörmətlə qarşılayırlar. Sizin rəhbərliyinizlə Azərbaycan inamla inkişaf edir, beynəlxalq arenada mövqelərini möhkəmləndirir və regionda sülhün və sabitliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayır."
Prezident Sadır Japarov xüsusi vurğuladı ki, Azərbaycanın bugünkü uğurlarının əsasında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin formalaşdırdığı möhkəm dövlətçilik məktəbi dayanır və Prezident İlham Əliyev həmin siyasi kursu uğurla davam etdirərək ölkənin beynəlxalq nüfuzunu daha da yüksəldir. Bu fikirlər Azərbaycan dövlətinə göstərilən yüksək hörmətin və Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq nüfuzunun növbəti təsdiqidir. Bu gün Azərbaycan və Qırğızıstan BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, ECO, Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq platformalarda daim bir-birinin mövqeyini dəstəkləyirlər. Bu həmrəylik qarşılıqlı etimadın və ortaq maraqların göstəricisidir. mAzərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasında Qırğızıstanın fəal iştirakı, Ağdamda məktəb tikintisi, humanitar layihələrə verdiyi töhfə və iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi göstərir ki, münasibətlər artıq təkcə siyasi deyil, həm də strateji, iqtisadi və mənəvi müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri bir daha nümayiş etdirdi ki, türk dövlətlərinin birliyi ortaq tarixə əsaslanan romantik ideya deyil, real siyasi və iqtisadi gücə çevrilməkdədir. Azərbaycan bu prosesin əsas təşəbbüskarlarından biri kimi çıxış edir və Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində türk dünyasında həmrəyliyin möhkəmlənməsinə mühüm töhfələr verir.
Bu gün Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətləri qarşılıqlı etimada, ortaq milli-mənəvi dəyərlərə, strateji maraqlara və gələcəyə hesablanmış əməkdaşlığa söykənir. İmzalanan müttəfiqlik müqaviləsi, "Manas" ordeni ilə verilən yüksək qiymət və dövlət başçılarının səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, Bakı ilə Bişkek arasında münasibətlər bundan sonra da yüksələn xətlə inkişaf edəcək, türk dünyasının siyasi, iqtisadi və humanitar inteqrasiyasına mühüm töhfələr verəcəkdir.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
"Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü

Ulu Öndər Heydər Əliyev və Azərbaycan dili: Milli kimliyimizin, dövlətçiliyimizin və mənəvi yaddaşımızın əbədi sütunuAzə...
03/08/2026

Ulu Öndər Heydər Əliyev və Azərbaycan dili: Milli kimliyimizin, dövlətçiliyimizin və mənəvi yaddaşımızın əbədi sütunu

Azərbaycan dilinin dövlətçilik müstəvisində qorunması və inkişaf etdirilməsi Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə sıx bağlıdır. Ulu Öndərin dil siyasəti sadəcə dilin işlənmə dairəsinin genişləndirilməsi ilə məhdudlaşmırdı. Bu siyasətin arxasında milli özünüdərk, azərbaycançılıq ideologiyası, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və gələcək müstəqil dövlətin möhkəm təməllərinin yaradılması kimi strateji məqsədlər dayanırdı.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan dilinə münasibəti xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. O, dil məsələsinə yalnız mədəniyyət məsələsi kimi deyil, milli dövlətçilik məsələsi kimi yanaşırdı. 1969-cu ildə Azərbaycana rəhbərliyə gələn Heydər Əliyev respublikanın ictimai-siyasi və sosial-iqtisadi həyatının bütün sahələrində olduğu kimi, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması istiqamətində də mühüm addımlar atdı. Azərbaycan dilinin nüfuzunun yüksəldilməsi, milli kadrların yetişdirilməsi, milli ədəbiyyatın, tariximizin və mədəniyyətimizin daha geniş təbliği həmin siyasətin mühüm istiqamətlərindən idi. Ulu Öndər çox yaxşı bilirdi ki, milli şüurun inkişafı ilə ana dilinə münasibət arasında birbaşa əlaqə mövcuddur. Xalq öz dilinə nə qədər bağlıdırsa, milli kimliyinə və dövlətçiliyinə də bir o qədər möhkəm bağlı olur. Məhz buna görə Heydər Əliyevin Azərbaycan dilinə münasibətində dövlətçilik və milli təfəkkür anlayışları daim vəhdət təşkil edirdi.
1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edildi. Sonrakı mərhələdə dövlət dilinin tətbiqi, qorunması və inkişafı istiqamətində mühüm normativ-hüquqi sənədlər qəbul edildi. Rəsmi sənədlərdə də bu prosesin Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə formalaşdırılan dil siyasəti ilə bağlı olduğu xüsusi vurğulanır. Beləliklə, Azərbaycan dilinin dövlət dili statusu yalnız hüquqi norma kimi deyil, müstəqil Azərbaycanın milli dövlətçilik konsepsiyasının əsas elementlərindən biri kimi formalaşdı. Dövlət dili dövlət idarəçiliyinin, qanunvericiliyin, təhsilin, elmin, mədəniyyətin və ictimai həyatın bütün əsas sahələrində aparıcı ünsiyyət vasitəsinə çevrildi. Bu prosesdə Heydər Əliyevin siyasi iradəsi və dövlətçilik baxışı həlledici əhəmiyyət daşıyırdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 9 avqust 2001-ci il tarixli 552 nömrəli Fərmanı ilə hər il avqustun 1-i Azərbaycan Respublikasında Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd edilir. Fərmanda latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçidin 2001-ci ilin avqustunda bütövlükdə təmin edildiyi və bunun ictimai-siyasi həyatımız, eləcə də yazı mədəniyyətimiz üçün mühüm hadisə olduğu vurğulanır. Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyasının əsas ideoloji dayaqlarından biri azərbaycançılıq məfkurəsi idi. Azərbaycançılıq yalnız siyasi ideya deyil, müxtəlif sosial, mədəni və regional mənsubiyyətlərdən olan insanları vahid milli dövlət ideyası ətrafında birləşdirən ümummilli dəyərdir. Bu məfkurənin əsas sütunlarından biri isə Azərbaycan dilidir. Çünki ana dili insanları birləşdirən, milli yaddaşı qoruyan və dövlətçilik düşüncəsini nəsildən-nəslə ötürən ən güclü vasitələrdən biridir. Ulu Öndərin dil siyasətində də bu məqam xüsusi yer tuturdu. Bu baxımdan Azərbaycan dili həm milli kimliyimizin ifadəsi, həm də dövlət müstəqilliyimizin əsas atributlarından biridir.
Azərbaycan dilinin dövlətçilik baxımından əhəmiyyətini Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yeni tarixi reallıqlar fonunda da xüsusi qeyd etmək lazımdır. 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası ilə yanaşı, milli özünüdərk və milli həmrəylik baxımından da böyük hadisə oldu. Azərbaycan xalqı bütün dünyaya nümayiş etdirdi ki, milli birlik, dövlətçilik düşüncəsi və Vətən sevgisi cəmiyyətin ən güclü dayaqlarıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq prosesləri ilə yanaşı, həmin ərazilərdə Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi tam və geniş şəkildə işlənməsi də dövlət suverenliyimizin mühüm göstəricilərindən biridir. Bu gün Şuşada, Xankəndidə, Laçında, Xocalıda, Ağdamda, Füzulidə, Zəngilanda, Qubadlıda, Kəlbəcərdə Azərbaycan dilində məktəblərin, dövlət qurumlarının, mədəniyyət ocaqlarının və ictimai həyatın fəaliyyət göstərməsi milli dövlətçiliyimizin bərpasının mənəvi tərəflərindən biridir. Bu gün 1 Avqust – Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününü qeyd edərkən Ulu Öndər Heydər Əliyevin dil siyasətinin əsl mahiyyəti daha aydın görünür. Ulu Öndər Azərbaycan dilinin gələcəyini yalnız öz dövrü üçün deyil, gələcək nəsillər üçün düşünürdü. Onun təşəbbüsü ilə həyata keçirilən əlifba islahatı, dövlət dilinin hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsi, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və Azərbaycançılıq ideyasının dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilməsi bu gün müstəqil Azərbaycanın milli dövlətçilik modelində öz bəhrəsini verir. Əgər bu gün Azərbaycan dili müstəqil dövlətimizin bütün sahələrində işlənirsə, Azərbaycan əlifbası dünya azərbaycanlılarının yazılı ünsiyyət vasitəsinə çevrilirsə, dilimiz beynəlxalq platformalarda dövlətimizin rəsmi dili kimi səslənirsə, burada Ulu Öndərin uzaqgörən siyasətinin böyük rolu vardır.
Bu gün Azərbaycan dili Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq tribunalardakı çıxışlarında səslənir, Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda yenidən qurulan şəhər və kəndlərdə yaşadılır, məktəblərdə yeni nəslə öyrədilir, elm və təhsil müəssisələrində inkişaf etdirilir, dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıları birləşdirir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin dil siyasətinin ən böyük nəticələrindən biri də budur ki, Azərbaycan dili artıq müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik atributlarından biri kimi möhkəm hüquqi və ictimai mövqeyə malikdir.

Bayram Xudayarov
Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı,
“Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları” Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri,
YAP-ın fəal üzvü

Address

Hacıqabul şəh. İ. Qayıbov Küç. 1
Adshikabul
AZ2400

Opening Hours

Monday 09:00 - 18:00
Tuesday 09:00 - 18:00
Wednesday 09:00 - 18:00
Thursday 09:00 - 18:00
Friday 09:00 - 18:00
Saturday 09:00 - 15:00

Telephone

+994503549456

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when YAP Haciqabul rayon teskilati posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to YAP Haciqabul rayon teskilati:

Shortcuts

Share

Category