27/08/2026
Laçın – Zəfərdən dirçəlişə uzanan yol
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında tarixi ədalətin bərpasını, Zəfəri və doğma torpaqlara Böyük Qayıdışın təntənəsini özündə birləşdirən əlamətdar gündür. Bu tarix Laçının yalnız azad edildiyi günü deyil, onun yenidən qurulduğu, dirçəldiyi və gələcəyə inamla addımladığı yeni dövrün başlanğıcını ifadə edir.
Laçın əsrlər boyu Azərbaycanın zəngin təbiəti, qədim tarixi və mədəni irsi ilə seçilən torpaqlarından biri olub. 1923-cü ildə Abdallar yaşayış məntəqəsinin Laçın adlandırılması və şəhər statusu alması, 1930-cu ildə isə Laçın rayonunun yaradılması bu ərazinin inzibati və ictimai həyatında mühüm mərhələlərdən olub. Dağları, meşələri, çayları və yaylaqları ilə seçilən Laçın həm də Azərbaycanın strateji baxımdan mühüm bölgələrindən biridir.
Lakin 1992-ci il mayın 18-də Laçının Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunması xalqımızın yaddaşında ağır faciə kimi qaldı. İşğal nəticəsində rayonun əhalisi doğma yurdlarından didərgin salındı, yüzlərlə hərbi və mülki şəxs həlak oldu və itkin düşdü. Rayonun sosial, iqtisadi və mədəni infrastrukturu dağıdıldı, tarixi abidələr vandalizmə məruz qaldı. Laçının işğalı həm də Qarabağ ətrafında baş verən sonrakı faciələrin dərinləşməsinə yol açan strateji itkilərdən biri idi.
Uzun illər ərzində Azərbaycan dövləti işğal faktının aradan qaldırılması və ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində məqsədyönlü siyasət həyata keçirdi. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasına gedən yolun əsas mərhələsini təşkil etdi. Üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq 2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonu Azərbaycana təhvil verildi. 2022-ci il avqustun 26-da isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi.
Məhz buna görə 26 Avqust Azərbaycan xalqı üçün xüsusi məna daşıyır. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 26 avqust Laçın Şəhəri Günü kimi müəyyənləşdirildi. Bu tarix artıq hər il Laçının azadlığının, milli iradənin və doğma torpaqlara qayıdışın rəmzi kimi qeyd olunur.
Zəfərdən quruculuğa
Laçının azad edilməsi ilə Azərbaycanın qarşısında yeni vəzifə – bu ərazilərin bərpası və insanların öz doğma yurdlarına qaytarılması vəzifəsi dayanırdı. Azərbaycan dövləti bu istiqamətdə böyükmiqyaslı layihələr həyata keçirir.
Bu gün Laçın sürətlə dəyişir. Yeni yaşayış evləri, məktəblər, sosial obyektlər, yollar, istehsal müəssisələri və turizm infrastrukturu yaradılır. Laçın şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafını nəzərdə tutan Baş Planın təsdiq olunması şəhərin gələcək inkişafının sistemli şəkildə həyata keçirildiyini göstərir. Plan çərçivəsində təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və turizm infrastrukturlarının yaradılması, şəhər mühitinin müasir prinsiplər əsasında formalaşdırılması nəzərdə tutulur.
Laçında artıq 1000-dən çox yaşayış evi tikilib və bərpa edilib. Şəhərdə yeni məktəblər, sosial obyektlər və yaşayış məhəllələri yaradılır. Zabux, Sus və Bəylik kəndlərində də genişmiqyaslı quruculuq işləri aparılır, sakinlərin rahat yaşayışı üçün zəruri sosial infrastruktur formalaşdırılır.
Laçının inkişafında yaşıl enerji xüsusi yer tutur. Rayonun su ehtiyatlarından səmərəli istifadə etməklə yeni su elektrik stansiyaları yaradılır. 2026-cı ilin iyulunda Hoçaz çayı üzərində yeni su elektrik stansiyalarının istifadəyə verilməsi ilə Laçının elektrik tələbatının yaşıl enerji hesabına qarşılanması istiqamətində mühüm nəticə əldə edilib.
Laçının nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Kəlbəcər-Laçın avtomobil yolu, çoxsaylı tunel və körpülər bölgənin nəqliyyat əlaqələrinin daha da yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. 2025-ci il mayın 28-də istifadəyə verilən Laçın Beynəlxalq Hava Limanı isə Azərbaycanın ən yüksəkdə yerləşən aeroportu kimi regionun strateji və turizm əhəmiyyətini daha da artırır.
Laçınlıların doğma yurda qayıdışı
Laçının dirçəlişinin ən böyük göstəricilərindən biri uzun illər doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların geri qayıtmasıdır. 2023-cü il mayın 28-dən başlayaraq laçınlıların öz doğma torpaqlarına qayıdışına start verilib.
Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində artıq Laçın şəhərinə, Zabux, Sus və Bəylik kəndlərinə yüzlərlə ailənin köçürülməsi təmin edilib. İnsanların öz doğma torpaqlarında yeni evlərində yaşaması, övladlarının burada təhsil alması və gələcəklərini Laçında qurması Zəfərin ən böyük mənəvi nəticələrindəndir.
Bu qayıdış sadəcə coğrafi köç deyil. Bu, illərlə həsrətində olduğumuz doğma torpaqlara həyatın qayıdışıdır. Laçının küçələrində uşaqların səsi, məktəblərin fəaliyyəti, yeni iş yerlərinin yaradılması və sosial həyatın canlanması Azərbaycan dövlətinin Zəfəri quruculuqla tamamladığının ən aydın göstəricilərindəndir.
Laçın – Azərbaycanın gələcəyə baxan şəhəri
Bu gün Laçın təkcə keçmişin ağrısını və Zəfərin sevincini özündə yaşadan şəhər deyil. O, Azərbaycanın müasir inkişaf modelinin, yaşıl enerji siyasətinin, müasir şəhərsalma yanaşmasının və Böyük Qayıdış strategiyasının mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilir.
Laçında turizm infrastrukturu genişləndirilir, yeni istirahət məkanları yaradılır, sənaye və aqro-sənaye müəssisələri fəaliyyətə başlayır. “Laçın” İstirahət Kompleksi, “Hoçazfilm” yaradıcılıq studiyası, mebel fabriki, tikiş və ayaqqabı müəssisələri, aqro-sənaye parkı və digər layihələr şəhərin iqtisadi potensialının bərpasına və əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsinə xidmət edir.
Laçının mədəni potensialı da diqqət mərkəzindədir. Şəhərin 2025-ci ildə MDB-nin mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi Laçının regionda mədəni və humanitar əhəmiyyətinin artmasının göstəricilərindən biri olub.
Laçın Zəfərin və Böyük Qayıdışın rəmzidir
Laçın tariximizin ağrılı səhifələrindən keçərək bu gün yeni həyat mərhələsinə qədəm qoyub. Bir vaxtlar işğal nəticəsində dağıdılan şəhər indi yenidən qurulur, abadlaşır və sakinlərini qoynuna alır.
Prezident İlham Əliyevin Laçının gələcəyi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər bu yeni dövrün mahiyyətini aydın ifadə edir: Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun cənnətə çevrilməsi məqsədi artıq real layihələr, yeni şəhərlər, yollar, məktəblər, müəssisələr və yaşayış məhəllələri ilə öz təcəssümünü tapır.
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü həm keçmişi xatırlamaq, həm Zəfəri qeyd etmək, həm də gələcəyə baxmaq günüdür. Bu gün Laçın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün, dövlət gücünün, milli iradənin və tarixi ədalətin bərpasının canlı simvollarından biridir.
Laçının azadlığı uğrunda canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi daim qəlbimizdə yaşayacaq. Bu torpaqları öz qanı və canı bahasına azad edən qəhrəman Vətən övladlarının fədakarlığı heç vaxt unudulmayacaq. Laçında ucalan hər yeni bina, açılan hər məktəb, salınan hər yol və burada qurulan hər yeni həyat həmin böyük Zəfərin davamıdır.
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü mübarək!
Laçın azaddır, Laçın dirçəlir, Laçın yaşayır və gələcəyə inamla addımlayır!
Fidan Hüseynova,
Yeni Azərbaycan Partiyası Quba rayon təşkilatının sədri
