15/07/2016
Lemoa
Lubakiak lehengoratu, orainera ekartzeko berria
Lau urte dira Lemoan 1936ko gerrako oroimen historikoa berreskuratzeko lanekin hasi zirela. «Herriko helduek badakite guda garaian Lemoak zer garrantzi izan zuen, baina gutxi hitz egin da gaiaz, hala ere. Eta, gaur egungo gazteen artean, pasarte ezezaguna da 1936ko gerra. Hutsune horretatik abiatu zen oroimen historikoa berreskuratzeko egitasmoa», azaldu du Mikel Garcia Lemoako Udaleko gizartekintza teknikariak. Herrian dauden lubakiak garbitzen eta 1936ko gerrak herrian izan zituen ondorioak ikertzen dabiltza ordutik.
Udaletik abiatu zen oroimen historikoa lantzeko egitasmoa Lemoan. Baina herritarrak proiektuan biltzea nahi zuen, eta norabide horretan egin zuen lehen urratsa, Garciaren hitzetan. «Oroimen historikoaren lanketan herritarrak egotea ezinbestekoa iruditu zitzaigun, eta, udal ordezkariak eta herritarrak elkartzeko, Lemoatx 1937 batzordea eratu genuen». Memoriaren astea ere antolatzen dute ordutik, eta oroimen historikoari buruzko hainbat saio egiten dituzte.
Bi ildo lantzen ari direla azaldu du Garciak: ikerketa historikoa egitea, batetik. Eta, bestetik, Lemoatxa inguruan dauden defentsa aztarnak berreskuratzea. Aztarnak berreskuratzeko lanean egin dute urrats gehien lemoarrek. Nazioarteko auzolandegi programak antolatu dituzte azken bi urteetan, Eusko Jaurlaritzarekin batera. Koreako, Mexikoko, Taiwango eta Alemaniako gazteak aritu dira auzolandegietan, Aranzadi Zientzia Elkartearen gidaritzapean. Eta Lemoatxa mendiko azpiegituren birgaitzea egin dute azken urteetan. «Hiru lubaki zati berreskuratu ditugu orain arte».
Aztarnetatik ibilbideak antolatzea da udalak duen helburua. Baina egitasmoa astiro doala dio Garciak. «Helburu bat da 1936ko gerrako aferak herrian garrantzia hartzea. Eta turismorako erakargarria izatea ere bai». Baina baliabideak urriak dira, eta pixkanaka emango dituzte pausoak. Ikasturte honetan, gertakarien ikerketa historikoari heldu nahi diote.
Orain arte egindako landa lanetan, borrokalari errepublikarren hobiak ere aurkitu dituzte Lemoan. Garciak azaldu du auzolandegiak prestatzeko lanetan Lemoatxan egindako azterketa batean hobia bat aurkitu zuela Aranzadi elkarteko kide batek. Zehazki, UGTko batailoiko Hilario Blanco barakaldarraren gorpuzkiak aurkitu zituzten.
http://bizkaia.hitza.eus/2016/04/01/oroimenerako-tokiak/
Aurten, 80 urte beteko dira armada Espainiako Errepublikaren aurka altxatu zela. Eta 80 urte herritarrak altxamendu horri eusteko defentsa sarea eraikitzen hasi zirela. Francoren aldeko indarrei aurre egiteko, lubakiz, metrailadore habiaz eta babeslekuz josi zituzten Bizkaiko mendiak 1936ko gerran.…
