Visit East Gojjam

24/08/2026

ለመላው የእስልምና እምነት ተከታዮች በሙሉ እንኳን ለ1501 ኛው የነብዮ ሙሀመድ ሰ,ዐ የመውሊድ በዓል በሰላም አደረሳችሁ !
በዓሉ የሰላም የፍቅር የመተሳሰብ እንዲሆን እንመኛለን

የምስራቅ ጎጃም ዞን ባህል ፣ቱሪዝምና ስፖርት መምሪያ

24/08/2026

ጮቄን መጠበቅ ዓባይን መጠበቅ ነው !
ጮቄ ተራራ የምሥራቅ አፍሪካ የውኃ ማማ፤ የዓባይ ወንዝ ዋነኛ ደጋፊ ነው። ከባሕር ወለል በላይ 4 ሺህ 88 ሜትር ከፍታ ያለው ሲኾን በኢትዮጵያ ከሚገኙ ከፍተኛ ተራራዎች መካከል አንዱ ነው።
በምሥራቅ ጎጃም በስምንት ወረዳዎች እና በምዕራብ ጎጃም ዞን በአንድ ወረዳ በጥቅሉ በዘጠኝ ወረዳዎች የሚዋሰነው ጮቄ 53 ሺህ 558 ሄክታር በላይ መሬት ጠቅላላ ስፋት እንዳለው የአማራ ክልል ደን እና አካባቢ ጥበቃ ባለሥልጣን መረጃ ያሳያል።
እነማይ እና እናርጅ እናውጋ፣ ሰዴ፣ ቢቡኝ፣ ማቻከል፣ ስናን፣ ደባይ ጥላት ግን እና በሌሎች ወረዳዎች ይዋሰናል። ከፍተኛ ቅዝቃዜ ያለው ይህ ቦታ በተለይም በክረምት ወቅት ከሳምንት በላይ በበረዶ የሚሸፈንበት ወቅት ነበር ። አሁን አሁን ግን የበረዶ ግግሩ እየቀነሰ የመጣበት ሁኔታ እንዳለ የአካባቢው ነዋሪዎች ይናገራሉ።
23 ትላልቅ ወንዞች እና 273 ትናንሽ የዓባይ ገባሮች ከሥሩ የሚፈልቁበት የውኃ ጋን መኾኑ እውነትም ጮቄ ያሰኘዋል። በተለምዶ "ጮቄ" የሚባለው ውኃ የሚበዛበት አካባቢ በመኾኑ ነው።
ከ85 በላይ የዕፅዋት ዝርያዎች እንዲሁም በርካታ በኢትዮጵያ ብቻ የሚገኙ ብርቅዬ የአዕዋፋት ዝርያዎች መገኛ ነው። በተለይም ጅብራ የተሰኘው የተራራ ላይ ድንቅ ተክል ውበት ሰጥቶት ይታያል።
ጮቄ በጣም ሰፊ ከመኾኑ የተነሳ ገና ብዙ ያልታወቁ ዋሻዎች፣ ጥንታዊ መኖሪያዎች እና ያልተዳሰሱ አስደሳች የተፈጥሮ መስኅቦች እንደሚኖሩት ይታመናል። የጮቄ ተራራ ልዩ ውበት እና ተፈጥሯዊ ፀጋ የተላበሰ በመኾኑ ለቱሪስት መዳረሻነት ያገለግላል።
በተራራው እምብርት የሚገኘው የጮቄ ተራሮች ኢኮሎጅ በተፈጥሮ ጥበቃ እና በማኅበረሰብ ተኮር ቱሪዝም ባሳየው ስኬት በተባበሩት መንግሥታት የዓለም ቱሪዝም ድርጅት አማካኝነት የዓለም ምርጥ የቱሪዝም መንደር ዕውቅናን አግኝቷል። 6 ሺህ 24 ሄክታር መሬት ተከልሎ እንዲጠበቅ እና እንዲለማ ብሎም ማኅበረሰቡ እንዲጠቀምበት የጮቄ ማኅበረሰብ ጥብቅ ስፍራ ተቋቁሞለትም ይገኛል።
ምንም እንኳን የጮቄ ተራራ ለአካባቢው እና ለሀገር እጅግ ወሳኝ የተፈጥሮ ሀብት ቢኾንም አሁን ላይ ከፍተኛ የሰው ሠራሽ አደጋዎች እንደተጋረጡበት መረጃዎች ያሳያሉ።
በአካባቢው ባለው የሰላም ችግር ምክንያት ቁጥጥሩ ባለመጠናከሩ ልቅ ግጦሽ እና ሕገ-ወጥ የደን ጭፍጨፋ የተራራውን ሥነ-ምኅዳር እያናጋው እንደሚገኝ ተነግሯል። ከተራራው ከፍታ ቦታዎች ላይ የእርሻ መሬት እየተስፋፋ በመምጣቱ የዱር እንስሳት መኖሪያቸውን እያጡ መኾኑን የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የእንሰሳት ሳይንስ እና ዚኦሎጅ ምሁር “በሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ የሚገኘው የጮቄ ተራራ የዱር እንስሳት እና የሥነ-ምኅዳር ሁኔታ ግምገማ” በሚል የጥናት ውጤታቸው አመላክተዋል።
በተራራው ላይ እየደረሰ ያለው መራቆት በቀጥታ የውኃ ምንጮች ላይ ተፅዕኖ ያሳድራል።
በአሁኑ ወቅት የደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲን ጨምሮ በርካታ የሀገር ውስጥ ዩኒቨርሲቲዎች እና የምርምር ማዕከላት ተራራውን ከጥፋት ለመታደግ፣ የተፋሰስ ልማት ለማድረግ እና ማኅበረሰቡን ከንብ ማር እና ቱሪዝም አማራጭ ገቢ እንዲያገኝ ለማድረግ ጥረቶችን እንደጀመሩ በጥናታዊ ጽሑፋቸው አመላክተዋል ያለው አሚኮ ነው።

24/08/2026

24/08/2026

እንኳን ለእንግጫ ነቀላ በዓል አደረሳችሁ!!!

አበባየሁሽ እዮባ
አደይ አደይ አደይ አበባ
አደይ አደይ ፈነዳ መስከረም ጠባ
እንግድህ ልቤ አንድላይ እርጋ
እንግጫዮ የወሩ የቦረቦሩ
አዘረዘረ ዳርዳሩ የበረቦሩ
እንግጫዮ ደነፋዮ አየ
ያሻውን ደፍ አየ
እንግጫውን የነቀለው አየ
ስሩን ይንቀለው
አበባሽ አደይ አየ
አለባ አበባ አበባ አየ
አንችም እንደኛ ተሞናደይ
አበባ አበባ
አበበ አደይ
አደይ ፈነዳ
እንግዴህ ልቤ አንዱ ላይ እርጋ

21/08/2026

እንኳን ለከሴ አጨዳ በዓል አደረሳችሁ!

ከስይ ደስ የሚል መዓዛ ያለዉ ተክል ነዉ፡፡በተለይም በጾመ ፍልሰታ ከስይን ለተለያዩ አገልግሎቶች መጠቀም የተለመደ ነዉ፡፡

የፆመ ማርያምን መጠናቀቅ ተከትሎ ነሀሴ 16 ቀን በምስራቅ ጎጃም ዞን በሚገኙት በሸበል በረንታ፣እነማይ እና እናርጅ እናዉጋ ወረዳዎች የከሴ አጫዳ በዓል ይከበራል ፡፡ በዚህ ጊዜም ልጃገረዶች የተለያዩ ዜማዎችን እያዜሙ ወደ አፋፍ በመዉረድ የከስይ ተክል በመቁረጥ ቤት ለቤት እየዞሩ የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት ያስተላልፋሉ፡፡የበዓሉ ስያሜም ከዚሁ ተክል የመጣ እንደሆነ ይነገራል፡፡

19/08/2026

19/08/2026

እንኳን ለደብረ ታቦር /ቡሄ/ በዓል አደረሳችሁ!
መልካም በዓል
Visit East Gojjam

17/08/2026

ቡሄ - ደብረ ታቦር
ቡሄ ማለት ብራ፣ ብርሃን፣ ደማቅ የሚል ትርጉም አለው፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ቡሄ “ቡኾ ወይም ሊጥ” ማለት ነው፡፡ የቡሄ በዓል የተጀመረው የፈጣሪ ብርሃነ መለኮት በደብረ ታቦር ተራራ ከመገለጡ ጋር ተያይዞ መሆኑን ምክንያት በማድረግ የደብረ ታቦር በዓል በመባል ይጠራል፡፡ የቡሄ በዓል እናቶች ዳቦ/ሙልሙል/ቂጣ በመጋገር፣ ወጣትና ታዳጊዎች ጅራፍ በማጮህ እና ችቦ በማብራት የሚያከብሩት በዓል ነው።
ቡሄ በአማራ ክልል ሁሉም አካባቢዎች በድምቀት የሚከበር በዓል ሲሆን ትውፊታዊው ለክርስትና ልጅ ሙልሙል የመስጠት ዝግጅት በሰሜን ወሎ፣ ምስራቅ ጎጃምና ሸዋ አካባቢ፤ ተራራ ላይ መውጣት፣ ጅራፍ በማጮህና ችቦ በማብራት ጎንደር፣ ጎጃም፣ ደሴ፣ ደቡብ ወሎ በተለይም አማራ ሳይንት አካባቢ በተለየ ሁኔታ ይከበራል።
የበዓሉ መጠሪያ በሆነው ደብረ ታቦር በተሰየመችው የደብረ ታቦር ከተማ ደግሞ ቡሄ በልዩ ሁኔታ የሚከበር በዓል ነው፡፡ ቡሄ በደብረ ታቦር በዋዜማው የዳግማዊ ምኒልክ እና እቴጌ ጣይቱን የልደት ቀን መታሰቢያ በዓል ጋር፣ በዕለቱ ደግሞ ከአሸንድዬ ጋር ተጣምሮ በድንቅ ሀይማኖታዊና ባህላዊ ክዋኔዎች በከተማዋ አደባባዮች እና በርዕሰ አድባራት ደብረ ታቦር ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን ይከበራል፡፡
ይምጡ ደብረ ታቦርን በደብረ ታቦር ያክብሩ!

Visit Amhara

17/08/2026

የእንግጫ ነቀላ እና ከስይ አጨዳ የመሳሰሉ ውብ ባህሎችን ጠብቆ ለትውልድ ለማስተላለፍ በትኩረት እየተሰራ ነው፡፡

የምስራቅ ጎጃም ዞን ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተሻገሩ የመጡ የበርካታ የሚዳሰሱና የማይዳሰሱ ባህላዊ፣ ሀይማኖታዊ እና ታሪካዊ ቅርሶች እና ትውፊቶች ባለቤት ነው፡፡
የእንግጫ ነቀላ እና ከስይ አጨዳ ባህላዊ ክዋኔዎች ደግሞ በዞኑ ከሚታወቁ እና ልጃገረዶች እና ወጣት ወንዶች የክረምቱ ዘመን መገባደድን እና የአዲስ ዓመት መቃረብን ምክንያት በማድረግ የሚያከናውኗቸው ጨዋታዎች ናቸው፡፡

የምስራቅ ጎጃም ዞን ባህል፣ ቱሪዝምና ስፖርት መምሪያ ኀላፊ ወ/ሮ ብርቄ ይዘንጋው የእንግጫ ነቀላ እና ከስይ አጨዳ በዓል ከነሀሴ አጋማሽ ጀምሮ ልጃገረዶችና ወጣት ወንዶች እንግጫ በመንቀልና በመጎንጎን ፣ አደይ አበባ በመያዝ የእንኳን አደረሳችሁ ምኞታቸውን የሚገልፁበት በዓል መሆኑን ገልጸዋል፡፡

የእንግጫ ነቀላ እና ከስይ አጨዳ ባህላዊ ክዋኔዎች የማህበረሰቡን አብሮነትና መስተጋብር በማጠናከር ረገድ ጉልህ ሚና ያላቸው እሴቶች መሆናቸውንም አብራርተዋል፡፡
የከስይ አጨዳ በዓል በዞኑ በተለይ በሸበል በረንታ፣እነማይ እና እናርጅ እናውጋ ወረዳዎች በስፋት እንደሚከበር የተናገሩት መምሪያ ኀላፊዋ ልጃገረዶችና እና ወጣቶች በውብ መዓዛ የሚታወቀውን ከስይ የተሰኘውን እጽዋት በመቁረጥ በውብ ዜማ ታጅበው የአዲስ ዓመት ብስራትን በድምቀት የሚያከብሩበት ስለመሆኑ ነው የገለጹት፡፡

የቆዩ ባህላዊ ክዋኔዎችና እና ትውፊቶች በመጤ ባህሎች እንዳይበረዙ የእንግጫ ነቀላ እና ከስይ አጨዳ የመሳሰሉ ውብ ባህሎችን ጠብቆ ለትውልድ ለማስተላለፍ በትኩረት እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡

የዘንድሮው የእንግጫ ነቀላ እና ከስይ አጨዳ በዓል “ባህላችን ድልድያችን አንድነታችን መሻገሪያችን” በሚል መሪ ሃሳብ በዞኑ በ17 ወረዳዎችና 8 ከተማ አስተዳደሮች በፓናል ውይይትና በተለያዩ ዝግጅቶች እንደሚከበር ተመላክቷል፡፡

Amico Debre Markos

17/08/2026

የእንግጫ ነቀላ በዓል አከባበር ታሪካዊ ዳራ
@@@@@@@
የእንግጫ ነቀላ በዓል አጀማመር ታሪክ ላይ ሁለት ትርክቶች አሉ፡፡ እያንዳንዱ ባህል ለመከወን መነሻ የሆኑ ምክንያቶች አሉት ፡፡ ይህ በዓል በስፋት በምስራቅ ጎጃም ዞን ሁለም ወረዳዎች ይከበራል፡፡ በበዓሉ ታሪክ ላይ ያሉ እይታዎች፡-

1.የእንግጫ ነቀላ በዓል ታሪክ ከንጉስ ሰለሞን እና ንግስተ ሳባ ጋር የተገናኘ ትርክት አለው፡፡ በመጽሃፍ ቅደስ 1ኛ ነገስት ምዕራፍ 7 ንጉስ ሰለሞን ባሰራው ቤተ-መቅደስ ላይ ኪራም በሚባል ጥበበኛ ሁለት የናስ አዕማድ በማሰራት በጉልላቱ ላይ 400 የሮማን አበባ እና 400 የሱፍ አበባ የሚመስል ጉንጉን አስቀርፆ ነበር፡፡የሮማን አበባው የሶሪት አበባ ሲሆን የሱፍ አበባው ደግሞ የአደይ አበባ ነው፡፡ ይህን ያደረገበት ምክንያት አይኑ ከአበባ እንዳይለይ የተፈጥሮ አበባ ወቅታዊ ስለሆነ እና ስለሚረግፍ የሮማን እና የሱፍ አበባዎችን ከናስ ቤተ-መቅደስ ላይ አሰርቷል፡፡ ምኒሊክ ቀዳማዊ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጣ በአባቱ በንጉስ ሰለሞን ሮማንና የሱፍ አበባዎች አይነት የተፈጥሮ አበባ ሶሪት እና አደይ አበባ በእንግጫ በመጎንጎን ለእናቱ ንግስተ ሳባ እንቁጣጣሽ በማለት በስጦታ አበርክቶለታል፡፡ ከዚህ ጊዜ ጀምሮ የሶሪት እና አደይ አበባ በእንግጫ በመጎንጎን ተውቦ በዓሉ ለበርካታ ሺህ ዓመታት እየተከበረ ዛሬ ላይ ደርሷል፡፡በዓሉ የሚከበረው ከጨለማ ወደ ብርሃን መሸጋገርን ለመዘከር ነው ፡፡

2. በመፅሃፍ ቅዱስ የተጠቀሰውን የኖህ ዘመን የጥፋት ውሃ ታሪክን መሰረት በማድረግ በዓሉ መከበር መጀመሩን የመረጃ ምንጮች ያስረዳሉ፡፡ ኖህ የጥፋት ውሃ መጉደሉን ለማጣራት ቁራን ቢልከው በዚያው ይቀራል፡፡ በማስከተልም ርግብን ይልካል፣ርግብም በአፏ ቄጤማ ይዛ ትመለሳለች፡፡ ይህም የውሃውን መጉደል የምስራች ምልክት ተደርጎ ተቆጥሯል፡፡ይህም የአዲስ ዘመን ጅማሮ ተደርጎ ይወሰዳል፡፡ ከዚህ መንፈሳዊ ታሪክ በመነሳትም አሮጌው ዘመንና የክረምቱ የጨለማ ወቅት አልፎ አዲስ ዓመት መግባቱን ለማብሰር ሴቶች እንግጫ ጎንጉነው በየሰው ቤት እየሄዱ እንኳን አደረሳችሁ እያሉ የምስራች ይሰጣሉ፡፡ የእንግጫ ነቀላ በዓል አከባበር በየዓመቱ የመስከረም 1 ቀን ዋዜማ እንግጫ ይነቀላል፡፡በእለቱ እንግጫው በአደይ እና በሶሪት አበባ ይጎነጎናል፡፡ከዚያም ልጃገረዶች ጉንጉኑን በመያዝ ቤት ለቤት እየዞሩ እና ቤተክርስተያን በመሄድ ዓዲስ ዓመት መምጣቱን ያበስራሉ፡፡

እንግጫ ነቀላን በድንቅ ምድር አማራ ጎጃም ያክብሩ!