24/08/2026
JABHADDA WADDANIGA XOREYNTA OGADEENIYA (JWXO/ONLF).
BAYaan
Bayaanka JWXO ee lagu diidayo natiijada waxa loogu yeedhay Wadahadalka Qaran ee Itoobiya.
Tixraac: ONLF/DEC/2026/001.
Goobta lagu soo saaray: Jigjiga, Dawlad Deegaanka Soomaalida
Taariikhda: 24 Agoosto 2026.
— JWXO waxay gebi ahaanba diiddan tahay geeddi-socodka, talooyinka iyo waxa lagu sheegay inuu yahay is-afgaradka ka dhashay waxa loogu yeedhay Wadahadalka Qaran ee Itoobiya.
— Shacabka Soomaaliyeed ma aysan soo dooran, mana aysan wakiilan shakhsiyaadkii shirkii kaga qaybgalay iyagoo magacooda ku hadlaya. Sidaas darteed, dadkaasi ma awoodaan inay go'aan ama heshiis ku waajibin karaan shacabka Soomaaliyeed.
— Xuquuqda ummaduhu u leeyihiin aayo-ka-tashigooda, oo ay ku jirto xaqa gooni-isu-taagga, ma ahayn wax ay siisay dowlad Itoobiyaan ah, sidaas darteedna dowlad Itoobiyaan ahi k**a qaadi karto.
— Diridhabe (Dire Dawa) si joogto ah loogama fogayn karo awoodda ama maamulka Soomaalida iyadoo arrintaas ay go'aaminayaan ergooyin aanu shacabka Soomaaliyeed soo dooran.
— Cabashada dhuleed ee la xidhiidha geeddi-socodkii 2004 gebi ahaanba waa laga saaray ajandaha. Wadahadal meesha ka saaraya arrin sidaas u weyn waxba k**a uu xallin.
— JWXO waxay diiddan tahay sheegasho kasta oo dhuleed oo Itoobiya ku wajahayso Soomaaliya, Jabuuti, Ereteriya ama dal kasta oo deris ah. Waxayna ka digaysaa in haddii arrimahan lagu meel mariyo baarlamaan uu hal xisbi si weyn u maamulo, ay taasi horseedi karto dagaal ka sii ballaadhan.
1. Jabhadda Waddaniga Xoreynta Ogaadeeniya (JWXO) waxay si cad oo aan wax shaki ah ku jirin u diiddan tahay geeddi-socodka, talooyinka iyo waxa lagu sheegay inuu yahay is-afgaradka ka dhashay waxa loogu yeedhay Wadahadalka Qaran ee Itoobiya.
2. Bilowgiiba, JWXO iyo xisbiyo badan oo mucaarad ah oo dhab ah waxay ka digeen in hawshani aysan ahayn mid madax-bannaan, isla markaana aan loogu talagelin in wax laga qabto sababaha aasaasiga ah ee soo noqnoqoshada dagaallada Itoobiya. Dowladda ayaa qabatay, dowladda ayaana maamushay, waxaana loogu talagalay in sharciyad siyaasadeed loogu sameeyo xukuumadda Xisbiga Barwaaqada (Prosperity Party), in la hormariyo ajande h**e loo sii dejiyey, iyo in awood dheeraad ah lagu ururiyo gacanta dadka awoodda haya.
3. Waxa ka soo baxay shirku wuxuu xaqiijinayaa dhammaan digniinihii h**e loo jeediyey.
Shir la maamulay, ee aan ahayn Wadahadal Qaran.
4. Wadahadal Qaran oo dhab ahi wuxuu weydiin lahaa sababta dawladda Itoobiya weli ugu dhex jirto wareegyo isdaba-joog ah oo dagaal, cabburin iyo ka-saarid siyaasadeed ah. Wuxuu wajihi lahaa dhaqanka siyaasadeed ee ku dhisan “qofka ama xisbiga guulaysta ayaa wax walba qaata”, maqnaanshaha awoodda si dimuqraadi ah loogu kala wareego, diidmada xuquuqda ummadaha iyo adeegsiga hay'adaha dowladda si loo ilaaliyo xukun kelitalis ah.
5. Wadahadal dhab ahi wuxuu furi lahaa waddo lagu kalsoonaan karo oo nabad loogu dhex dhiso ummadaha Itoobiya, wuxuuna u oggolaan lahaa inay si xor ah dib ugala xaajoodaan qaabka uu dalku u dhisan yahay iyo shuruudaha ay ku wada noolaanayaan.
6. Geeddi-socodkii ay qabatay xukuumadda Xisbiga Barwaaqadu arrimahaas midna ma samayn.
7. Ka qaybgalayaasha si xor ah looma soo dooran, mana aysan haysan wakiilnimo ay si dhab ah uga heleen bulshooyinka ay sheegeen inay matalayaan. Laga soo bilaabo maalintii ugu horreysay, bulshooyin kala duwan ayaa sheegay in hawlwadeennada Xisbiga Barwaaqada iyo maamullada deegaanka ee dowladda gacanta ku hayso ay faragelin ku sameeyeen doorashada ergooyinka.
Dad ayaa laga soo ururiyey qowmiyado, diimo iyo qaybaha bulshada oo kala duwan. Hase yeeshee, hool u muuqda inuu dalka oo dhan ka kooban yahay ma aha wax la mid ah hool si dhab ah ugu hadlaya magaca dalka. Kala-duwanaanshaha muuqaalka ah ma beddeli karo sharciyadda wakiilnimada.
8. In qof Soomaali ahi uu hoolkaas joogo macnaheedu ma aha inuu matalayo ama uu haysto oggolaanshaha shacabka Soomaaliyeed. Wakiil dhab ahi waa inuu si xor ah u soo doortaan dadka uu matalayo, uu isla dadkaas uga masuul yahay, ayna aqoonsan yihiin, isla markaana loo idmaday inuu dalabaadka iyo rabitaanka bulshadaas u gudbiyo shirka isaga oo aan faragelin lagu samayn.
9. Shacabka Soomaaliyeed ma aysan soo dooran, mana aysan wakiilan shakhsiyaadkii shirkii kaga qaybgalay iyagoo magacooda ku hadlaya.
Dadkaasi ma aysan haysan sharciyadda siyaasadeed iyo awoodda bulsho ee ay ku gorgortami karaan xuquuqda dastuuriga ah, dhulalka ama mustaqbalka shacabka Soomaaliyeed. Ka qaybgaliddoodu shacabka Soomaaliyeed ma waajibin karto.
10. Ajanduhuna k**a fiicnayn. Xitaa ka qaybgalayaashii la soo xulay looma oggolaan meel siyaasadeed oo ay ku soo bandhigaan dhammaan dalabaadka bulshooyinkooda. Taa beddelkeeda, waxaa lagu amray inay ku ekaadaan siddeed qodob oo ajande ah oo horay loo sii diyaariyey, kuwaas oo ay diyaarisay oo ay maamushay Guddiga Wadahadalka Qaranka ee Itoobiya.
11. Sheegashada Guddigu sameeyey ee ah in siddeedda qodob ay yihiin natiijada la isku geeyey ee wadatashiyo dadweyne k**a jawaabayso cabashada. Cidda maamusha ajandaha ayaa si weyn u maamusha natiijada. Markii la go'aamiyey su'aalaha la weydiin karo, qaabka loo dhigayo iyo dalabaadka aan weligood soo geli karin ajandaha, Guddigu wuxuu dejiyey xuduudihii shirka ka hor intii uusan shirku bilaaban.
12. Sidaas darteed, waxa soo baxay ma aha is-afgarad dhex maray ummadaha iyo qowmiyadaha Itoobiya.
Waa heshiis dhex maray ka qaybgalayaashii loo oggolaaday, arrimihii loo oggolaaday inay ka hadlaan, iyo qaab-dhismeed ay dowladda samaysay oo ay iyadu gacanta ku hayso.
Dib-u-celinta in ka badan qarni oo halgan qaran ah
13. Halkii ay sixi lahaayeen taariikhda Itoobiya ee ku dhisan xukunka iyo awood-ku-takri-falka, soo-jeedimahani waxay dib u rogi lahaayeen xuquuqihii ay ummaduhu ku kasbadeen in ka badan qarni oo halgan siyaasadeed iyo naf-hurnimo ah.
14. Xaqa ummaduhu u leeyihiin aayo-ka-tashigu ma aha hadiyad ay bixisay dowlad Itoobiyaan ahi. Lama siin. Waxaa lagu kasbaday halgan ay jiilal badan galeen, iyagoo diiday in si khasab ah loo dhex-milmo, dhulkooda laga qaado iyo in siyaasad ahaan la hoos geeyo.
15. Qodobka 39-aad ee Dastuurka hadda jira, oo si gaar ah muhiim ugu ah ummadda Soomaaliyeed marka la eego taariikhdeeda siyaasadeed, dhaqaale iyo bulsho ee takooridda iyo faquuqa ay la kulantay, taas oo keentay dagaallo dhiig badan ku daatay, wuxuu aqoonsan yahay—inkasta oo ay jiraan xaddidaadyo ku saabsan sida dhabta ah loogu dhaqmay—xaqa ummad kasta, qowmiyad kasta iyo shacab kasta u leeyahay aayo-ka-tashi, oo ay ku jirto gooni-isu-taaggu.
Shacabka Soomaaliyeed iyo ummadaha kale ee taariikh ahaan la dulmay, dammaanaddaasi ma aha oo keliya qodob siinaya fursad ay Itoobiya uga go'aan. Waa dammaanad muujinaysa in ka mid ahaanshaha federaalku, ugu yaraan mabda' ahaan, ku dhisan yahay oggolaansho, halkii uu ku dhisnaan lahaa qabsasho ama khasab.
16. In dammaanaddaas la tirtiro, la daciifiyo ama laga dhigo mid aan marna la adeegsan karin waxay ka dhigan tahay in si hal dhinac ah dib loogu qorayo heshiiskii federaaliga ahaa ee ay ku midoobeen ummadaha kala duwan. Waxay ummad kasta ka qaadaysaa ilaalintii dastuuriga ahayd ee ugu dambaysay ee ay kaga hortagi lahayd dowlad dhexe oo ku xadgudubta ismaamulkooda, dhulkooda ama xuquuqdooda aasaasiga ah.
17. JWXO waxay diiddan tahay isku day kasta oo loo adeegsado shir ay dowladdu maamusho iyo baarlamaan hal xisbi si weyn u maamulo, si shacabka Soomaaliyeed—ama ummad kasta oo kale—looga qaado xaqooda dabiiciga ah iyo kan dastuuriga ah ee ay ku go'aansan karaan mustaqbalkooda siyaasadeed.
Diridhabe iyo xaqa Soomaalida oo mar kale laga qaadayo
18. Meelna k**a cadda dabeecadda takoorka leh ee geeddi-socodkani sida ay uga muuqato talooyinka ku saabsan Diridhabe.
19. Diridhabe (Dire Dawa) waxay ku taallaa deegaan taariikh ahaan iyo bulsho ahaan ay ku wada nool yihiin Soomaalida iyo Oromadu. In magaalada lagu hoos geeyo maamulka federaalka waxay ka dhalatay heshiis siyaasadeed oo h**e.
Heshiiskaasi ma baabi'in xuquuqda taariikheed, dhuleed ama siyaasadeed ee Soomaalida, mana siin dowladda federaalka awood joogto ah oo ay mustaqbalka magaalada ku go'aamiso iyada oo aan oggolaansho laga haysan dadka ay arrintu sida tooska ah u khusayso.
20. Waa arrin taariikh ahaan la diiwaangeliyey in Soomaalida marar badan laga barakiciyey Diridhabe xilliyadii kala duwanaa ee iska-caabbinta iyo dagaalladii xoreynta ee dhacay tan iyo 1942.
21. Soo-jeedinta ah in Addis Ababa ay isku mar noqoto caasimadda federaalka iyo xarunta Maamulka Gobolka Oromia, halka Diridhabe laga sii hayo meel ka baxsan Deegaanka Soomaalida oo lagu hoos hayo nidaam federaal oo gaar ah, waxay muujinaysaa laba-miisaan. Hal magaalo waxaa lagu darayaa gobolka ku hareeraysan. Midda kalena waa laga goynayaa. Labada go'aan waxaa qaatay isla shirkii, iyadoo lagu andacoonayo isla mabaadi'dii.
22. Soomaalidu waxay saamayn macno leh ku yar tahay hay'adaha dhexe ee Itoobiya. Nidaam aan weligiis doorasho dhab ah ka dhalin in awoodda qaranka si dimuqraadi ah loo kala wareego awgeed, codadka Soomaalida waxaa si aan dhammaad lahayn looga indho-tiri karaa. Sidaas darteed, in Diridhabe si joogto ah looga fogeeyo awood ama maamul Soomaaliyeed oo macno leh ma aha oo keliya arrin maamul. Waxay sii xoojinaysaa xaq-la'aanta siyaasadeed iyo dhuleed ee Soomaalidu h**eyba u wajahaysay.
23. Mustaqbalka Diridhabe si sharci ah uma go'aamin karaan ergooyin ay dowladda federaalku soo xulatay, mana lagu khasbi karo awoodda tiro ee Xisbiga Barwaaqada ku leeyahay baarlamaanka. Waxay u baahan tahay heshiis gaar ah, hufan oo si xor ah looga wada xaajoodo, kaas oo ay ka qaybqaataan dadka magaalada deggan iyo wakiillo dhab ah oo ay soo wakiisheen shacabka Soomaaliyeed iyo Oromada.
24. Go'aan kasta oo la gaadho iyada oo aan oggolaanshahaas la helin ma waajibin karo shacabka Soomaaliyeed.
Aamusnaanta cabashada dhuleed ee 2004
25. Shirku sidoo kale Soomaalida ma siin fursad macno leh oo ay kaga hadlaan diidmada ay ka qabaan geeddi-socodka dhuleed ee sida caadiga ah lala xidhiidhiyo aftidii 2004.
26. Geeddi-socodkaasi wuxuu dhulal badan oo Soomaali degto ka wareejiyey Deegaanka Soomaalida, iyada oo aan la helin oggolaansho xor ah, xog-ogaal ah oo si la xaqiijin karo uga yimid bulshooyinka dhulkaas ku nool. Soomaalidu waxay tan iyo markaas su'aal gelisay caddaaladdiisa, habkii loo maamulay iyo natiijooyinkii ka dhashay.
27. Looma arag heshiis xuduudeed oo dhexdhexaad ah. Waxaa loo arkay ciqaab lagu mutaystay ku adkaysiga xuquuqda qaran iyo tan dhuleed.
28. Hase yeeshee, shir loo qabtay inuu wax ka qabto cabashooyinka taariikhiga ah ee Itoobiya ma uusan samayn hannaan lagu kalsoonaan karo oo ay bulshooyinka Soomaaliyeed ee arrintani saamaysay kaga hortagi karaan geeddi-socodkaas, ku soo bandhigi karaan caddaymo ama ku dalban karaan xal caddaalad ah.
Wadahadal Qaran oo meesha ka saaraya cabasho dhuleed oo sidaas u weyn ma uusan xallin khilaafaadka u dhexeeya ummadaha Itoobiya. Wuxuu dib u dhigay oo keliya.
29. JWXO waxay ku adkaysanaysaa in dhulalka lagu muransan yahay wax looga qabto hannaan hufan oo caalami ahaan lagu kalsoonaan karo, kaas oo ku salaysan rabitaanka dadka ay arrintu saamaysay—ee aan lagu xallin go'aamo maamul, wadatashiyo la maareeyey ama shir aan wakiil dhab ah ahayn oo dib uga ansixiya go'aanno h**e.
Shirna ma qaybin karo dhul Soomaaliyeed
30. Baahida Itoobiya u qabto inay hesho marin lagu kalsoonaan karo oo ay ku gaadho ganacsiga badda waa arrin jirta. Laakiin taasi ma abuurayso xaq dhuleed oo ay ku yeelanayso xeebta dal kale.
Marin ganacsi waxaa lagu heli karaa heshiis nabadeed, sharci ah oo labada dhinacba faa'iido u leh, iyadoo la ixtiraamayo madaxbannaanida, xuduudaha la aqoonsan yahay iyo sharciga caalamiga ah. Ma jiro waddo kale oo sharci ah oo deked lagu heli karo.
31. Sidaas darteed, JWXO waxay diiddan tahay isku day kasta oo lagu xidhiidhinayo heshiiska siyaasadeed ee gudaha Itoobiya iyo damac dhuleed oo lagu wajahayo shacabka Soomaaliyeed ee madaxbannaan ee Soomaaliya, Jabuuti ama Ereteriya.
32. Isku daygii Ra'iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed uu ku doonayey inuu gacanta ku dhigo ama xuquuq istiraatiiji ah ka helo deegaanka Saylac, isaga oo heshiis la galay maamulka Somaliland, isla markaana aan oggolaansho laga haysan Dowladda Federaalka Soomaaliya oo uu Dastuurka Soomaaliya arrintaas u baahan yahay, wuxuu muujiyey halka ay ku dambayn karaan heshiisyada hal dhinac ah marka lagu beddelo wada-xaajood sharci ah oo u dhexeeya dowladaha.
33. Shir Itoobiyaan ahi awood uma laha inuu qaybiyo dhul Soomaaliyeed, inuu sharciyeeyo sheegashooyin ballaadhsiineed, ama hammi dhaqaale u beddelo wax loogu yeedho xaq qaran.
Soo-jeedin kasta oo wadahadalka ka soo baxda oo taageerta, cudurdaar u samaysa ama fududaysa sheegasho dhuleed oo ka dhan ah Soomaaliya, Jabuuti, Ereteriya ama dal kale oo deris ah, JWXO si cad ayay u diiddan tahay.
34. Sheegashooyinka kicinaya xiisadda ee ku saabsan dhulka Badda Cas ma xallinayaan dhibaatada gudaha Itoobiya. Waxay dhibaatadaas u dhoofinayaan gobolka. Waxay sii kordhinayaan amni-darrada gobolka, waxayna khatar gelinayaan in shucuubta Geeska Afrika lagu jiido dagaal kale oo burbur badan dhaliya.
Hab lagu xoojinayo awoodda xukuumadda talada haysa
35. Khatartu kuma koobna Qodobka 39 iyo Diridhabe. Dhammaan soo-jeedimaha la sheegay ee ku saabsan dastuurka, doorashooyinka, dhulka iyo hay'adaha waa in lagu qiimeeyo saamaynta guud ee ay ku yeelanayaan ummadaha iyo qowmiyadaha.
36. Isbeddel kasta oo awoodda siyaasadeed meel dhexe ku ururinaya, hoos u dhigaya ismaamulka dowlad-deegaanada, xaddidaya tartanka siyaasadeed ee macnaha leh, hoos gelinaya hay'adaha madaxbannaan, wax ka beddelaya xeerarka doorashada si ay ugu faa'iideystaan xukuumadda talada haysa, ama si kale awoodda ugu ururinaya gacanta Xisbiga Barwaaqada, sharciyad laguma siin karo iyadoo lagu lifaaqayo magaca “Wadahadal Qaran”.
37. Baarlamaan uu hal xisbi si weyn u maamulo ma abuuri karo oggolaansho qaran isaga oo talooyinka shir la maamulay sharci ka dhigaya. Codbixinta baarlamaanku waxay buuxin kartaa habraacyada rasmiga ah, laakiin ma siin karto sharciyad isbeddello aasaasi ah oo ay diiddan yihiin isla ummadihii xuquuqdooda iyo mustaqbalkooda wax laga beddelayo.
38. Haddii dowladdu awooddeeda baarlamaanka u adeegsato inay ku meelmariso xirmadan soo-jeedimaha ah, waxa loogu yeedhay Wadahadalka Qaran wuxuu si cad ugu muuqan doonaa inuu yahay aalad lagu dhisayo nidaam siyaasadeed oo ka sii dhexeeya awoodda oo ka sii amar-ku-taagle ah.
Mawqifka aan leexashada lahayn ee JWXO
JWXO waxay qodobadan soo socda gelinaysaa diiwaanka taariikhiga ah:
1. Xaqa shacabka Soomaaliyeed u leeyahay aayo-ka-tashigu ma aha wax ay siisay dowlad Itoobiyaan ahi, mana noqon karo wax ay hay'adaha Itoobiya si sharci ah uga qaadi karaan.
2. Xaqaas waxaa aqoonsan sharciga caalamiga ah. Waxaa lagu caddeeyey Axdiga Qaramada Midoobay iyo Qodobka 1-aad ee labada Heshiis ee Caalamiga ah ee Xuquuqda Madaniga iyo Siyaasadeed iyo Xuquuqda Dhaqaale, Bulsho iyo Dhaqan. Shacab ahaan, Soomaalidu waxay xaq u leeyihiin inay si xor ah u go'aamiyaan xaaladdooda siyaasadeed iyo inay horumariyaan dhaqaalahooda, bulshadooda iyo dhaqankooda.
Sharci kasta oo gudaha ah ama geeddi-socod siyaasadeed oo khuseeya aayo-ka-tashiga Soomaalida waa in loo fasiraa loona dhaqangeliyaa si waafaqsan waajibaadyada caalamiga ah.
3. Shacabka Soomaaliyeed si xor ah uma aysan soo dooran, uma aysan wakiilan, mana aysan idman wakiillo ku wareejiya xuquuqdooda qaran, dastuur iyo dhuleed shirkii Wadahadalka Qaran.
4. Shakhsiyaad shirkii uga qaybgalay iyagoo shaqsi ahaan u jooga, ama lagu soo xulay hannaan ay dowladdu maamushay, ama aan haysan oggolaansho cad oo ay shacabka Soomaaliyeed ka heleen, awood uma lahayn inay shacabka Soomaaliyeed waajib ku noqdaan.
5. JWXO waxay diiddan tahay in la tirtiro, la daciifiyo ama la hor istaago xaqa ummaduhu u leeyihiin aayo-ka-tashiga, oo ay ku jirto xaqa gooni-isu-taagg
6. JWXO waxay diiddan tahay go'aan kasta oo lagu go'aamiyo xaaladda Diridhabe iyada oo aan la helin oggolaanshaha xor ah ee dadka magaalada deggan iyo wakiillo dhab ah oo ay soo wakiisheen shacabka Soomaaliyeed iyo Oromada.
7. JWXO waxay dalbanaysaa hannaan dhexdhexaad ah oo lagu kalsoonaan karo si wax looga qabto cabashooyinka dhuleed ee ka dhashay geeddi-socodkii lagu muransanaa ee 2004 iyo go'aannada kale ee xuduudeed ee muranka leh ee saameeyey bulshooyinka Soomaaliyeed.
8. JWXO waxay diiddan tahay soo-jeedin kasta oo dastuuri, doorasho ama hay'adeed oo loogu talagalay in awoodda lagu ururiyo dowladda dhexe ama lagu xoojiyo xukunka Xisbiga Barwaaqada ee talada haya.
9. JWXO waxay diiddan tahay sheegasho kasta oo dhuleed oo Itoobiya ku wajahayso Soomaaliya, Jabuuti ama dal kasta oo kale oo deris ah. Waxayna caddaynaysaa in marin badeed lagu raadsado oo keliya heshiisyo nabadeed oo ixtiraamaya madaxbannaanida iyo sharciga caalamiga ah.
10. JWXO ma aqoonsanayso go'aannada shirku inuu yahay oggolaanshaha shacabka Soomaaliyeed, mana aqbalayso go'aannadaas inay yihiin xal sharci ah oo lagu soo afjarayo arrinta Soomaaliyeed.
11. JWXO waxay garab taagan tahay dhammaan shucuubta iyo xoogagga dimuqraadiga ah ee doonaya xal siyaasadeed oo dhab ahaan loo wada dhan yahay, kaas oo ku dhisan sinnaanta, oggolaanshaha shacabka, dowlad lala xisaabtami karo iyo xaqa ummad kasta ay u leedahay inay go'aamiso mustaqbalkeeda.
Digniin ku saabsan dagaal kale oo masiibo ah
39. Waxa halkan lagu sheegay ma aha baaq rabshad. Waa digniin ku saabsan cawaaqibta la sii saadaalin karo haddii la xiro waddooyinka nabadeed iyo kuwa dastuuriga ah ee ay ummadaha Itoobiya ku difaacan karaan xuquuqdooda.
40. Itoobiya waxay durba wajahaysaa colaado aan la xallin iyo xiisado culus oo ka jira Tigray, Amxaarada, Oromia, Cafar iyo dhulalka Soomaalida. Kalsoonida lagu qabo hay'adaha federaalku aad bay u hooseysaa, halka fursadda siyaasadeed ee mucaaradnimada nabadeed ay sii yaraanayso.
41. Haddii xirmadan soo-jeedimaha ah lagu meel mariyo baarlamaan uu hal xisbi si weyn u maamulo—gaar ahaan haddii lagu burburiyo xuquuqda ummadaha, lagu ururiyo awoodda dowladda dhexe, laguna xalliyo arrimaha dhuleed ee muranka leh iyada oo aan oggolaansho laga haysan dadka ay khusayso—lama saari karo suurtagalnimada in xaaladdu u sii gudubto dagaal ka ballaadhan, oo xitaa noqon kara dagaal baahsan.
42. Nabad laguma gaadhi karo iyadoo ummadaha lagu khasbayo inay aqbalaan nidaam siyaasadeed oo horay loo sii go'aamiyey. Midnimo laguma sii hayn karo tirooyinka baarlamaanka, wakiillo la xakameeyey, doorashooyin la maareeyey ama awoodda khasabka ah ee dowladda.
Dal ay ku wada nool yihiin ummado kala duwan wuxuu sii jiri karaa oo keliya marka shucuubtiisu ay ku wada joogaan sinnaan, oggolaansho laga wada xaajooday iyo is-ixtiraam.
Farriintayada jiilalka mustaqbalka
43. JWXO waxay bayaankan u soo saartay si diiwaanka taariikhdu u noqdo mid aan mugdi ku jirin.
44. Xilligan go'aanka leh, JWXO ma aysan taageerin geeddi-socod shacabka Soomaaliyeed ka qaaday wakiilnimo dhab ah. Ma aysan oggolaan in la wiiqo xaqooda aayo-ka-tashiga.
Ma aysan ka tanaasulin sheegashooyinkooda ku saabsan Diridhabe ama dhulalka kale ee Soomaaliyeed ee lagu muransan yahay. Ma aysan aqbalin in magaca Wadahadal Qaran loo adeegsado dabool siyaasadeed oo lagu xoojinayo awood kelitalisnimo. Mana aysan taageerin sheegashooyin ballaadhsiineed oo lagu wajahayo dhulalka Soomaalida ee dalalka deriska ah.
45. Mas'uuliyadda cawaaqibta khatarta ah ee ka dhalata in go'aannadaas lagu khasbo shacabka waxay saarnaan doontaa kuwa hindisay, maamulay oo dhaqan geliyey—mana saarnaan doonto shucuubtii diiday inay xuquuqdooda wareejiyaan.
46. JWXO waxay weli ka go'an tahay xal wada-xaajood iyo dimuqraadi ah oo ku dhisan wada-hadallo dhab ah oo dhex mara ummadaha iyo xoogagga siyaasadeed ee Itoobiya.
Xalkaasi waa inuu wax ka qabtaa caddaalad-darradii taariikhiga ahayd, soo afjaraa nidaamka ah in cidda badisa ay wax walba qaadato, dhisaa hay'ado lala xisaabtami karo, dammaanad qaadaa aayo-ka-tashiga ummadaha, isla markaana u oggolaadaa shacab kasta inuu ka qaybqaato isagoo adeegsanaya wakiillo uu isagu soo doortay.
47. Ilaa hannaan noocaas ahi la sameeyo, JWXO waxay gebi ahaanba diiddan tahay natiijada waxa loogu yeedhay Wadahadalka Qaran ee Itoobiya.
Xuquuqda shacabka Soomaaliyeed lagama gorgortami karo iyadoo loo marayo wakiillo aysan iyagu soo dooran. Mustaqbalkooda laguma go'aamin karo hay'ado aysan iyagu gacanta ku hayn. Oggolaanshahooda lama samayn karo ama lama been-abuurin.
Waxaa soo saaray:
Jabhadda Waddaniga Xoreynta Ogaadeeniya (JWXO/ONLF)
Jigjiga, Dawlad Deegaanka Soomaalida.
24 Agoosto 2026
[email protected]
