14/03/2026
Σήμερα πραγματοποιήσαμε παρέμβαση εντός της εμπορικής έκθεσης της Agrotica.
Ακολουθεί το κείμενο που μοιράσαμε:
AGROTICA ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ
Η Agrotica δεν είναι κάτι άλλο παρά η επιτομή της επιχειρηματικής γεωργίας στον σύγχρονο καπιταλιστικό κόσμο. Δεν είναι απλώς «έκθεση μηχανημάτων». Είναι:
· εμπορικός κόμβος για τον αγροτικό καπιταλισμό
· χώρος δικτύωσης κράτους – πανεπιστημίων – εταιρειών
· πεδίο νομιμοποίησης συγκεκριμένου μοντέλου “ανάπτυξης”
Ποιός είναι ο ρόλος της συμμετοχής των ΑΕΙ στην Agrotica;
Η συμμετοχή των ΑΕΙ προσδίδει «κύρος» και επιστημονική νομιμοποίηση, καθώς οι πολιτικές επιλογές για τη μεγιστοποίηση του κέρδους και της εμπορευματοποίησης της γης και της φύσης μετατρέπονται σε τεχνικές και «αναγκαίες» επιλογές. Έτσι, η καπιταλιστική λογική ντύνεται με επιστημονική γλώσσα. Ακόμη, τα ΑΕΙ σήμερα βρίσκονται σε μια συνθήκη μόνιμης υποχρηματοδότησης, διότι το κράτος «αδυνατεί» να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις τους (προφανώς και δεν πιστεύουμε ότι η ¨κρατική μέριμνα¨ θα μπορούσε ποτέ να καλύψει τις ανάγκες της κοινωνικής βάσης). Επομένως, το ίδιο το κράτος έχει δημιουργήσει τις συνθήκες έτσι ώστε τα ΑΕΙ να εξαρτώνται δομικά οικονομικά από ιδιωτικά συμφέροντα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα ΑΕΙ επωφελούνται οικονομικά από τη συμμετοχή/συνεργασία με εκθέσεις όπως η Agrotica: χρηματοδοτήσεις, έργα με ιδιωτικές εταιρείες, χορηγίες, ερευνητικά προγράμματα με βιομηχανικούς εταίρους και πρακτικές (ΕΛΚΕ, spin-offs, συμβάσεις). Έτσι, λοιπόν, η πανεπιστημιακή έρευνα έχοντας απολέσει προ πολλού τον κοινωνικό και οικολογικό της χαρακτήρα (βλέπε σύνδεση της έρευνας με την πολεμική βιομηχανία), πλέον διεξάγεται αποκλειστικά για ιδιωτικά συμφέροντα. Αντί να προσανατολίζεται στην κάλυψη των αναγκών της κοινωνικής βάσης και της φύσης, αφορμάται από «τις ανάγκες της αγοράς» (δηλαδή των καπιταλιστών) με τελικό αποδέκτη εταιρείες - κολοσσούς και μεγάλες αγροτοβιομηχανίες και όχι κοινότητες. Αυτό αποτελεί μετατόπιση των γνωσιακών και ερευνητικών διαδικασιών που συντελούνται εντός ΑΕΙ: από δημόσια κοινωνικά αγαθά σε παραγωγό εφαρμοσμένης γνώσης για την καπιταλιστική αγορά.
AGROTICA, ΕΕ ΚΑΙ ΚΑΠ
Το πλαίσιο στο οποίο κινείται η Agrotica δεν είναι άλλο από αυτό της ΚΑΠ, που υπαγορεύεται από την ΕΕ και έτσι λειτουργεί σαν βιτρίνα εφαρμογής των ευρωπαΪκών πολιτικών στο χωράφι. Η αγροτική πολιτική τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται γύρω από έννοιες όπως η «πράσινη μετάβαση», η ψηφιοποίηση και η ανταγωνιστικότητα, προβάλλοντας ένα μοντέλο “βιώσιμης” ανάπτυξης που δεν αμφισβητεί την ίδια την λειτουργία της αγοράς και πώς αυτή δομείται αλλά επιχειρεί να την προσαρμόσει σε νέους περιβαλλοντικούς και τεχνολογικούς όρους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Κοινή Αγροτική Πολιτική κατευθύνει τις επιδοτήσεις και καθορίζει τι θεωρείται «πράσινη» πρακτική, επιβάλλοντας συγκεκριμένους δείκτες, κανονισμούς και μηχανισμούς συμμόρφωσης στους παραγωγούς. Ταυτόχρονα, η δομή της ευνοεί τις μεγάλες αγροτικές εκμεταλλεύσεις που μπορούν ευκολότερα να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έκθεση Agrotica λειτουργεί ως χώρος όπου παρουσιάζονται τρόποι προσαρμογής των παραγωγών στο συγκεκριμένο θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο. Οι εταιρείες και οι φορείς που συμμετέχουν προωθούν τεχνολογίες, υπηρεσίες και πρακτικές συμβατές με τις κατευθύνσεις της ΚΑΠ, μετατρέποντας στην πράξη τις πολιτικές κατευθύνσεις σε εμπορεύσιμες λύσεις και προϊόντα.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ο αγρότης να φτωχοποιείτα ολοένα και περισσότερο μη μπορώντας να ανταπεξέλθει στον ανταγωνισμό των μεγάλων βιομηχανιών και να προσαρμόζεται για να επιβιώσει.
Αγροτικές κινητοποιήσεις ενάντια στην αναδιάρθρωση του αγροτικού τομέα και τη φτωχοποίηση των αγροτών
Ο Δεκέμβρης του 2025 χαρακτηρίστηκε ως ο μήνας με τις μαζικότερες και εντονότερες αγροτικές κινητοποιήσεις των τελευταίων δεκαετιών που έχαιραν της αλληλεγγύης της κοινωνικής βάσης. Οι αγρότες έστησαν μπλόκα πανελλαδικά και μαχητικά απέκλεισαν τη λειτουργία λιμανιών και αεροδρομίων φτάνοντας στο σημείο να συγκρουστούν με τις δυνάμεις καταστολής, με τις τελευταίες να μη διστάζουν να εφαρμόσουν μέχρι και διώξεις εις βάρος εξεγερμένων αγροτών.
ΚΑΠ: Πολιτική αγροτικής ενίσχυσης ή συσσώρευσης κεφαλαίου;
Η αγροτιά σήμερα βάλλεται από τις επιθέσεις κράτους, κεφαλαίου και Ε.Ε. που υπαγορεύει την ΚΑΠ. Το πλαίσιο της ΚΑΠ, πιστό στις επιταγές του νεοφιλελευθερισμού, στοχεύει στη συγκεντροποίηση της γης και της παραγωγής σε λιγότερα χέρια, στη διάλυση της μικρομεσαίας αγροτιάς και στην ενίσχυση των μονοπωλίων μεταποίησης και εμπορίου. Οι επιδοτήσεις δεν μειώνουν το κόστος παραγωγής ούτε στηρίζουν υποδομές και συνεταιρισμούς, αλλά καθορίζουν τι και πόσο θα παράγει κάθε κράτος-μέλος, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα πολυεθνικών και τραπεζικών ομίλων. Οι επιδοτήσεις αυξάνονται με βάση την έκταση, ενισχύοντας,έτσι, τις μεγάλες επιχειρήσεις και υπονομεύοντας τους μικρούς αγρότες. Η ΚΑΠ ωθεί τους μικρομεσαίους να πωλούν φθηνά, οδηγώντας τους σε οικονομική ασφυξία και εξάρτηση από επιδοτήσεις, μέχρι και τον εκτοπισμό τους από το ντόπιο και διεθνές κεφάλαιο. Το αποτέλεσμα είναι εγκατάλειψη γης, μείωση αγροτικού πληθυσμού και μετατροπή της οικονομίας σε εισαγωγική, χωρίς αυτάρκεια. Τα μονοπώλια μεταποίησης και οι μεγάλες αλυσίδες, μέσω της συμβολαιακής γεωργίας, επιβάλλουν χαμηλές τιμές, ελέγχουν την παραγωγή και τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Έτσι, η παραγωγή οργανώνεται με γνώμονα την κερδοφορία του μεγάλου κεφαλαίου και όχι τις κοινωνικές ανάγκες, κάτι που αντανακλάται και στη γενικευμένη ακρίβεια των τροφίμων.
Η συμφωνία Mercosur και το λατινοαμερικανικό κεφάλαιο. Παράλληλα με τη πολιτική της ΚΑΠ, έρχεται στο παρασκήνιο η συμφωνία Mercosur, μία συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και λατινοαμερικανικών κρατών (Παραγουάη, Ουρουγουάη, Βραζιλία, Αργεντινή) η οποία προβλέπει μείωση δασμών με αποτέλεσμα τη μαζική εισαγωγή φθηνότερων αγροτοκτηνοτροφικών προϊόντων από τις χώρες αυτές, με καταστροφική συνέπεια οι ευρωπαίοι αγρότες και παραγωγοί να ¨λυγίσουν¨ λόγω της αδυναμίας τους να ανταγωνιστούν τα προϊόντα εισαγωγής. Προφανώς μόνο οι μεγάλες αγροτοβιομηχανίες θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν σε αυτόν τον ανταγωνισμό.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και το πελατειακό κράτος. Μέσα σε όλα αυτά, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που αφορούσε τη διανομή παράνομων επιδοτήσεων ύψους εκατομμυρίων ευρώ σε κομματόσκυλα, εγχώριους σύγχρονους τσιφλικάδες και σε αφεντικά τοπικών οικονομικών επιχειρήσεων, ήρθε για να επιβεβαιώσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα των αγροτικών επιδοτήσεων, εις βάρος των βιοπαλαιστών αγροτών.
Σχετικά με το τμήμα Γεωπονίας Α.Π.Θ.
Αν ρίξουμε μια ματιά στο πρόγραμμα σπουδών και τη φυσιογνωμία του τμήματος γεωπονίας του ΑΠΘ, μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε ότι ο βασικός του προσανατολισμός είναι: η παραγωγικότητα, η ανταγωνιστικότητα, η τεχνική διαχείριση της φύσης, η προσαρμογή στις πολιτικές της ΕΕ και η σύνδεση με αγορά & χρηματοδοτήσεις. Όλα αυτά αποδεικνύουν πως είναι ένα τμήμα δομικά ενταγμένο στο νεοφιλελεύθερο πλαίσιο παραγωγής και γνώσης. Η οικολογία εμφανίζεται κυρίως ως περιβαλλοντική διαχείριση, βιωσιμότητα, κλιματική προσαρμογή, προστασία εδάφους / νερού. Όμως, η «οικολογία» στην οποία η φύση αμτιμετωπίζεται ως πόρος και όχι ως κοινωνικό αγαθό, τα περιβαλλοντικά προβλήματα θεωρούνται τεχνικά και όχι κοινωνικά και οι λύσεις είναι τεχνολογικές και όχι πολιτικές, είναι μια οικολογία αποπολιτικοποιημένη και παντελώς ξεγυμνωμένη από την κοινωνικοπολιτική της χροιά.
Τι αντιπροτάσσουμε;
Το ερώτημα που τίθεται επιτακτικά για εμάς, ως μέλη του ελευθεριακού σχήματος γεωπονίας και άτομα που φοιτούν στο τμήμα, είναι πώς θα αλλάξει ριζικά ο τρόπος παραγωγής ώστε να αποτραπεί η οικολογική καταστροφή και όχι πώς μπορεί να συνεχιστεί η ίδια παραγωγική λογική σε έναν ήδη επιβαρυμένο πλανήτη με το ελάχιστο κόστος. Επομένως, η λύση δεν έγκειται ούτε στην περαιτέρω ψηφιοποίηση της γεωργίας ούτε στην «καινοτόμο ανάπτυξη» με «έξυπνα» συστήματα καλλιέργειας, την εντατική χρήση τεχνολογικών εισροών και πατενταρισμένες τεχνολογίες. Από τη σκοπιά της κοινωνικής οικολογίας, αυτή η προσέγγιση δεν αντιμετωπίζει την πραγματική ρίζα του προβλήματος. Η κοινωνική οικολογία υποστηρίζει ότι η οικολογική κρίση δεν είναι απλώς τεχνικό ή διαχειριστικό ζήτημα, αλλά βαθιά κοινωνικό και πολιτικό. Συνδέεται με τις σχέσεις ιεραρχίας, συγκεντρωτισμού και εκμετάλλευσης που διαμορφώνουν τον τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να λυθεί μόνο μέσω περισσότερης τεχνολογίας, «πράσινων» αγορών ή καινοτομιών. Αντίθετα, απαιτεί μια βαθύτερη αλλαγή στις κοινωνικές σχέσεις και στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η παραγωγή και η γνώση. Η κοινωνική οικολογία προτείνει μια διαφορετική κατεύθυνση που βασίζεται στην αποεμπορευματοποίηση της φύσης, στον τοπικό έλεγχο της παραγωγής και στην ανάπτυξη κοινοτικών μορφών γεωργίας. Σε αυτή την προοπτική, η παραγωγή δεν οργανώνεται με κριτήριο τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη και τη μεγιστοποίηση του κέρδους, αλλά τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων και την οικολογική ισορροπία. Η λογική της «ανάπτυξης με κάθε κόστος» τίθεται υπό αμφισβήτηση, ενώ δίνεται έμφαση σε μορφές οργάνωσης που ενισχύουν την τοπική αυτάρκεια, την κοινωνική συμμετοχή και την αμεσοδημοκρατική λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, η γνώση αντιμετωπίζεται ως κοινό αγαθό που κυκλοφορεί ελεύθερα μέσα στις κοινότητες και δεν μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο προϊόν. Στο ίδιο πνεύμα, η κοινωνική οικολογία υποστηρίζει ότι οι μορφές συλλογικής οργάνωσης, όπως οι συνεταιρισμοί, έχουν ουσιαστικό νόημα μόνο όταν λειτουργούν πραγματικά κοινοτικά. Ένα τέτοιο μοντέλο προϋποθέτει κοινοτικό έλεγχο της παραγωγής, οριζόντια λήψη αποφάσεων, μη εμπορευματοποίηση της φύσης και προσανατολισμό της παραγωγής στις κοινωνικές ανάγκες αντί στη μεγιστοποίηση του κέρδους. Επίσης, δίνει έμφαση στην τοπική αυτάρκεια καθώς και στη σύνδεση της παραγωγικής δραστηριότητας με την ευρύτερη κοινωνία αντί την αγορά. Μέσα από αυτό το πρίσμα, η κοινωνική οικολογία θέτει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τον έλεγχο της παραγωγής: ποιος ελέγχει τη γη, τους σπόρους, τη γνώση και τη διάθεση των προϊόντων; Ποιος αποφασίζει τι παράγεται, για ποιον παράγεται και με ποιες οικολογικές συνέπειες;
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ
Η ΦΥΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑ
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΗΝ ΛΕΗΛΑΣΙΑ ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΡΑΤΟΥΣ,ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ, ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΦΤΩΧΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ – ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ – ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΟ ΣΧΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ
