03/06/2026
ਯਾਦਾ ਦੇ ਝਰੋਖੇ ਵਿੱਚੋਂ—ਜਦੋਂ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸਦਿਆਂ ਆਖਿਆ ਪੰਜੋਲੀ ਸਾਹਿਬ ਜੇ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਵੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਚੀ ਕੱਢ ਲੈਣੀ —— ਪੰਜੋਲੀ
ਮਈ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ , ਮੈਨੂੰ ਈਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾ ਕਹਿੰਦੇ , ਮੇਰੀ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰਵਾ ਦਿਓ । ਈਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਈਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਰੁਪਾਲ ਅਜੀਤ ਵਗੈਰਾ ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਅਤੇ ਈਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਈਸ਼ ਸਰਹਿੰਦ ਤੋਂ ਰੇਲ ਫੜਕੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ । ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬਹੁਤ ਤਣਾਅ ਪੂਰਨ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਤ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ।
ਮੈ ਅਤੇ ਈਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸੱਚ ਖੰਡ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ , ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਸੰਤ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ ।
ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੁੰ ਕਿਹੋ ਕਿ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜੋਲੀ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ।
ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਨੇ ਸਾਡਾ ਸੁਨੇਹਾ ਜਦੋਂ ਸੰਤ ਜੀ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਭੇਜ ਦਿਓ ।
ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਸੰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਆ ਬਈ ਟੌਹੜਿਆ ਕਿਵੇਂ ਆਏ , ਮੈਨੂੰ ਸੰਤ ਜੀ ਅਕਸਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਟੌਹੜਾ ਕਹਿਕੇ ਬਲਾਉਦੇ ਸਨ ।
ਅਸੀਂ ਫ਼ਤਹਿ ਬਲਾਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ।
ਭਾਈ ਮੌਹਕਮ ਸਿੰਘ , ਭਾਈ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ , ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਿੰਘ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ ।
ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋ ਕੇ ਸੰਤ ਜੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ । ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਜੀ ਇਹ ਈਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਈਸ਼ ਹੈ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਤੋ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰਿਬਿਊਨ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ । ਇਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਉ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ । ਸੰਤ ਜੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਰ ਲਵੋ । ਮੈਂ ਅਤੇ ਈਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਜੋ ਸੁਆਲ ਲਿਖੇ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਤ ਜੀ ਨੇ ਲੰਮੀ ਚੌੜੀ ਇੰਟਰਵਿਉ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ।
ਇੰਟਰਵਿਉ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋ ਬਾਅਦ ਸੰਤ ਜੀ ਮੈਨੁੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਪੰਜੋਲੀ ਸਾਹਿਬ ਜੇ ਇੰਟਰਵਿਉ ਨਾ ਛਪੀ ਤਾ ਤੇਰੀ ਵੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਚੀ ਕੱਢ ਲੈਣੀ ਹੈ ।
ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਦੰਦ-ਕਥਾ ਚਲਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸੰਤ ਜੀ ਨੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵੀ ਸੋਧਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ ਕੇ ਪਰਚੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਪਰਚੀ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪਰਚੀ ਨਿਕਲਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਉਸ ਦਾ ਸੋਧਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਵੈਸੇ ਐਸਾ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀ ਐਵੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੰਦ-ਕਥਾ ਸੀ । ਅਸੀਂ ਇੰਟਰਵਿਉ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ । ਇੰਟਰਵਿਉ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸੀ , ਈਸ਼ ਕਮਾਰ ਈਸ਼ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟਰਿਬਿਊਨ ਨੁੰ ਭੇਜ ਤਾਂ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਲੱਗਣੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਲੱਗ ਸਕੀ ।
ਜਦੋਂ ਮੈਂ 1 ਮਈ 1984 ਨੁੰ ਸੰਤ ਜੀ ਨੁੰ ਮੈ ਮਿਲਿਆ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਤੇਰੀ ਇੰਟਰਵਿਉ ਛਪੀ ਨਹੀਂ ਮੇਰੇ ਤੁਸੀ ਦੋ ਘੰਟੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ । ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਜੀ ਟਰਿਬਿਊਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹੈ
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜੌਲੀ —- 94176–63418