10/06/2026
উচ্চ শিক্ষাত 'পৰিৱেশ মানৱীয় শাখা' (Environmental Humanities) অন্তৰ্ভুক্তকৰণৰ প্ৰস্তাৱ: এক সাৰাংশ
এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বীকৃতি: উত্তৰ লক্ষীমপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য ড° মুকুল চন্দ্ৰ বৰাই দেশৰ উচ্চ শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত 'এন্ভাইৰনমেণ্টেল হিউমেনিটিজ' (Environmental Humanities বা পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় মানৱীয় শাখা) অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। এই প্ৰস্তাৱক ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয় সংঘই (AIU) নীতিগতভাৱে গ্ৰহণ কৰিছে। যোৱা ৩০ এপ্ৰিলত পুনেৰ ডি. ৱাই. পাতিল বিদ্যাপীঠত অনুষ্ঠিত AIU-ৰ ১০০ সংখ্যক বাৰ্ষিক সাধাৰণ সভাত এই সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰা হয় আৰু ৫ জুনত এক পত্ৰৰ জৰিয়তে এই সিদ্ধান্তৰ কথা জানিবলৈ দিয়া হয়।
পৰৱৰ্তী পদক্ষেপ: এক ব্যাপক নীতিগত কাঠামো প্ৰস্তুত কৰাৰ পূৰ্বে, ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয় সংঘই (AIU) এই প্ৰস্তাৱটো ইয়াৰ অধীনস্থ সকলো সদস্য বিশ্ববিদ্যালয়লৈ প্ৰেৰণ কৰিব, যাতে তেওঁলোকৰ পৰা প্ৰতিক্ৰিয়া, পৰামৰ্শ আৰু মতামত ল’ব পৰা যায়। ইয়াৰ উপৰি, উপাচাৰ্য মুকুল চন্দ্ৰ বৰাক এই বিষয়টোৰ ওপৰত এটা বিস্তৃত ধাৰণাপত্ৰ (Concept Note) প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে, যিটো সমগ্ৰ দেশৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ মাজত আলোচনাৰ বাবে ভগাই দিয়া হ’ব।
উদ্দেশ্য আৰু লক্ষ্য: এই প্ৰস্তাৱিত আঁচনিখনে এক বহুমুখী দৃষ্টিভংগীৰে পৰিৱেশৰ সমস্যাক মানৱীয় শাখা (Humanities), সমাজ বিজ্ঞান, সংস্কৃতি, নৈতিকতা আৰু ভাৰতীয় জ্ঞান পৰম্পৰা (Indian Knowledge Systems) আদিৰ সৈতে একত্ৰিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব। ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হৈছে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত পৰিৱেশ সচেতনতা বৃদ্ধি কৰা আৰু বহনক্ষম উন্নয়ন (Sustainability) সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি এক ব্যাপক বুজাবুজি গঢ়ি তোলা।
ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি (NEP 2020) ৰ সৈতে সংগতি: এই পদক্ষেপটো ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি ২০২০-ৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্যৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ সংগতিপূৰ্ণ। কাৰণ শিক্ষানীতি ২০২০-এ শিক্ষাৰ্থীৰ বহুমুখী শিক্ষা (Multidisciplinary learning), বহনক্ষমতা আৰু শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীত ভাৰতীয় জ্ঞান পৰম্পৰাৰ অন্তৰ্ভুক্তিকৰণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
মূল তাৎপৰ্য: ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয় সংঘৰ (AIU) এই সিদ্ধান্তই অসমৰ উত্তৰ লক্ষীমপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ এক ডাঙৰ শৈক্ষিক গৌৰৱ কঢ়িয়াই আনিছে। ই সমগ্ৰ দেশৰ উচ্চ শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰমত পৰিৱেশৰ দৃষ্টিভংগী অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনাত উত্তৰ লক্ষীমপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ক এক কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
AIU has accepted in principle NLU's proposal to introduce Environmental Humanities in university curricula nationwide.
