Dr Kyaw Swe

Dr Kyaw Swe Political and regional information

23/04/2026

“အစိုးရသစ်၏ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်”

၁။ နိဒါန်း
“ရက် ၁၀၀ စီမံချက် (First 100 Days Plan)” ဆိုသည်မှာ ရွေးကောက်ခံအစိုးရသစ်တစ်ရပ် တာဝန်စတင်ယူပြီးနောက် ပထမဆုံး ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း အကောင်အထည်ဖော်ရန် စနစ်တကျ ရေးဆွဲထားသော ဦးစားပေး မူဝါဒနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်အစုအဝေးဖြစ်သည်။ ဤအယူအဆသည် မဲဆန္ဒရှင်များအား ပေးထားသော ကတိများကို ချက်ချင်းအကောင်အထည်ဖော်ရုံသာမက၊ အစိုးရ၏ စွမ်းဆောင်ရည်၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုနှင့် အနာဂတ် ဦးတည်ချက်တို့ကို ပြသနိုင်သော အရေးပါသည့် နိုင်ငံရေးအခိုက်အတန့်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစုတွင် စီးပွားရေး သို့မဟုတ် လူမှုဖူလုံရေးကို ဦးစားပေးလေ့ရှိသော်လည်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်သည် “ငြိမ်းချမ်းရေးမရှိလျှင် ဖွံ့ဖြိုးရေးမဖြစ်နိုင်” ဟူသော အခြေခံသဘောတရားကို ခိုင်မာစွာ ကိုင်စွဲထားသည်။

၂။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် သဘောတရား
“ရက် ၁၀၀” စံနှုန်းသည် ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်သမ္မတ ဖရန်ကလင် ဒီ ရုစဗဲ့ (Franklin D. Roosevelt) ၏ “New Deal” အစီအစဉ်များမှ စတင်ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ထိုကာလက စီးပွားပျက်ကပ်ကြီး၏ စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ရန် အစိုးရသစ်သည် ရက်ပေါင်း ၁၀၀ အတွင်း အခြေခံဥပဒေနှင့် မူဝါဒပေါင်း ၁၅ ခုကျော် အောင်မြင်စွာ အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ဤအလေ့အထသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ အစိုးရသစ်များ၏ အရှိန်အဟုန်ကို တိုင်းတာသည့် စံပြုကာလတစ်ခု (Benchmark) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေတွင် ဤစံနှုန်းကို နိုင်ငံ၏ သီးခြားပဋိပက္ခအခြေအနေနှင့် လိုက်လျောညီထွေစွာ ပြုပြင်ယူထားသည်ကို တွေ့ရသည်။

၃။ ပထမဦးစားပေး - ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လက်နက်ကိုင်အရေး ဖြေရှင်းခြင်း
ရက် ၁၀၀ စီမံချက်၏ အဓိကကျသော အုတ်မြစ်မှာ နိုင်ငံ၏ နှစ်ရှည်ကြာ ပဋိပက္ခများကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်ဖြစ်သည်။ အစိုးရသစ်က “ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်မှသာ၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိမှသာ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းက လုပ်လို့ရတယ်” ဟု ပြတ်သားစွာ သုံးသပ်ထားပြီး၊ အင်အားစုအားလုံးကို ဥပဒေဘောင်အတွင်း ငြိမ်းချမ်းစွာ စေ့စပ်ဆွေးနွေးရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။

၃.၁။ အားလုံးပါဝင်သော ဖိတ်ခေါ်မှု မူဝါဒ (Inclusive Invitation Policy)
ဤစီမံချက်၏ ထူးခြားသော သံခင်းတမန်ခင်းနည်းဗျူဟာမှာ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EAOs) နှင့် အခြားလက်နက်ကိုင်အင်အားစုများကို ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးစားပွဲဝိုင်းသို့ ဖိတ်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ဖိတ်ခေါ်မှုတွင် အဓိကအုပ်စုကြီး နှစ်ရပ် ပါဝင်သည်-

· တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EAOs) အတွက် နှစ်လမ်းသွား ချဉ်းကပ်မှု -
· NCA လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း မပြုရသေးသော အဖွဲ့များ - တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) တွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသေးသော အဖွဲ့များကို ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲသို့ တိုက်ရိုက်ဖိတ်ခေါ်ထားပြီး၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ တွေ့ဆုံရန် အချိန်ကာလတစ်ခု သတ်မှတ်ပေးထားသည်။
· NCA လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးသော်လည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ရပ်တန့်နေသော အဖွဲ့များ - လွန်ခဲ့သော ၅ နှစ်အတွင်း တရားဝင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုမရှိခဲ့သော KNU၊ CNF၊ ABSDF အစရှိသည့် NCA လက်မှတ်ထိုးထားသော အဖွဲ့များနှင့်လည်း ပြန်လည်တွေ့ဆုံရန် အထူးဖိတ်ခေါ်ထားသည်။ ထို့အပြင် ယခင်အစိုးရလက်ထက်က သဘောတူညီခဲ့သော (ဥပမာ - အချက် ၄၃ ချက်) နှင့် Union Accord တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ရရှိထားမှုများကို လာမည့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်များတွင် တင်ပြပြီး အပိုင်းလိုက် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းသွားမည့် ရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်လည်း ပါဝင်သည်။
· ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (PDFs) အတွက် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရေး ကမ်းလှမ်းချက် -
အစိုးရသစ်သည် EAO များအပြင် PDF အဖွဲ့များကိုလည်း ရက်ပေါင်း ၁၀၀ ကာလအတွင်း “ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဝင်ရောက်လာကြရန်” တရားဝင် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်။ ဤဖိတ်ခေါ်ချက်တွင် PDF များ၏ လက်နက်ကိုင်ဆောင်မှုသည် ခိုင်လုံသော နိုင်ငံရေးအကြောင်းပြချက်မဟုတ်ဘဲ ပြင်ပအသုံးချမှု၏ ရလဒ်သာဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကာ၊ ထိုအသုံးချမခံရအောင် ရုန်းထွက်ကြရန် တိုက်တွန်းချက်လည်း ပါဝင်သည်။

၃.၂။ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လုံခြုံရေး အခြေခံအုတ်မြစ်
ဤမူဝါဒ၏ အဓိကအနှစ်သာရမှာ “ရှေ့က တည်ဆောက်ရေးလုပ်လျက်၊ နောက်က အဖျက်လုပ်ငန်းတွေ ပါလာလို့ရှိရင် သမင်မွေးရင်း ကျားစားရင်းသဖွယ် ဖြစ်နေမည်” ဟူသော လက်တွေ့ကျသည့် အမြင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်၏ အရင်းအမြစ်များကို ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ထိထိရောက်ရောက် အသုံးချနိုင်ရန်အတွက် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော ကြိုတင်သတ်မှတ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးထားသည်။ သို့ရာတွင် “မဖြစ်နိုင်တာတွေ လျှောက်တောင်းဆိုပြီး ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းတည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက် လုပ်နေမယ်ဆိုရင် မှားသွားမယ်” ဟူသော သတိပေးချက်သည် အားလုံးပါဝင်ရေး (Inclusivity) နှင့် နိုင်ငံတော်၏ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေး (State Stability) အကြား မျှခြေကို ညှိနှိုင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

၄။ စီးပွားရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အဦ ဦးစားပေးကဏ္ဍများ
ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ချပြီးနောက်၊ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်၏ ဒုတိယအဓိကမဏ္ဍိုင်မှာ ပြည်သူများ၏ စီးပွားရေးဘဝကို လျင်မြန်စွာ မြှင့်တင်ရန်ဖြစ်သည်။

၄.၁။ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ အားဖြည့်မြှင့်တင်ခြင်း
နိုင်ငံလူဦးရေ၏ အများစုကို ကိုယ်စားပြုသော တောင်သူလယ်သမားများအတွက် သီးနှံအလိုက် ချေးငွေတိုးမြှင့်ပေးခြင်း (စပါး၊ ဂျုံ၊ ဝါအတွက် ၃ သိန်းအထိ၊ အခြားသီးနှံများအတွက် ၂.၅ သိန်း၊ ဆီထွက်သီးနှံများအတွက် ၁.၅ သိန်း) နှင့် လယ်ယာစက်ကိရိယာချေးငွေ ၃၀၀၀ သိန်းအထိ သတ်မှတ်ခြင်းတို့သည် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်ကို သက်သာစေပြီး ကျေးလက်စီးပွားရေးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန် ရည်ရွယ်သည်။

၄.၂။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အဦ ခေတ်မီခြင်း
နိုင်ငံ၏ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ရန်ကုန်-မန္တလေး၊ ရန်ကုန်-မော်လမြိုင်နှင့် ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်းများ အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း၊ လေဆိပ်များ အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းနှင့် ဆိပ်ကမ်းများတွင် ကုန်သိုလှောင်ရုံများ တည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ထားသည်။ ဤလုပ်ငန်းများသည် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (Logistics) ကုန်ကျစရိတ်ကို လျှော့ချရန်နှင့် ပို့ကုန်ကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်သော မဟာဗျူဟာမြောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများဖြစ်သည်။

၅။ လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်
ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် လူသားအရင်းအနှီး (Human Capital) တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဤစီမံချက်က လစ်လျူမရှုခဲ့ပေ။

· ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး - ရေသန့်စနစ်နှင့် ဆိုလာရေတင်စနစ်များက အခြေခံလူနေမှုဘဝကို မြှင့်တင်ပေးသည်။
· ဆက်သွယ်ရေး - မိုဘိုင်းစခန်း ၂၇ ခု တိုးချဲ့၍ 4G LTE အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းက ဒစ်ဂျစ်တယ်ကွာဟချက်ကို ကျဉ်းမြောင်းစေပြီး ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးအတွက် အခြေခံချပေးသည်။
· ပညာရေး - Research University များအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ရန်နှင့် အလယ်တန်းတွင် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးပညာများ ထည့်သွင်းကာ Smart School နှင့် Football for School Program များဖြင့် ကျောင်းသားများ၏ ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဦးတည်သည်။
· ကျန်းမာရေး - မြို့နယ် ၅၀ ၌ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ တိုးချဲ့ခန့်အပ်ခြင်း၊ နှလုံးရောဂါ စစ်ဆေးရေးအစီအစဉ် (နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းမှုဖြင့်) နှင့် သူနာပြုကျောင်းများကို သိပ္ပံအဆင့်သို့ မြှင့်တင်ခြင်းတို့က ကာကွယ်ရေးဦးစားပေး ကျန်းမာရေးစနစ် (Preventive Healthcare) ကို ဖော်ဆောင်သည်။

၆။ သုံးသပ်ချက်နှင့် နိဂုံး
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်သည် “လုံခြုံရေး ရှေးဦး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေး နောက်ခံ” ဟူသော မဟာဗျူဟာကို ရှင်းလင်းစွာ ထင်ဟပ်စေသည်။ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေသော နိုင်ငံများတွင် စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများသည် လုံခြုံရေးတည်ငြိမ်မှုမရှိဘဲ ရေရှည်မတည်တံ့နိုင်သည်ကို အသိအမှတ်ပြုကာ၊ EAO နှင့် PDF အင်အားစုအားလုံးကို ဥပဒေဘောင်အတွင်း ဖိတ်ခေါ်ပြီး တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်နေ့အထိ အချိန်ကာလ သတ်မှတ်ပေးခြင်းသည် နိုင်ငံရေးအရ စွန့်စားမှုရှိသော်လည်း အရေးကြီးသည့် ဦးဆောင်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

ဤစီမံချက်၏ အောင်မြင်မှုသည် အားလုံးပါဝင်သော ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ မည်မျှ လျင်မြန်စွာ အသီးအပွင့်ရှိမည်ဆိုသည့် အချက်ပေါ်တွင် အဓိကမူတည်နေသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေးအုတ်မြစ်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ချနိုင်မှသာ၊ နောက်ဆက်တွဲဖော်ပြခဲ့သော စိုက်ပျိုးရေးချေးငွေ၊ လမ်းတံတားတည်ဆောက်ရေးနှင့် လူမှုရေးအသုံးစရိတ်များ၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးက အပြည့်အဝ ခံစားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ “သမင်မွေးရင်း ကျားစားရင်း” ဆိုသည့် ဝိရောဓိအခြေအနေကို ကျော်လွှားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤရက် ၁၀၀ စီမံချက်သည် “ပဋိပက္ခမှ ဖွံ့ဖြိုးရေးဆီသို့” ကူးပြောင်းရန် ရည်မှန်းသော သမိုင်းဝင်ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဟု သတ်မှတ်နိုင်ပေသည်။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(BVSc, MDevS, MAR)
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
၂၃/၄/၂၀၂၆

တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး- နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အမြော်အမြင်ရှိသော ခံယူချက်နှင့် အနာဂတ်အတွက် လက်တွဲဆောင်ရွက်ခြင်းနိုင်ငံ...
23/04/2026

တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး- နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ အမြော်အမြင်ရှိသော ခံယူချက်နှင့် အနာဂတ်အတွက် လက်တွဲဆောင်ရွက်ခြင်း

နိုင်ငံတစ်ခု၏ သမိုင်းကြောင်းတွင် အလှည့်အပြောင်းကာလတိုင်း၌ ပြည်သူများ၏ ရင်ထဲတွင် စိုးရိမ်မှုနှင့် မျှော်လင့်ချက်တို့သည် ဒွန်တွဲလျက် ရှိတတ်ပါသည်။ ထိုသို့သော အချိန်ကာလတစ်ခုတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးမှ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီးချိန်၌ ချမှတ်ခဲ့သော “တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး” ဟူသည့် ဦးစားပေးမူဝါဒသည် မိမိတို့နိုင်ငံ၏ လက်ရှိအခြေအနေနှင့် အနာဂတ်ခရီးအတွက် အလွန်တိကျမှန်ကန်သော လမ်းညွှန်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟု ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် အပြည့်အဝ ယုံကြည်ထောက်ခံပါသည်။

သမ္မတကြီး၏ ပြောကြားချက်တွင် ပါရှိသည့် “တည်ငြိမ်ရေးမရှိလျှင် ဖွံ့ဖြိုးရေးမရှိ” ဆိုသော အချက်သည် ရိုးရှင်းသော်လည်း နက်နဲသော အမှန်တရားတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို လှန်လှောကြည့်ပါက စစ်မက်ဖြစ်ပွားနေသော၊ လူမှုရေးပဋိပက္ခများ ပြင်းထန်နေသော၊ ဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းသော မည်သည့်နိုင်ငံမျှ ရေရှည်စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူများ၏ လူမှုဘဝ မြင့်မားမှုကို ထိန်းထားနိုင်ခြင်း မရှိသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သမ္မတကြီးက တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ပထမဦးစားပေးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ခိုင်မာအောင် ပထမအဆင့် ချခြင်းပင်ဖြစ်ပါသည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန်၊ ပြည်ပခရီးသွားများ လာရောက်လည်ပတ်ရန်နှင့် ပြည်သူများ စိတ်ချလက်ချ အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန်အတွက် တည်ငြိမ်မှုသည် အသက်သွေးကြောပင် ဖြစ်ပါသည်။

ထို့အတူ သမ္မတကြီးက ပြည်သူများအား “စည်းစည်းလုံးလုံး ညီညီညွတ်ညွတ်နေကြရန်” နှင့် “အလုပ်လုပ်ကြရန်” တိုက်တွန်းခဲ့သည်မှာလည်း အင်မတန်မှ အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝလှပါသည်။ နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေးဆိုသည်မှာ အစိုးရတစ်ဖွဲ့တည်း၏ တာဝန်မဟုတ်ဘဲ၊ ပြည်သူအားလုံး၏ စုပေါင်းတာဝန်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး လူမျိုးဘာသာ မတူကွဲပြားမှုများကို ကျော်လွန်၍ နိုင်ငံသားချင်း ချစ်ခင်ရင်းနှီးစွာဖြင့် တူညီသောပန်းတိုင်ဆီသို့ ဦးတည်ကြမည်ဆိုပါက မည်သည့်အခက်အခဲကိုမဆို ကျော်လွှားနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ပါသည်။ “အလုပ်လုပ်ကြရန်” ဆိုသည့် စကားသည်လည်း တိုင်းပြည်ကို ချစ်သော ပြည်သူတိုင်း၏ ကျင့်ဝတ်ဖြစ်သင့်ပါသည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အင်အားသည် ပြည်သူများ၏ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားပေါ်တွင် တည်မှီနေပါသည်။

ထို့ပြင် သမ္မတကြီးက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို လူမှုစီးပွားဘဝ၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေး ကဏ္ဍများနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပြောကြားခဲ့သည်မှာ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးရေး အယူအဆနှင့် ကိုက်ညီသော အမြော်အမြင်ကြီးမားမှုပင် ဖြစ်ပါသည်။ စီးပွားရေး ကိန်းဂဏန်းများ ကြီးထွားလာရုံမျှဖြင့် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးပြီဟု မဆိုနိုင်သေးပါ။ ကျေးလက်နေ မိခင်တစ်ဦး မိမိကလေးကို ကျောင်းထားနိုင်ပြီလား၊ ဆေးခန်းပြသနိုင်ပြီလားဆိုသည်ကိုကြည့်၍သာ ဖွံ့ဖြိုးမှု၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို တိုင်းတာသင့်ပါသည်။ သမ္မတကြီးက ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးကို အထူးအလေးပေးသည့်အတွက် ပြည်သူများ၏ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးလိုသော စေတနာကို ထင်ဟပ်နေပါသည်။

သို့ရာတွင် မည်မျှပင် ကောင်းမွန်သော မူဝါဒနှင့် ခံယူချက်ဖြစ်ပါစေ၊ လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် စိန်ခေါ်မှုများ ရှိစမြဲဖြစ်ပါသည်။ သမ္မတကြီး၏ ခံယူချက်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံသူတစ်ဦးအနေဖြင့် အောင်မြင်မှုရရှိရန်အတွက် အောက်ပါအကြံပြုချက်များကို ဖြည့်စွက်တင်ပြလိုပါသည်-

၁။ တည်ငြိမ်မှုကို ဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တရားမျှတမှုတို့ဖြင့် ပိုမိုခိုင်မာအောင်တည်ဆောက်ပါ။
တည်ငြိမ်မှုဆိုသည်မှာ ဆူညံသံများ တိတ်ဆိတ်သွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပြည်သူများ၏ ရင်ထဲတွင် လုံခြုံမှုနှင့် ယုံကြည်မှု ရှိနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်သူအားလုံးအတွက် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို မျက်နှာလိုက်မှုကင်းစွာ ကျင့်သုံးရန်၊ အသေးစားအငြင်းပွားမှုများကို တရားမျှတစွာ ဖျန်ဖြေပေးနိုင်သည့် ယန္တရားများ အားကောင်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်မှသာ ရရှိသောတည်ငြိမ်မှုသည် ရေရှည်တည်တံ့မည် ဖြစ်ပါသည်။

၂။ ကျေးလက်နေပြည်သူများ အကျုံးဝင်သော ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဦးစားပေးပါ။
မြို့ပြများ၌ အဆောက်အအုံကြီးများ ထိုးထွက်လာခြင်းထက် လူဦးရေအများစုနေထိုင်ရာ ကျေးလက်ဒေသများ၏ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ လျှပ်စစ်မီးရရှိရေးနှင့် ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာများ ရရှိရေးတို့ကို အလေးထားသင့်ပါသည်။ တောင်သူလယ်သမားများ၏ ဝင်ငွေတိုးလာမှသာ တိုင်းပြည်၏ စီးပွားရေး အခြေခံအုတ်မြစ် ခိုင်မာမည်ဖြစ်ပါသည်။

၃။ လူငယ်များအတွက် အရည်အသွေးရှိသော အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးပေးပါ။
“အလုပ်လုပ်ကြရန်” တိုက်တွန်းရုံသာမက အလုပ်လုပ်ရန် အခွင့်အလမ်းများနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများ ဖန်တီးပေးရန်မှာ အစိုးရ၏ တာဝန်ဖြစ်ပါသည်။ သက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်းများကို စက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ လိုအပ်ချက်နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်း၊ လူငယ်စွန့်ဦးတီထွင်သူများအတွက် အရင်းအနှီး အလွယ်တကူရရှိရေး စီစဉ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် လူငယ်များ၏ စွမ်းအားကို ဖွံ့ဖြိုးရေး၏ မောင်းနှင်အားအဖြစ် အသုံးချရန် လိုအပ်ပါသည်။

၄။ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုနှင့် တာဝန်ခံမှုကို မြှင့်တင်ပါ။
သမ္မတကြီး မိန့်ကြားခဲ့သလို ပြည်သူများသည် အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကျိုးရှိမှုအပေါ် ကြည့်၍ အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစိုးရ၏ လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိခြင်း၊ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများကို အလျှော့မပေးဘဲ အရေးယူခြင်းသည် ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိစေမည့် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ဆိုရပါက နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီး၏ “တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး” ခံယူချက်သည် ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အကောင်းဆုံးသော ဆေးစွမ်းကောင်းတစ်လက်ဖြစ်ပါသည်။ ဤခံယူချက်သည် ကျွန်ုပ်တို့အား မျှော်လင့်ချက်နှင့် လမ်းပြမြေပုံတစ်ခုကို ပေးအပ်ထားပါသည်။ သို့သော် ဤခရီးလမ်းသည် အစိုးရတစ်ဖွဲ့တည်းဖြင့် သွားရမည့်လမ်းမဟုတ်ပါ။ သမ္မတကြီး၏ “စည်းလုံးညီညွတ်ကြပါ” ဟူသော တိုက်တွန်းချက်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့ပြည်သူများဘက်မှလည်း ကိုယ်စီတာဝန်ကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ရင်း နိုင်ငံတော်ကြီး သာယာဝပြောရေးအတွက် လက်တွဲပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားကြရန် အလေးအနက် တိုက်တွန်းရေးသားလိုက်ရပါသည်။

“တည်ငြိမ်ရေးမရှိလျှင် ဖွံ့ဖြိုးရေးမရှိ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် စည်းလုံးညီညွတ်ရေးလိုအပ်သည်” ဆိုသော ဤခံယူချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး လက်ကိုင်ထားကြပါစို့။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(BVSc, MDevS, MAR)
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
23/4/2026

နိုင်ငံတော်၏ အုတ်မြစ်- ပညာရေးကဏ္ဍမြှင့်တင်ခြင်း၁။ နိဒါန်းနိုင်ငံတစ်ခု၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အဆောက်အအုံများ၏ အမြင့်၊ စီ...
23/04/2026

နိုင်ငံတော်၏ အုတ်မြစ်- ပညာရေးကဏ္ဍမြှင့်တင်ခြင်း

၁။ နိဒါန်း

နိုင်ငံတစ်ခု၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အဆောက်အအုံများ၏ အမြင့်၊ စီးပွားရေးကိန်းဂဏန်းများ၏ ကြီးမားမှု သို့မဟုတ် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများ၏ ခေတ်မီမှုတို့ဖြင့်သာ တိုင်းတာ၍ မလုံလောက်ပေ။ စစ်မှန်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဟူသည် ပြည်သူလူထုတစ်ဦးချင်းစီ၏ လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်လာခြင်း၊ ပညာရည်မြင့်မားလာခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးအဆင့်အတန်း မြှင့်တက်လာခြင်းတို့တွင် အခြေခံတည်ရှိသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒအမြင်သည် ဤအချက်ကို ထင်ရှားစွာ ထောက်ပြထားသည်။ ၎င်းအမြင်တွင် ပညာရေးအား နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေး၏ အဓိကမဏ္ဍိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး သမိုင်းဝင်အားနည်းချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကာ အနာဂတ်အတွက် ခိုင်မာသော မျှော်မှန်းချက်တစ်ရပ်ကို ဘဏ္ဍာရေးအရ အလေးအနက်ထားသည့် ကတိကဝတ်ဖြင့် ဖော်ဆောင်ထားသည်။

သို့သော် ပညာရေးတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ မည်မျှပင် တိုးမြှင့်စေကာမူ ထိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ အကျိုးရလဒ်ဖြစ်သော ပညာတတ် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များသည် ပြည်ပသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ခွာသွားပါက (Brain Drain) နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးရေး၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အလွန်အမင်း ကန့်သတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတိုင်း ရင်ဆိုင်နေရသော ရေရှည်စိန်ခေါ်မှုကြီးတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။

၂။ သမိုင်းအခြေခံ ပညာရေးအားနည်းချက်များ

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေးဖွံ့ဖြိုးမှုကို သမိုင်းအရ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါက အားနည်းချက်များသည် ခေတ်အဆက်ဆက် အရိပ်မည်းများအဖြစ် ကပ်ပါလာခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။

· ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီကာလတွင် ကျယ်ပြန့်သော ပြည်သူလူထုအတွက် စနစ်တကျ ပညာရေးဖွဲ့စည်းပုံ အားနည်းခဲ့သည်။
· လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းကာလတွင် အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးသည် ဦးစားပေးဖြစ်လာသဖြင့် ပညာရေးကဏ္ဍ နောက်ကျကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
· လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်တွင် နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ် ကွဲပြားမှုများနှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများကြောင့် ပညာရေးစနစ် ခိုင်မာအားကောင်းလာရေးအတွက် အခက်အခဲများ ဆက်လက်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။

ထိုသို့သော သမိုင်းဆက်တိုက်မှုများကြောင့် လူအများစု၏ ပညာရေးအဆင့်အတန်းသည် အခြေခံစာတတ်မြောက်ရေး "အ" သုံးလုံး လှုပ်ရှားမှုကဲ့သို့သော အစီအစဉ်များဖြင့်သာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ပြီး ကျောင်းနေရာခိုင်နှုန်းမှာလည်း နည်းပါးခဲ့သည်။ သို့သော် ဤအခြေအနေတွင်ပင် လူနည်းစုအဆင့်၌ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ပညာရှင်များ၊ ပြည်တွင်း၌ပင် ပါရဂူဘွဲ့ရရှိသူများနှင့် သုတေသနပညာရှင်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့ခြင်းမှာ မြန်မာ့ပညာရေး၏ အလားအလာကို ပြသသော သက်သေတစ်ခုအနေဖြင့် တည်ရှိနေသည်။

၃။ ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနှင့် မူဝါဒအခြေခံ

ဤသမိုင်းဝင်အခြေအနေများကို ကျော်လွှားရန်အတွက် အခြေခံပညာရေးကို KG+9 အဆင့်အထိ မသင်မနေရစနစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးပါသော မူဝါဒတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ယခင်က မူလတန်းအဆင့်တွင်ပင် ပျက်ကွက်ခဲ့သော နိုင်ငံ၏ ပညာရေးစနစ်အတွက် သိသာထင်ရှားသော ခုန်ပျံကျော်လွှားမှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် မူဝါဒသက်သက်ဖြင့် ပြောင်းလဲမှုကို မဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း နားလည်သဘောပေါက်ကာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

· ပညာရေးကဏ္ဍသို့ ဘဏ္ဍာငွေ ၂၀% အထိ တိုးမြှင့်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ငါးနှစ်တာ ရည်မှန်းချက်ချမှတ်ခြင်း။
· ကျောင်းများ၏ အဆောက်အအုံနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများ မြှင့်တင်ခြင်း။
· ပညာရေးလက်လှမ်းမီမှု တိုးတက်စေရန် ကျောင်းနေရာခိုင်နှုန်းမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် တန်းစဉ်ကူးပြောင်းမှု လျော့နည်းမှုမရှိစေရေး ဆောင်ရွက်ခြင်း။

ဤမူဝါဒများသည် "ပညာရေးတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏ အနာဂတ်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်းဖြစ်သည်" ဟူသော အခြေခံအယူအဆကို ခိုင်မာစွာ ထင်ဟပ်ဖော်ပြလျက်ရှိသည်။

၄။ Brain Drain (ပညာတတ်ထွက်ခွာမှု) ၏ စိန်ခေါ်မှုနှင့် ကာကွယ်ရေးလမ်းစဉ်

ပညာရေးဖွံ့ဖြိုးမှု၏ အဓိကစိန်ခေါ်မှုတစ်ခုမှာ Brain Drain (ဦးနှောက်ယိုစီးမှု) ပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်မှ ငွေကုန်ကြေးကျခံကာ မွေးထုတ်ပေးလိုက်သော ပညာတတ် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များသည် ပြည်တွင်း၌ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း မလုံလောက်ခြင်း၊ ဝင်ငွေမညီမျှမှုနှင့် လုပ်ခလစာ မလုံလောက်ခြင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်မှုတို့ကြောင့် မိမိတို့၏ အရည်အချင်းကို အသုံးချနိုင်မည့် ပြည်ပထွက်ခွာသွားသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။

ဤဖြစ်စဉ်သည် နိုင်ငံတော်မှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ၍ မွေးထုတ်ထားသော လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များကို အခြားနိုင်ငံများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အသုံးချခံရစေသည့် အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး မိခင်နိုင်ငံအတွက် ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် ခက်ခဲသော ဆုံးရှုံးမှုကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သမ္မတ၏ မိန့်ခွန်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့် ပြည်တွင်း၌ ပါရဂူဘွဲ့ရရှိသူများ သို့မဟုတ် ပြည်ပမှ D.Sc ဘွဲ့ရရှိသူများကိုပင် နိုင်ငံတွင်း၌ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရေးသည် အဓိကကျသော စမ်းသပ်မှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။

ကာကွယ်ရေးမူဝါဒများ
Brain Drain ကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်ကာကွယ်ရန်အတွက် အောက်ပါမဟာဗျူဟာများကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်-

· အရည်အသွေးမြင့် အလုပ်အကိုင်များ ဖန်တီးခြင်း- ပညာရေးစနစ်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဈေးကွက် ချိတ်ဆက်မှုရှိရမည်။ ဘွဲ့ရပညာတတ်များအတွက် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော၊ ဝင်ငွေကောင်းသော အလုပ်အကိုင်များ ပြည်တွင်း၌ ရရှိနိုင်မှသာ ပြည်ပထွက်ခွာလိုစိတ်ကို လျှော့ချနိုင်မည်။
· သုတေသနနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှု ပံ့ပိုးခြင်း- ပါရဂူဘွဲ့ရ ပညာရှင်များအတွက် သီးသန့် သုတေသနရန်ပုံငွေများ၊ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဓာတ်ခွဲခန်းများနှင့် လုပ်ကိုင်ခွင့်များ ဖန်တီးပေးရန် လိုအပ်သည်။
· ပြည်ပရောက်ပညာရှင်များ ပြန်လည်ခေါ်ယူရေး မက်လုံးများပေးခြင်း- ပြည်ပတွင် ပညာသင်ကြားနေသူများ သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူများအတွက် နိုင်ငံပြန်လာရန် ဆွဲဆောင်နိုင်မည့် အခွန်သက်သာခွင့်၊ အိမ်ရာထောက်ပံ့မှုနှင့် သုတေသနထောက်ပံ့ကြေးများ ပေးအပ်ရန် လိုအပ်သည်။
· နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုတည်ငြိမ်မှု တည်ဆောက်ခြင်း- နိုင်ငံရေးနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းမှသာ ပညာတတ်များသည် မိမိတို့၏ မိသားစုနှင့် အနာဂတ်အတွက် စိတ်ချလက်ချ နေထိုင်လိုစိတ် ဖြစ်ပေါ်မည်။

၅။ လူမှုစီးပွားနှင့် စိတ်နေစိတ်ထား (Mindset) ဆက်နွယ်မှု

ပညာရေးအားနည်းမှုသည် စာသင်ခန်းတွင်း၌သာ အဆုံးသတ်မသွားဘဲ လူမှုဘဝတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသည့် ဆိုးဝါးသော သံသရာတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ထောက်ပြချက်အရ-

· ကျန်းမာရေးအသိပညာ နိမ့်ကျခြင်းသည် ရောဂါဘယများ ဖြစ်ပွားစေပြီး မျှော်မှန်းသက်တမ်းကို လျော့ကျစေသည်။
· အတတ်ပညာ နည်းပါးခြင်းသည် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ရရှိမှုကို လျော့နည်းစေပြီး ဝင်ငွေနည်းပါးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
· ဝင်ငွေနည်းပါးခြင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆုံးတွင် လူ့သက်တမ်းတိုတောင်းခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

ထို့အပြင် အသိပညာနိမ့်ပါးမှုသည် ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်စွမ်းကို လျော့နည်းစေပြီး ပြည်တွင်း/ပြည်ပမှ အကျိုးစီးပွားရှာဖွေသူများ၏ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်မှုများအောက်သို့ အလွယ်တကူ ကျရောက်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသည် "အမျိုးသားစည်းကမ်းအစ စာသင်ကျောင်းက" ဟူသော ခံယူချက်ဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စိတ်နေစိတ်ထား (Mindset) ကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပစ်ရန် ရည်ရွယ်ရမည်ဖြစ်သည်။

၆။ နိဂုံး

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် ပညာရေးကဏ္ဍသည် နိုင်ငံတော်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုတို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း သက်ရောက်လွှမ်းမိုးနိုင်သော အရေးပါသည့် ကဏ္ဍတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ရပ်တည်ချက်သည် ရှင်းလင်းပြတ်သားပြီး ဘဏ္ဍာငွေ ၂၀% အထိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ခိုင်မာသော ကတိကဝတ်ကိုလည်း ပြသထားသည်။

သို့သော် ထိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ အကျိုးရလဒ်ကို အပြည့်အဝရရှိရန်အတွက် Brain Drain ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး မဟာဗျူဟာများကို ပညာရေးမြှင့်တင်မှုနှင့်အတူ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတော်က မွေးထုတ်ပေးသော ပညာရှင်များကို နိုင်ငံတွင်း၌ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှသာ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အာမခံနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

အဆုံးစွန်အားဖြင့် ပညာရေးသည် စာမေးပွဲအောင်မြင်မှုတစ်ခုမျှမဟုတ်ဘဲ အသိပညာ၊ အတတ်ပညာ၊ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုနှင့် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ်ပါဝင်သော လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ မွေးထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခုလုံး လက်တွဲညီညီ ဝိုင်းဝန်းအကောင်အထည်ဖော်ရမည့် အမျိုးသားရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကြီးတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
ပြည်သူ့လွှတ်တော်
၂၂ ဧပြီ ၂၀၂၆

ဖြစ်နေတာ၊ ဖြစ်သင့်တာ၊ ဖြစ်နိုင်တာနဲ့ ဖြစ်ချင်တာ(နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချကြရာဝယ်)နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းသည် အချက်လေး...
11/04/2026

ဖြစ်နေတာ၊ ဖြစ်သင့်တာ၊ ဖြစ်နိုင်တာနဲ့ ဖြစ်ချင်တာ
(နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်ချကြရာဝယ်)
နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းသည် အချက်လေးခု၏ မျှခြေပေါ်တွင် တည်ရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထိုအချက်လေးခုမှာ Reality (ဖြစ်နေတာ)၊ Normative (ဖြစ်သင့်တာ)၊ Feasibility (ဖြစ်နိုင်တာ) နှင့် Vision (ဖြစ်ချင်တာ) တို့ဖြစ်သည်။
ပထမဦးစွာ Reality (ဖြစ်နေတာ) သည် လက်ရှိနိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုအခြေအနေများကို တိကျမှန်ကန်စွာ သုံးသပ်လက်ခံခြင်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအနေဖြင့် Normative (ဖြစ်သင့်တာ) သည် ဥပဒေ၊ ကျင့်ဝတ်၊ တရားမျှတမှုနှင့် ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားအပေါ် အခြေခံ၍ “နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဘာလုပ်သင့်သလဲ” ဟူသော လမ်းညွှန်ချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။
တတိယအချက် Feasibility (ဖြစ်နိုင်တာ) သည် နိုင်ငံ၏ အရင်းအမြစ်များ၊ အင်အားချိန်ခွင်လျှာ၊ နိုင်ငံတကာအခြေအနေများနှင့် အုပ်ချုပ်မှုစွမ်းရည်တို့အပေါ် မူတည်၍ “အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်နိုင်သလား” ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
နောက်ဆုံးတွင် Vision (ဖြစ်ချင်တာ) သည် နိုင်ငံတော်၏ အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်ဖြစ်ပြီး တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို ရှေ့သို့ ဆွဲဆောင်ပေးသော မောင်းနှင်အားဖြစ်သည်။
ဤအချက်လေးခုသည် တစ်ခုတည်းအပေါ်တွင်သာ မူတည်၍ ဆုံးဖြတ်၍ မရဘဲ အပြန်အလှန် ချိန်ညှိပေါင်းစပ်ရမည့် အရာများဖြစ်သည်။
Reality က အခြေခံအမှန်တရားကို ပေးသည်၊ Normative က တန်ဖိုးနှင့်လမ်းညွှန်ချက်ကို ပေးသည်၊ Feasibility က လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှုကို ဆုံးဖြတ်သည်၊ Vision က ရည်မှန်းချက်နှင့် ဦးတည်ရာကို ပေးသည်။
Vision မရှိပါက နိုင်ငံရေးသည် ရည်ရွယ်ချက်မဲ့သွားနိုင်သည်။
Feasibility မပါလျှင် မျှော်မှန်းချက်များသည် စကားလုံးအဆင့်တွင်သာ ရပ်တန့်နိုင်သည်။
Normative မပါလျှင် တရားမျှတမှုနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အခြေခံပျက်စီးနိုင်သည်။
Reality ကို မမြင်လျှင် နိုင်ငံရေးသည် လက်တွေ့နှင့် ကင်းကွာသွားနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေးသည် အိပ်မက်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ အမှန်တရား၊ တန်ဖိုး၊ လက်တွေ့နှင့် မျှော်လင့်ချက်တို့၏ မျှခြေကို ရှာဖွေတည်ဆောက်သည့် အနုပညာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
11 Apri 2026

"က ချင်လို့ ဇာတ်ထောင်တာ"ဒီစကားကို ဒို့မြန်မာတွေက အပြစ်မြင်တဲ့ဘက်က ကြည့်တတ်ကြတယ်။လူတယောက်ဟာ သူလုပ်ချင်တာတွေကို လုပ်နေပြီဆ...
11/04/2026

"က ချင်လို့ ဇာတ်ထောင်တာ"

ဒီစကားကို ဒို့မြန်မာတွေက အပြစ်မြင်တဲ့ဘက်က ကြည့်တတ်ကြတယ်။
လူတယောက်ဟာ သူလုပ်ချင်တာတွေကို လုပ်နေပြီဆိုရင် "ဒီလူက က ချင်လို့ ဇာတ် ထောင်တာပါကွာ" လို့ ဆိုတတ်​ကြတယ်။
“တတ်တာ မတတ်တာ မကြည့်ဘဲ၊ လုပ်ချင်စိတ်ရှိတာ လုပ်နေတယ်” ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ပြောကြခြင်းလို့ ဆိုကြပါတယ်။
အဓိပ္ပါယ်ကို ချဲ့ရမယ်ဆိုရင်—
ကခြင်းဆိုတာ ဒီမှာ သင်္ကေတတစ်ခုပါ။
ဘဝမှာ မိမိလုပ်ချင်တာ၊
မိမိယုံကြည်တာကို ရှေ့ဆက်လုပ်သွားမယ့် စိတ်ကို ပြောချင်တာပါ။
“တီးကွက် မကိုက်လည်း က မှာပဲ” အခြေအနေ မညီညွတ်သော်လည်း ရပ်မနားဘူး၊ ဆက်လုပ်နေမယ်။
“သံစဥ် မကိုက်လည်း က မှာပဲ” ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေမပေးသော်လည်း ဆက်ကြိုးစားနေမယ်။
“ခြေထိုး မလှလည်း က မှာပဲ”
မပြည့်စုံသော်လည်း စိတ်အားမလျော့ဘူး။ ပန်းတိုင်ဆီ ချီတက်နေမယ်။
တကယ်တော့ ဒီစကားဟာ ကြိုးစားမှုကို ဦးစားပေးခြင်းဖြစ်တယ်။
အပြစ်တွေရှိနေသော်လည်း လက်မလျော့ဘဲ ကိုယ့်လမ်းကို ကိုယ်ယုံကြည်ပြီး ဆက်လက်သွားနေခြင်းကို ပြောပြနေပါတယ်။
လူ့ဘဝမှာ အရာအားလုံးဟာ အမြဲတမ်း ပြည့်စုံနေမယ့်အရာ မဟုတ်ပါ။ အချိန်တစ်ချို့မှာ အခြေအနေ မကိုက်ညီနိုင်သလို၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကလည်း မထောက်ပံ့နိုင်ပါ။ သို့သော် အရေးကြီးဆုံးက မိမိ၏ စိတ်ဓာတ်ဖြစ်သည်။
တီးကွက် မကိုက်လည်း က နေတတ်သူသည် အခြေအနေကို မစောင့်ဘဲ ကိုယ့်လမ်းကို ကိုယ်ဖန်တီးသူဖြစ်သည်။ သံစဥ် မကိုက်လည်း ကနေတတ်သူသည် အခြားသူများ၏ အသံထက် ကိုယ့်အတွင်းစိတ်ကို ယုံကြည်သူဖြစ်သည်။ ခြေထိုး မလှလည်း က နေတတ်သူသည် ပြည့်စုံမှုထက် တိုးတက်မှုကို ဦးစားပေးသူဖြစ်သည်။
အောင်မြင်မှုသည် ပြည့်စုံသူများထံ မရောက်လာဘဲ၊ မပြည့်စုံသော်လည်း မရပ်မနား ကြိုးစားနေသူများထံ သွားရောက်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မကိုက်ညီမှုများကို အကြောင်းပြချက်မလုပ်ဘဲ၊ လမ်းတစ်လျှောက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းလုပ်ကိုင်နိုင်သူသာ ဘဝကို အလှပဆုံးဖြစ်အောင် ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
၁၂/၄/၂၀၂၆

10/04/2026

အမတ်စိတ်ဓာတ်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် “ကိုယ်စားလှယ်” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ယနေ့ခေတ်နှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သကဲ့သို့ “အမတ်” ဟူသော ဝေါဟာရသည်လည်း ရာဇဝင်ထဲမှ ပဲ့တင်ထပ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤအခေါ်အဝေါ်နှစ်ရပ်၏ အနှစ်သာရသည် လုံးဝမတူညီသည့်အပြင် မကြာခဏ အဓိပ္ပာယ်ကောက်လွဲမှုများပင် ရှိတတ်သည်။
“အမတ်စိတ်ဓာတ်” (Truth-Oriented Counsel) နှင့် “ကိုယ်စားလှယ်တာဝန်” (Popular Representation) အကြား သဘောတရားဆိုင်ရာ ကွာခြားချက်နှင့် ၎င်းတို့ကို မည်သို့ပေါင်းစည်းနိုင်မည်ကို အကျဉ်းချုံး၍ သုံးသပ်ထားပါသည်။

၁။ ရှေးခေတ်အမတ်- အမှန်တရား၏ အုပ်ထိန်းသူ

မြန်မာ့ဘုရင်စနစ်တွင် “အမတ်” သည် ဘုရင်၏ အစေခံသက်သက်မဟုတ်ပေ။ ဓမ္မသတ်ကျမ်းများ၏ သွန်သင်ချက်အရ အမတ်ကောင်းတစ်ဦးသည် ဘုရင်ဘက်လည်းမလိုက်၊ ပြည်သူဘက်လည်းမလိုက်၊ အမှန်တရား (ဓမ္မ) ၏ဘက်၌သာ အခိုင်အမာရပ်တည်ရသည်။
အမတ်၏ အဓိက တာဝန်မှာ ဘုရင်၏ မှားယွင်းသော အမိန့်ကို တားဆီးရန်၊ တရားမျှတမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် နစ်နာသူဘက်မှ မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်ခြင်းဖြစ်သည်။ အာဏာရှင်ကို မျက်နှာသာပေးမှု သို့မဟုတ် လူအစုအဖွဲ့ ၏ အသံသည် အမှန်တရားကို လွှမ်းမိုးခွင့်မရှိပေ။

၂။ ခေတ်သစ်ကိုယ်စားလှယ်- ပြည်သူ့ဆန္ဒ၏ သယ်ဆောင်သူ

ယနေ့ခေတ် ဒီမိုကရေစီစနစ်တွင် “ကိုယ်စားလှယ်” သည် မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ခံယူထားသူဖြစ်သည်။ သူ၏ အဓိကတရားဝင်မှုသည် ပြည်သူ၏ဆန္ဒ (Popular Will) မှ ဆင်းသက်လာသည်။
ကိုယ်စားလှယ်၏ အဓိက တာဝန်မှာ မိမိ၏ မဲဆန္ဒနယ်နှင့် ပါတီ၏ မူဝါဒကို ကိုယ်စားပြုရန်ဖြစ်သည်။
ခေတ်သစ်ကိုယ်စားလှယ်သည် “ပြည်သူကြိုက်သောအရာ” နှင့် “မှန်ကန်သောအရာ” အကြား မကြာခဏ သံသယဖြစ်ရသည်။ ပါတီစည်းကမ်းအရ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်အရွေး မခံရမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းက သူ့ကို အမှန်တရားဘက်မှ ရပ်တည်ရန် တားဆီးတတ်သည်။

၃။ လိုအပ်နေသော ပေါင်းစပ်မှု - “အမှန်တရားကို ကိုင်စွဲသော ကိုယ်စားလှယ်”

အကောင်းဆုံးသော နိုင်ငံရေးစနစ်တစ်ခုတွင် အမတ်နှင့် ကိုယ်စားလှယ်တို့၏ အားသာချက်များကို ပေါင်းစပ်ရန်ဖြစ်သည်။ ဤအယူအဆကို “အမှန်တရားကို ကိုင်စွဲသော ကိုယ်စားလှယ်” (Truth-Oriented Representative) ဟု အမည်ပေးလိုက်ပါသည်။ ဤပေါင်းစပ်မော်ဒယ်တွင် ကိုယ်စားလှယ်ကောင်းတစ်ဦးသည် ရှေးခေတ်အမတ်၏ သမာဓိနှင့် ခေတ်သစ်ကိုယ်စားလှယ်၏ တာဝန်ခံမှုကို အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဟန်ချက်ညီညီ ပေါင်းစပ်ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည်။

ပထမအဆင့်မှာ နားထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ခေတ်သစ်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ မရှိမဖြစ်တာဝန်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်စားလှယ်သည် မိမိ၏မဲဆန္ဒနယ်ရှိ ပြည်သူများ၏ ဆန္ဒ၊ လိုအပ်ချက်နှင့် မျှော်လင့်ချက်များကို အလေးအနက်ထား၍ စုဆောင်းနားထောင်ရမည်။ ဤအဆင့်သည် ဒီမိုကရေစီ၏ အခြေခံမူဖြစ်သော "ပြည်သူ့အသံကို ကိုယ်စားပြုခြင်း" ၏ အစပင် ဖြစ်သည်။

ဒုတိယအဆင့်မှာ ဆန်းစစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ "အမတ်စိတ်ဓာတ်" ကို အထင်ရှားဆုံးတွေ့ရမည့် အဆင့်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်စားလှယ်သည် ပထမအဆင့်တွင် ကြားသိခဲ့ရသော ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ချက်ချင်းလက်ငင်း လက်ခံကျင့်သုံးဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုဘဲ၊ ၎င်းကို ခိုင်မာသော အချက်အလက်များ၊ ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ၏ အကြံဉာဏ်၊ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်တုံတရား နှင့် ရေရှည်တွင် နိုင်ငံတော်အပေါ် သက်ရောက်နိုင်သည့် အကျိုးဆက်များ ဟူသော သုံးသပ်မှုများဖြင့် ပြန်လည်ချိန်ထိုးစိစစ်ရမည်။ ဤအဆင့်တွင် ကိုယ်စားလှယ်သည် လူကြိုက်များသော်လည်း မှားယွင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ငြင်းပယ်ရန် သို့မဟုတ် လူကြိုက်မများသော်လည်း မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ရန် မိမိ၏ ဉာဏ်ပညာနှင့် သမာဓိကို အသုံးချရမည်။

တတိယအဆင့်မှာ ဆုံးဖြတ်ခြင်းနှင့် ရှင်းလင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ကိုယ်စားလှယ်သည် ဒုတိယအဆင့်၏ ဆန်းစစ်မှုရလဒ်ကို အခြေခံ၍ အဆုံးအဖြတ်ပေးရမည်။ ထို့နောက် အလွန်အရေးကြီးသော နောက်ဆက်တွဲလုပ်ဆောင်ချက်မှာ မိမိဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူများထံ ပြန်လည်ရှင်းလင်းရန်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်စားလှယ်ကောင်းသည် ပြည်သူ့ဆန္ဒနှင့် ကွဲလွဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ရပါက "အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ဆုံးဖြတ်ရသနည်း" ဆိုသည့် အကြောင်းပြချက်ကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ၊ ရိုးသားစွာဖြင့် ရှင်းပြရဲသော သတ္တိရှိရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ကိုယ်စားလှယ်သည် ပြည်သူနှင့် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ရခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပြည်သူကို အသိပညာပေး၍ ပိုမိုမြင့်မားသော နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ်ကို ဖန်တီးပေးခြင်းဖြစ်သည်။

ဤအဆင့်သုံးဆင့်စလုံးသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အစဉ်လိုက် ဆက်စပ်နေပြီး မည်သည့်အဆင့်ကိုမျှ ကျော်လွန်၍မရပါ။ ပထမအဆင့် (နားထောင်ခြင်း) ကို ကျော်လွန်ပါက အာဏာရှင်ဆန်သော အမတ်ဖြစ်သွားနိုင်ပြီး၊ ဒုတိယအဆင့် (ဆန်းစစ်ခြင်း) ကို ကျော်လွန်ပါက လူထုအလိုကျ သွေးထိုးသူ ဖြစ်သွားနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမှန်တရားကို ကိုင်စွဲသော ကိုယ်စားလှယ်ကောင်းသည် ဤအဆင့်သုံးဆင့်ကြားတွင် ဟန်ချက်ညီအောင် အမြဲထိန်းကျောင်းနေသူ ဖြစ်ပါသည်။

၄။ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးအတွက် သင်ခန်းစာ

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် ယနေ့တွေ့မြင်နေရသော ပြဿနာများစွာ၏ အရင်းခံမှာ “ကိုယ်စားပြုမှုရှိသော်လည်း အမှန်တရားမရှိခြင်း” (representation without truth)(သို့မဟုတ်) “မှန်ကန်သော်လည်း တရားဝင်မှုမရှိခြင်း”(truth without legitimacy) ပင်ဖြစ်သည်။

ပါတီ၏ မူဝါဒလွှမ်းမိုးခြင်း က ကိုယ်စားလှယ်အား လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ်ခွင့်မပေးပတာ့ပေ။
သတင်းမှားများနှင့် လူထုစိတ်ခံစားမှု က အမှန်တရားထက် အသံ ပိုကျယ်စေတတ်ပါသည်။

ဤအခြေအနေမှ ရုန်းထွက်နိုင်ရန် နိုင်ငံရေးပညာပေးမှု၊ ခိုင်မာသော အင်စတီကျူးရှင်းများ (လွှတ်တော်၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားရုံး) နှင့် သမာဓိကို တန်ဖိုးထားသော နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှုလိုအပ်သည်။

နိဂုံး- အမတ်ဆန်သော ခေါင်းဆောင်မှုကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ခြင်း

နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးဆိုသည်မှာ အဆောက်အအုံဆောက်ခြင်း၊ လမ်းခင်းခြင်းထက် ပိုပါသည်။ ၎င်းသည် လူသားအရင်းအမြစ် အထူးသဖြင့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ၏ စိတ်ဓာတ်ကို တည်ဆောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် “အမတ်” ဆိုသည်ကို သမိုင်းတွင်ကျန်ရစ်သော ရှေးဟောင်းရာထူးတစ်ခုအဖြစ်သာ မမြင်ဘဲ “အမတ်စိတ်ဓာတ်” ကို ယနေ့ခေတ် ကိုယ်စားလှယ်တိုင်း၏ ရင်ထဲတွင် ပြန်လည်အသက်သွင်းရန် လိုအပ်သည်။ ထိုသို့သော ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးများသာ ရှိပါက မည်သည့်အစိုးရကိုမျှ မကြောက်ရွံ့၊ မည်သည့်လူစုလူဝေးကိုမျှ မှီခိုအားကိုးမနေဘဲ နိုင်ငံတော်နှင့် အမှန်တရားအတွက် မားမားမတ်မတ် ရပ်တည်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
၁၁/၄/၂၀၂၆

မြန်မာနိုင်ငံဟာ အခု နိုင်ငံတော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး (State-Building) အဆင့်ကို ရောက်နေပါပြီ။ဗဟို (Core) နဲ့ နယ်စပ် (Periphe...
07/04/2026

မြန်မာနိုင်ငံဟာ အခု နိုင်ငံတော်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး (State-Building) အဆင့်ကို ရောက်နေပါပြီ။

ဗဟို (Core) နဲ့ နယ်စပ် (Periphery) ကွာဟချက်ကို ကြည့်ရင်

· ဗဟို (ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ နေပြည်တော်၊ ၊ မကွေးအရှေ့ခြမ်း၊ မန္တလေး) – စီးပွားရေးအားကောင်း၊ အခြေခံအဆောက်အအုံစုံ
· နယ်စပ် (တိုင်းရင်းသားနယ်မြေ၊ နယ်စပ်) – ဖွံ့ဖြိုးမှုနည်း၊ လုံခြုံရေးပြဿနာရှိ။

အတိတ်က ဗဟိုကိုသာ အလေးပေးခဲ့လို့ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေး မအောင်မြင်ခဲ့ဘူး။

အနာဂတ်အတွက် လိုအပ်ချက် (၃)ချက်-
၁. ဗဟိုကို ခိုင်မာအောင် (စီးပွားရေး + အခြေခံအဆောက်အအုံ + အုပ်ချုပ်ရေး)
၂. နယ်စပ်ကို တည်ငြိမ်အောင် (လုံခြုံရေး + လူမှုဝန်ဆောင်မှု + တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေး)
၃. ဗဟိုနဲ့ နယ်စပ်ကို ချိတ်ဆက်ပါ (လမ်း၊ ဈေးကွက်၊ လူမှုရေးပေါင်းစည်းမှု)

အဓိက သင်ခန်းစာ-
ဗဟိုမခိုင် → နိုင်ငံမတည်မြဲ။
နယ်စပ်မတည်ငြိမ် → ပြည်ထောင်စုမတည်မြဲ။

နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံအရ ဒေသအလိုက် မူဝါဒ၊ အာဏာခွဲဝေမှု ပါဝင်သော နိုင်ငံရေးဖြေရှင်းမှု လိုအပ်ပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံးပြောချင်တာက ဒီကနေ့ ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအစိုးရများ ဖွဲ့စည်းခြင်းကို “အစိုးရဖွဲ့ခြင်း” လို့ မမြင်ဘဲ “နိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ခြင်း” လို့ မြင်ဖို့ပါ။ ဗဟိုနဲ့ နယ်စပ်ကို ချိတ်ဆက်နိုင်ရင် တည်ငြိမ်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်နိုင်မှာပါ။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
၇/၄/၂၀၂၆

“ရန်သူ ရဲဘော် ကွဲစေသော်၊ ပြတ်သား ခိုင်ကျည် မြဲစေသော်”လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၊ နိုင်ငံရေးလောက၊ စစ်ရေးနယ်ပယ်တို့တွင်ဖြစ်စေ၊ မိ...
05/04/2026

“ရန်သူ ရဲဘော် ကွဲစေသော်၊
ပြတ်သား ခိုင်ကျည် မြဲစေသော်”

လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း၊ နိုင်ငံရေးလောက၊ စစ်ရေးနယ်ပယ်တို့တွင်ဖြစ်စေ၊ မိမိ၏ ရပ်တည်ချက်နှင့် လမ်းကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုမှာ “မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်နိုင်မှု” ပင်ဖြစ်သည်။

ပထမအချက်အနေဖြင့် “ရန်သူ ရဲဘော် ကွဲစေသော်” ဆိုသည်မှာ ရန်သူနှင့် မိမိဘက်သားကို မရှုပ်မထွေး ကွဲကွဲပြားပြား သိရှိနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ မိတ်ဆွေကို ရန်သူဟု မှားယွင်းသတ်မှတ်ခြင်းသည် အတွင်းပိုင်း ကွဲပြားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး၊ ရန်သူကို မိတ်ဆွေဟု ထင်မှတ်ခြင်းသည် အပြင်ဘက်မှ အန္တရာယ်ကို ဖိတ်ခေါ်သလို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် “မည်သူက မိမိဘက်ဖြစ်သည်၊ မည်သူက ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်” ဟူသော အခြေခံခွဲခြားမှုကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ သိရှိရန် လိုအပ်သည်။

ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် “ပြတ်သား ခိုင်ကျည် မြဲစေသော်” ဆိုသည်မှာ ထိုသို့ ခွဲခြားသိမြင်ပြီးနောက် မိမိ၏ ရပ်တည်ချက်ကို ပြတ်သားခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ သိမြင်မှုရှိသော်လည်း ဆုံးဖြတ်ချက် မပြတ်သားပါက၊ သို့မဟုတ် စိတ်ဓာတ် မခိုင်မာပါက၊ အလွယ်တကူ လှုပ်ရှားသွားနိုင်ပြီး ရည်ရွယ်ချက်များ ပျက်စီးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိ၏ ယုံကြည်ချက်၊ မူဝါဒနှင့် ရည်မှန်းချက်များကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် “ပြတ်သားမှု” နှင့် “ခိုင်မာမှု” တို့သည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။

ဤစကားပုဒ်ကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်ရာတွင် အမြင်နှစ်မျိုးရှိနိုင်သည် −

· ပထမအမြင်က “သိမြင်မှုဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းမှုနှင့် စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာမှု” ကို အလေးပေးသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ မိတ်ဆွေနှင့် ရန်သူကို မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားပြီး ထိုသိမြင်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ စိတ်ဓာတ်မယိမ်းမယိုင် ရပ်တည်ရန် ဖြစ်သည်။
· ဒုတိယအမြင်က “လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ တင်းမာမှုနှင့် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ရပ်တည်ချက်” ကို အလေးပေးသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရန်သူကို ရန်သူအဖြစ် ပြတ်ပြတ်သားသား သဘောထား တုံ့ပြန်ခြင်း၊ မလိုအပ်သော ညှိနှိုင်းမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး မိမိဘက်အကျိုးကို ခိုင်မာစွာ ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။

တကယ်တမ်းတွင် ဤအမြင်နှစ်ခုသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု သီးခြားမဟုတ်ဘဲ ဖြည့်စွက်နေသည်။ စကားပုဒ်၏ မူလသဘောမှာ −

· ခွဲခြားသိမြင်မှု မရှိလျှင် လမ်းမှားသွားမည်။
· ခိုင်မာမှု မရှိလျှင် လမ်းပျောက်မည်။

ထို့ကြောင့် မိမိ၏ ရဲဘော်နှင့် ရန်သူကို ကွဲကွဲပြားပြား သိရှိရုံမျှမက၊ ထိုသိမြင်မှုကို ပြတ်သားခိုင်မာစွာ အမြဲတည်မြဲစေရမည်။ ဤသည်သာ အောင်မြင်မှုသို့ ဦးတည်စေမည့် လမ်းကြောင်းမှန်ဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် — “ရန်သူ ရဲဘော် ကွဲစေသော်၊ ပြတ်သား ခိုင်ကျည် မြဲစေသော်” ဟူသော စကားပုဒ်သည် လူတစ်ဦးချင်း၊ အဖွဲ့အစည်းနှင့် နိုင်ငံတစ်ရပ်လုံးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော သဘောတရားကို ထင်ဟပ်ပြသထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစကားပုဒ်ကို အဓိပ္ပါယ်ဖော်ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာ အခြေအနေ၊ သဘောထားနှင့် ရည်ရွယ်ချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ မျှတစွာ နားလည်ရန် အရေးကြီးပါသည်။

ဒေါက်တာကျော်ဆွေ
(ပြည်သူ့လွှတ်တော်)
၅/၄/၂၀၂၆

Address

Yangon

Telephone

+959256041423

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr Kyaw Swe posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Dr Kyaw Swe:

Share