02/06/2026
- အမွေပုံစီမံခန့်ခွဲပေးစေလိုမှု၊
- လင်ဖြစ်သူက ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊
- မယားဖြစ်သူက အိမ်ခွဲနေထိုင်ခဲ့ခြင်း၊
- လင်မယားအဖြစ်မှ အလိုအလျောက် ပြတ်စဲသလား
- လင်က ပထမ မယားကို စွန့်ပစ်ထားရာ ရောက်ခြင်း၊
- လင်ဖြစ်သူက လင်မယားအဖြစ်ပြတ်စဲကြောင်း သတင်းစာကြေညာချက်အပေါ် ပထမ မယားဖြစ်သူမှ ပြန်လည်ဖြေရှင်း ကြေညာခြင်း
- ပထမ မယားသည် လင်ဖြစ်သူနှင့် ခွဲခြားနေထိုင်ခြင်းကြောင့် လင်မယားကွာရှင်းပြတ်စဲရာ ရောက်၊ မရောက်
--------------------------
(ဒေါ်မြကြင် ပါ ၇ နှင့် ဒေါ်နန်းအောင်၊ ၂ဝဝ၁ ခုနှစ်၊ မတစ၊ စာ ၃၁၂)
--------------------------
ဧရာဝတီတိုင်း တရားရုံး၊ ၁၉၉၃ ခုနှစ်၊ တရားမကြီးမှုအမှတ် ၂ဝ တွင် ဒေါ်ကြင်မြိုင် က ဒေါ်မြကြင် ပါ ၇ ဦးအပေါ် အမွေပုံပစ္စည်းစီမံခန့်ခွဲပေးစေလိုမှု စွဲဆိုရာ ပလပ်ခံရသည်။ တိုင်းတရားရုံး၏ စီရင်ချက်နှင့် ဒီကရီကို ဒေါ်ကြင်မြိုင်က မကျေနပ်၍ တရားရုံးချုပ်တွင် အယူခံဝင်ရောက်သည်။ တရားရုံးချုပ်က တိုင်းတရားရုံး၏ စီရင်ချက်နှင့် ဒီကရီကို ပယ်ဖျက်ပြီး ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် အထက်ပါပစ္စည်းများ ရှိခဲ့လျှင် ၃ ပုံ ၂ ပုံ နှင့် ဦးဟုတ်စိန်နှင့် ဒေါ်မြကြင်တို့ ပေါင်းသင်းစဉ် ဖြစ်ထွန်းသော လက်ထက်ပွားပစ္စည်းများ၏ ၃ ပုံ ၁ ပုံ ရထိုက်ခွင့်ရှိကြောင်း ပဏာမဒီကရီ ချမှတ်ခဲ့သည်။ တရားရုံး၏ စီရင်ချက်နှင့် ဒီကရီကို ၁၉၈၈ ခုနှစ် တရားစီရင်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆ အရ ပြန်လည်စစ်ဆေးပေးရန် ဒေါ်မြကြင် ပါ ၇ ဦးတို့က လျှောက်ထားသည့်အခါ တရားရုံးချုပ်အထူးခုံရုံးက အောက်ပါပြဿနာများကို အထူးအယူခံခုံရုံးဖြင့် ကြားနာရန်အတွက် အထူးအယူခံဝင်ခွင့် ပြုခဲ့သည်။
(၁) မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ အမွေဆက်ခံခွင့် မရှိသူများ အပေါ် အမွေစီမံခန့်ခွဲသည့် ဒီကရီချမှတ်ခြင်းသည် ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်မှု ရှိ၊ မရှိ
(၂) ဦးဟုတ်စိန်နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်တို့ လင်မယားကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း မရှိဟု တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် အမှုတွဲရှိ သက်သေခံအထောက်အထားများအရ မှန်ကန်မှု ရှိ၊ မရှိ။
အယူခံတရားလို၏ ရှေ့နေက - အယူခံတရားလို အမှတ် ၂ မှ ၇ တို့သည် ဖခင်၏အမွေကို ရခွင့်မရှိသည်မှာ မငြင်းနိုင်သောအချက်ဖြစ်ကြောင်း၊ အမွေပုံစီမံခန့်ခွဲပေးစေလိုမှုတွင် အမွေစား၊ အမွေခံများသာလျှင် အမှုသည်များဖြစ်ကြောင်း၊ အမွေဆက်ခံခွင့် မရှိသူကို အမှုတွင် ထည့်သွင်းစွဲဆိုပါက အမှုသည်များစာရင်းမှ ဖယ်ထုတ်ရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ အယူခံတရားလိုအမှတ် ၂ မှ ၇ အထိတို့ကို အမှုမှ ဖယ်ထုတ်ပစ်ရမည့်အစား ဒီကရီချမှတ်ခြင်းသည် ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်ခြင်း မရှိကြောင်း၊ တရားရုံးချုပ်က တိုင်းတရားရုံးသည် ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ဦးဟုတ်စိန်တို့ ကွာရှင်းပြီးကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရာ၌ ခိုင်မာသော တရားဝင်အထောက်အထားမရှိဘဲ ထင်ကြေးဖြင့် တွေးယူဆုံးဖြတ်ရာ ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းပြခြင်းသည် မှားယွင်းကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်က လင်မယားပြတ်စဲပြီး ဖြစ်ကြောင်း လူသိရှင်ကြား ကြေညာခြင်းကို ဒေါ်ကြင်မြိုင်က ၁၉၅၉ ခုနှစ်မှစ၍ ဦးဟုတ်စိန် သေဆုံးသည်အထိ ငြင်းကွယ်ခြင်း မပြုဘဲ တိတ်ဆိတ်နေခဲ့ခြင်းမှာ သဘောတူခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် ၁၉၅၉ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ဦးဟုတ်စိန် သေဆုံးသည်အထိ ဦးဟုတ်စိန်နှင့်အတူ နေထိုင်ခြင်း မရှိတော့သည်မှာလည်း ထင်ရှားကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်တို့ ပစ္စည်းခွဲဝေခြင်း မရှိ၍ လင်မယားကွာရှင်းခြင်း မရှိဟု တရားရုံးချုပ်က ကောက်ယူခြင်းသည် မှားယွင်းကြောင်း၊ လင်မယား ကွာရှင်းခြင်းနှင့် ပစ္စည်းခွဲဝေခြင်းသည် သီးခြားကိစ္စရပ်များဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် မိမိနှင့်အတူ ပါသွားသော နို့စို့အရွယ်ကလေးအတွက် ဦးဟုတ်စိန်ထံမှ ကလေးစရိတ် တောင်းခံသော်လည်း မယားစရိတ်ကိုမူ လုံးဝမတောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း၊ မိမိဝမ်း မိမိကျောင်းကကာ တသီးတခြားနှင့် နှစ်ပေါင်းကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ဦးဟုတ်စိန်၏ မယားမဟုတ်တော့သည့်အချက်ကို ညွှန်ပြလျက်ရှိကြောင်း လျှောက်လဲတင်ပြသည်။
အယူခံတရားပြိုင်၏ ရှေ့နေက - တရားရုံးချုပ်က ဒီကရီချမှတ်ခြင်းမှာ မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ အမွေဆက်ခံခွင့် မရှိသူများအပေါ်တွင် အမွေစီမံခန့်ခွဲသည့် ဒီကရီချပေးခြင်း မဟုတ်ပဲ၊ ကွယ်လွန်သူ ဦးဟုတ်စိန် ကျန်ရစ်ခဲ့သော ပစ္စည်းများကို ဒေါ်မြကြင်ထံတွင် ရှိပါက ဒေါ်ကြင်မြိုင်သို့ စီမံခန့်ခွဲပေးရန် အမိန့်ချမှတ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင် နှင့် ဒေါ်မြကြင်တို့သည် ကွယ်လွန်သူ ဦးဟုတ်စိန်၏ ပထမဇနီးနှင့် ဒုတိယဇနီးဖြစ်ကြသည့်အလျောက် ထိုအမွေဆိုင်နှစ်ဦးအပေါ်တွင်သာ ဒီကရီချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ အမွေဆက်ခံခွင့် မရှိသူများအပေါ်တွင် စီမံခန့်ခွဲသည့် ဒီကရီချပေးခြင်း မဟုတ်ကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင်ကလည်း ဦးဟုတ်စိန်နှင့် ကွာရှင်းခြင်း မရှိသေးသော တရားဝင် မယားကြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ၂ဝ.၁၁.၅၉ နေ့ထုတ် ဟံသာဝတီသတင်းစာတွင် ပြန်လည်ကြော်ငြာသည့် စာကို သက်သေခံ (ဂ) အဖြစ် တင်ပြထားရာ ယင်းစာတမ်းအမှတ်အသားအရ ဦးဟုတ်စိန် နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင် တို့ လင်မယား မကွာကြသေးကြောင်း ထင်ရှားပေါ်ပေါက်ကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်က သတင်းစာတွင် ပြန်လည်ရှင်းလင်းချက်အား ဒေါ်ကြင်မြိုင်က ထပ်မံမကြော်ငြာခြင်းသည် မိုးမဆုံးလေမဆုံး သတင်းစာတွင် ကြော်ငြာနေရမည့် ကိစ္စမျိုး ဖြစ်သည့်အတွက် ဖြစ်ကြောင်း၊ အကယ်၍သာ အယူခံတရားပြိုင် ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် ဦးဟုတ်စိန်နှင့် လင်မယားကွာရှင်းပါက ပင်ပန်းကြီးစွာ အတူတကွ စီးပွားရှာခဲ့ကြ၍ ကြီးပွားချမ်းသာနေခဲ့သည် စီးပွားကို မလွဲဧကန် ခွဲယူမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ တခါမျှ ပစ္စည်းမခွဲခဲ့ခြင်းသည် လင်မယား မကွာရသေး၍ မခွဲယူခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ယူခဲ့သော တရားရုံးချုပ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် မှားယွင်းခြင်း မရှိကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်က ဒေါ်ကြင်မြိုင်အား ငွေကြေးထောက်ပံ့သည်ဆိုသော အချက်မှာ အငြင်းမပွားနိုင်သော အချက်ဖြစ်၍ လင်မယား မကွာရှင်းရသေးကြောင်း တရားရုံးချုပ်၏ သုံးသပ်ချက်မှာ မှားယွင်းခြင်း မရှိကြောင်း လျှောက်လဲတင်ပြသည်။
မူလရုံးတရားလို ဒေါ်ကြင်မြိုင်က ၎င်းနှင့် ဦးဟုတ်စိန် (ခ) ဦးစေးရင်တို့သည် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ်၊ ဘုရားစုံကျေးရွာ၌ မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့်အညီ လက်ထပ်ပေါင်းသင်းခဲ့ကြောင်း (၂-၁၁-၅၉) ရက်နေ့တွင် ဦးဟုတ်စိန်သည် မူလရုံး အမှတ် (၁) တရားပြိုင် ဒေါ်မြကြင် နှင့် ဒုတိယအိမ်ထောင် ထပ်မံပြုခဲ့ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ဦးဟုတ်စိန်၏ ပထမဇနီးဖြစ်ပြီး ဒေါ်မြကြင်သည် ဒုတိယဇနီးဖြစ်ကြောင်း၊ အမှတ် (၂) မှ (၇) အထိ တရားပြိုင်တို့မှာ ဦးဟုတ်စိန်နှင့် ဒေါ်မြကြင်တို့ ပေါင်းသင်းရာမှ ထွန်းကားလာသော သားသမီးများဖြစ်ကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်သည် (၂၇-၁-၉ဝ) နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျပန်ဆေးရုံကြီး၌ ကွယ်လွန်ခဲ့ရာ ၎င်းကျန်ရစ်သော ရွှေ့ပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းနှင့် မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သော ပစ္စည်းများ အပေါ် အမွေပုံစီမံခန့်ခွဲပေးစေလိုကြောင်း စသည်ဖြင့် အဆိုပြု စွဲဆိုသည်။
မူလရုံးတရားပြိုင် ဒေါ်မြကြင်၊ မပေါက်ပေါက်၊ မခင်စုဝါဟုတ် နှင့် မောင်သူရဇော် တို့က တရားလို ဒေါ်ကြင်မြိုင် နှင့် ဦးဟုတ်စိန် တို့သည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် လင်မယား ကွာရှင်းပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းသို့ ကွာရှင်းပြီးမှ (၂-၁၁-၅၉) ရက်နေ့တွင် ဦးဟုတ်စိန်က ဒေါ်မြကြင် နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ဦးဟုတ်စိန်တို့ လင်မယား ကွာရှင်းခဲ့ကြပြီးဖြစ်၍ ဤအမှုစွဲဆိုရန် အကြောင်းခြင်းရာ မပေါ်ပေါက်ကြောင်း၊ တရားလိုစွဲဆိုသော အမှုသည် ကာလစည်းကမ်းသတ် ကျော်လွန်နေကြောင်း စသည်ဖြင့် ချေပခဲ့သည်။
တိုင်းတရားရုံးက ကွယ်လွန်သူ ဦးဟုတ်စိန် (ခ) ဦးစေးရင်တွင် အမွေပုံပစ္စည်း ကျန်ရစ်ခဲ့ကြောင်း၊ တရားလိုစွဲဆိုသော အမှုမှာ ကာလစည်းကမ်းသတ် ကျော်လွန်နေသည်ဆိုခြင်းမှာ မမှန်ကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်သည် တရားပြိုင် ဒေါ်မြကြင်နှင့် လက်ထပ်ပေါင်းသင်းပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဒေါ်ကြင်မြိုင် နှင့် ခွဲခွာနေထိုင်ခဲ့ခြင်း လင်မယားအဖြစ် ပြတ်စဲကြောင်း သတင်းစာ၌ ကြော်ငြာခြင်း၊ တဖြေးဖြေး ထောက်ပံ့မှု မပြုခြင်းတို့သည် တရားလို ဒေါ်ကြင်မြိုင်အား စွန့်ပစ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ကောက်ယူရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဦးဟုတ်စိန်က ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် လင်မယားပြတ်စဲကြောင်းကို သတင်းစာ၌ ကြော်ငြာခဲ့သော်လည်း ဒေါ်ကြင်မြိုင်က ပြန်လည်တုန့်ပြန်မှု မပြုခဲ့ကြောင်း၊ ယင်းသို့ တုန့်ပြန်မှု မပြုခြင်းသည် လင်မယားအဖြစ် ပြတ်စဲကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင်၏ ဆန္ဒကို ထုတ်ဖော်ရာရောက်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ဦးဟုတ်စိန် တို့သည် လင်မယားအဖြစ် ကွာရှင်းပြတ်စဲသည်မှာ မှန်ကြောင်း ဖြေဆို၍ တရားလိုသည် ၎င်းတောင်းဆိုသည့် သက်သာခွင့်ကို မရထိုက်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်သည်။
တရားရုံးချုပ်က ပထမမယား ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ဦးဟုတ်စိန်တို့ လင်မယား တရားဝင်ကွာရှင်းပြတ်စဲကြောင်း ထင်ရှားစေသည့် စာချုပ်စာတမ်း အထောက်အထားဖြစ်စေ၊ တရားရုံး၏ ဒီကရီဖြစ်စေ ဒေါ်မြကြင်တို့ဘက်မှ တင်ပြနိုင်ခြင်း မရှိကြောင်း၊ လင်မယား ၃ ဦး အတူ ဆက်ဆံပေါင်းသင်းရန် မဖြစ်နိုင်သဖြင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်က နေအိမ်မှဆင်း၍ ဦးဟုတ်စိန် ကွယ်လွန်သည်အထိ ခွဲခြားနေထိုင်ရုံမျှဖြင့် အလိုအလျောက် လင်မယား တရားဝင် ကွာရှင်းပြတ်စဲရာ ရောက်သည်ဟု မဆိုနိုင်ကြောင်း၊ လင်မယားပစ္စည်းခွဲဝေပြီး ဖြစ်သည်ဆိုသည့်အချက် အမှုတွင် မပေါ်ပေါက်ကြောင်း၊ ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ဦးဟုတ်စိန်တို့ လင်မယား တရားဝင်ကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း မရှိကြောင်း စသည်ဖြင့် ကောက်ယူသုံးသပ်လျက် တရားပြိုင် ဒေါ်မြကြင် အပါအဝင် သားသမီးများဖြစ်သည်။ အမှတ် ၂ မှ ၇ ထိ တရားပြိုင်တို့အပေါ် ပဏာမဒီကရီ ချမှတ်သည်။
ဦးဟုတ်စိန် (ခ) ဦးစေရင်နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင် (ခ) ဒေါ်နန်းအောင် တို့သည် ၁၉၄၄ ခုနှစ်က မော်လမြိုင်ကျွန်းတို့တွင် တရားဝင် အကြင်လင်မယားအဖြစ် ပေါင်းသင်းခဲ့ရာ သားသမီး ၅ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် ဦးဟုတ်စိန်သည် ဒေါ်မြကြင် နှငင့် ဒုတိယအိမ်ထောင်ပြုခဲ့ရာ သားသမီး (၅) ဦး မွေးဖွားသည်။ ဦးဟုတ်စိန် နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်တို့ တအိမ်တည်း အတူနေထိုင်ခဲ့ရာမှ ၁၉၆ဝ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် အိမ်ခွဲနေထိုင်ခဲ့သည်။ ဦးဟုတ်စိန်သည် ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ပေါင်းသင်းနေထိုင်စဉ် ဒေါ်မြကြင်နှင့် နောက်အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဓမ္မသတ်များအရ လင်ယောက်ျားတစ်ယောက်သည် မယားအများ ယူနိုင်ခွင့်ရှိသော်လည်း လင်ဖြစ်သူသည် ပထမမယား၏ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ ဒုတိယမယားယူ၍ ပထမမယား၌ ကွာရှင်းခွင့် ရနိုင်ပေသည်။ မောင်ဆက်မောင် နှင့် မကြင်သွေး၊ ၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ မတစ၊ စာ - ၂၅၉ ကို ကြည့်ပါ။
ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် လင်ဖြစ်သူ ဦးဟုတ်စိန်က ဒုတိယမယား ယူစေကာမူ လင်နှင့် ကွာရှင်းခြင်း မပြုဘဲ လင်ယောက်ျား၊ ဒုတိယမယားတို့နှင့် အတူမနေနိုင်၍ အိမ်ခွဲ၍ နေခဲ့ရသည်။
အကြင်လင်မယားသည် အတူတကွ နေထိုင်ပေါင်းသင်းရန် မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ မဖြစ်နိုင်၍ သီးခြားခွဲနေထိုင်ရန် မလွဲမရှောင်သာသော အကြောင်းများရှိပါက ယင်းကဲ့သို့ သီးခြားနေထိုင်ခြင်းအားဖြင့် မိမိသဘောအလျောက် နေထိုင်သည်ဟု မယူဆနိုင်ကြောင်း မောင်ထွန်းရွှေ နှင့် မထွေး ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ မတစ၊ စာ - ၂၈၇ တွင် ပြဆိုထားသည်။
လင်သည် မယားသဘောမတူဘဲ နောက်မယားယူထားလျှင် ပထမမယားသည် ဒုတိယမယားနှင့် တအိမ်တည်းအတူနေရန် ငြင်းဆိုနိုင်သည်။ ထိုသို့ ငြင်းဆိုသည့်အတွက် မယား၏ အခွင့်အရေး မဆုံးရှုံးပေ။ မကာဦး နှင့် ဖိုးစော၊ ၄ အယ်ဘီအာ၊ ၃၄ဝ (စုံညီ) ကိုကြည့်ပါ။
ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် မယားပြိုင်ဖြစ်သူ ဒေါ်မြကြင်နှင့် အတူမနေနိုင်၍ သီးခြားနေထိုင်ရာတွင် ယောကျာ်းဖြစ်သူ ဦးဟုတ်စိန်က ပထမမယားဖြစ်သူ ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့်အတူ မနေထိုင်ခြင်းသည် ဒေါ်ကြင်မြိုင်အား စွန့်ပစ်ထားရာရောက်သည်။
ယခင်စီရင်ထုံးဟောင်းများတွင် လင်ဖြစ်သူသည် မိမိ၏ဇနီးကို မချစ်မနှစ်သက်၍ မထောက်ပံ့ဘဲ ၃ နှစ်တိုင် စွန့်ပစ်ထားလျှင်လည်းကောင်း၊ မယားဖြစ်သူက လင်ဖြစ်သူကို ထိုနည်းတူ ၁ နှစ်တိုင် စွန့်ပစ်ထားလျှင်လည်းကောင်း၊ လင်ခန်းမယားခန်း အလိုလို ပြတ်စဲကြောင်း ထုံးဖွဲ့ထားသည်။ သို့ရာတွင် ဒေါ်ခင်ပု နှင့် ဒေါက်တာသာမြ၊ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ မတစ၊ စာ - ၂၈၃ တွင် - သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း စွန့်ပစ်ပြီး ထောက်ပံ့ခြင်း မပြုလျှင် သို့မဟုတ် တစုံတရာ အဆက်အသွယ် မပြုလျှင် ထိမ်းမြားခြင်း မပျက်ပြယ်ကြောင်း၊ လင်ဖြစ်စေ၊ မယားဖြစ်စေ တစ်ဦးတစ်ယောက်က သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ကာလအတွင်း စွန့်ပစ်ခြင်းမှာ စွန့်ပစ်ခြင်း ခံရသူက ထိမ်းမြားမှုကို ပျက်ပြယ်လိုက ပျက်ပြယ်နိုင်ခွင့် ပေးလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ စွန့်ပစ်ခြင်းခံရသူက လင်ခန်းမယားခန်း ပြတ်စဲလိုခြင်း မရှိလျှင် သို့မဟုတ် စွန့်ပစ်ခြင်း ခံရသူက ကွာရှင်းလိုသော အပြုအမူကို ဖော်ပြခြင်း မရှိလျှင် လင်ခန်းမယားခန်း မပြတ်စဲကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါအမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ထိမ်းမြားမှုကို ပျက်ပြယ်လိုသော လင်ယောက်ျား၏ ဆန္ဒဖြင့် လင်နှင့်မယားတို့ ၂ ဦး သဘောတူညီချက်အရ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ထိမ်းမြားမှု အနှောင်အဖွဲ့ကို ပျက်ပြယ်ရန် မလုံလောက်ကြောင်း၊ ထိုအနှောင်အဖွဲ့ကို ပျက်ပြယ်ရန်မှာ မယားဖြစ်သူကလည်း ထိမ်းမြားမှုကို ပျက်ပြယ်လိုသော ဆန္ဒရှိကြောင်း တုန့်ပြန်မှုရှိရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ တုန့်ပြန်သည့် ဆန္ဒကို အထင်အရှားဖြစ်စေ သို့မဟုတ် သိသာထင်ရှားသည့် အမူအရာဖြင့်ဖြစ်စေ ပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်းဖြင့် ထုံးဖွဲ့ခဲ့သည်။ ဒေါက်တာသာမြ နှင့် ဒေါ်ခင်ပု၊ ၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ မတစ၊ စာ - ၁ဝ၈ ကိုကြည့်ပါ။
အထက်ပါအမှုတွင် ထုံးဖွဲ့ထားမှုကို မခင်မြ နှင့် ကုလား (ခ) မောင်လှရွှေ၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်၊ မတစ၊ စာ ၂၆၄ တွင် လိုက်နာသည်။
ယင်းအမှုတွင် စွန့်ပစ်ခြင်းအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ကာလ ကုန်လွန်သွားသော်လည်း ထိမ်းမြားလက်ထပ်မှုသည် အလိုအလျောက် ပျက်ပြယ်မသွားကြောင်း၊ စွန့်ပစ်ခြင်းခံရသူကလည်း ထိမ်းမြားခြင်းကို ပျက်ပြယ်လိုသည့် ဆန္ဒတုန့်ပြန်မှု ပြုရန်အတွက် အချိန်ကာလသတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိကြောင်း သုံးသပ်ထားသည်။
ဦးဟုတ်စိန်က ဒုတိယမယား ဒေါ်မြကြင်ကို နောက်အိမ်ထောင်ပြုပြီးနောက် ပထမမယား ဒေါ်ကြင်မြိုင်အား စွန့်ပစ်ထားကာ ၎င်း၏ဆန္ဒဖြင့် လင်နှင့်မယားတို့ နှစ်ဦးသဘောတူ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည့် ထိမ်းမြားမှု အနှောင်အဖွဲ့ကို ပယ်ဖျက်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။
ဦးဟုတ်စိန်က ၎င်းနှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင် (ခ) ဒေါ်နန်းအောင် တို့သည် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် စိတ်သဘောခြင်း မတိုင်ဆိုင်၍ လင်ခန်းမယားခန်း ပြတ်စဲကြောင်း သက်သေခံအမှတ် (၁) သတင်းစာတွင် ထည့်သွင်းကြော်ငြာခဲ့ရာ ဒေါ်ကြင်မြိုင် (ခ) ဒေါ်နန်းအောင်က လင်မယား မပြတ်စဲကြောင်း၊ ၎င်းသာလျှင် တရားဝင်မယားကြီးဖြစ်ကြောင်းကို သက်သေခံအမှတ် ၈ အရ သတင်းစာတွင် ပြန်လည်ကြော်ငြာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဦးဟုတ်စိန်က ၎င်းနှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်တို့ လင်မယား ပြတ်စဲကြောင်း သတင်းစာတွင် ထပ်မံကြော်ငြာခဲ့သော်လည်း ဒေါ်ကြင်မြိုင်က ပြန်လည်ကြော်ငြာခြင်း မပြုတော့ပေ။
ဒေါ်ကြင်မြိုင်က ၎င်းနှင့် ဦးဟုတ်စိန်တို့ လင်ခန်းမယားခန်း ပြတ်စဲမှု မရှိကြောင်းကို သတင်းစာတွင် ထည့်သွင်းကြော်ငြာခြင်းဖြင့် ၎င်း၏ ဆန္ဒကို အထင်အရှား ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ယင်းကဲ့သို့ အထင်အရှား တုန့်ပြန်ခဲ့ပြီးဖြစ်၍ ဦးဟုတ်စိန်က လင်မယား မပြတ်စဲကြောင်း သတင်းစာတွင် နောက်ထပ်ကြော်ငြာသည်ကို ပြန်ကြားရန် လိုမည်မဟုတ်ပေ။ လင်မယားကွာရှင်းပြတ်စဲလိုသူက သတင်းစာတွင် အကြိမ်ကြိမ်ကြော်ငြာတိုင်း မပြတ်စဲလိုသူက တုန့်ပြန်ဖြေကြားရန် အကြောင်းမရှိပေ။ တုန့်ပြန်ခြင်း မပြု၍ သဘောတူရာ ရောက်သည်ဟု ကောက်ယူပါက မျှတမှန်ကန်သည်ဟု မဆိုနိုင်ပေ။
ဒေါ်ကြင်မြိုင်သည် လင်ဖြစ်သူ ဒုတိယမယားယူသည်ကို အကြောင်းပြု၍ လင်နှင့် ကွာရှင်းခွင့်ရှိရာ ဒေါ်ကြင်မြိုင်ကသာ ကွာရှင်းပြတ်စဲလိုပါါက လင်မယားကွာရှင်းရန်နှင့် ပစ္စည်းခွဲဝေရန် တောင်းဆိုနိုင်ပေသည်။ လင်မယားကွာရှင်းခြင်းနှင့် ပစ္စည်းခွဲဝေခြင်းတို့သည် သီးခြားကိစ္စရပ်များ ဖြစ်သည် မှန်သော်လည်း ယခုကဲသို့ လင်နှင့်မယား နှစ်ကာလကြာမြင့်စွာ သီးခြားနေထိုင်သည့် အမှုမျိုးတွင် မယားက နောက်အိမ်ထောင်ပြုသည့် လင်ထံ ပစ္စည်းခွဲဝေပေးရန် တောင်းဆိုမှု မပြုခြင်းသည် မယားသည် လင်နှင့် ကွာရှင်းပြတ်စဲရန် ဆန္ဒမရှိကြောင်း ညွှန်ပြသည့်အချက် ဖြစ်ပေသည်။
ဦးဟုတ်စိန်သည် ဒေါ်မြကြင်နှင့် နောက်အိမ်ထောင်ပြုပြီးသော်လည်း ပထမမယားဖြစ်သူ ဒေါ်ကြင်မြိုင်နှင့် ပြတ်စဲမှုမရှိကြောင်း၊ ထောက်ပံ့ပေးကမ်းမှုပြုကြောင်းကို သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်သန်းသန်းဝင်း (လိုပြ - ၅) က ထွက်ဆိုသည်ကို ဒေါ်ကြင်ကြင်ဝင်း (လိုပြ - ၈)၊ ဦးခင်လင်း (လိုပြ - ၉) တို့က ထောက်ခံထွက်ဆိုထားကြသည်။
လင်မယားနှစ်ဦး တရားဝင် အကြင်လင်မယားအဖြစ် ပေါင်းသင်းခဲ့ရာ သားသမီးထွန်းကားခဲ့ပြီးနောက် လင်ယောကျ်ားဖြစ်သူက နောက်အိမ်ထောင်ပြုခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ပထမမယားသည် လင်ဖြစ်သူနှင့် ဒုတိယမယားတို့နှင့် အတူမနေနိုင်၍ သီးခြားနေထိုင်ခဲ့ရာ ယင်းသို့ နေထိုင်ခြင်းကြောင့် လင်နှင့် ပထမမယားတို့ လင်မယားကွာရှင်းပြတ်စဲရာ ရောက်သည်ဟု ကောက်ယူမည်ဆိုပါက ပထမမယား၏ အခွင့်အရေးများ နစ်နာဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သည်။
လင်နှင့်မယားတို့ အတူတကွ ပေါင်းသင်းနေထိုင်ရ မဖြစ်နိုင်သမျှ ကာလပတ်လုံး သီးခြားနေထိုင်ရမည်ဖြစ်ရာ လင်ဖြစ်သူ သေဆုံးသည့်တိုင်အေငါ် မယားက သီးခြားနေထိုင်စေကာမူ လင်မယားကွာရှင်းပြတ်စဲခြင်း မရှိပေ။
ပထမမယား ဒေါ်ကြင်မြိုင် (ခ) ဒေါ်နန်းအောင် နှင့် ဒုတိယမယား ဒေါ်မြကြင် (ခ) ဒေါ်ကြင် တို့သည် မယားပြိုင်များဖြစ်၍ ၎င်းတို့သည် ကွယ်လွန်သူ ဦးဟုတ်စိန်၏ အမွေကို ဆက်ခံခွင့်ရှိသည့် အလျောက် ၎င်းတို့ (၂) ဦးမှာ အမွေဆိုင်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဦးဟုတ်စိန် နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင် (ခ) ဒေါ်နန်းအောင် တို့မှ မွေးဖွားသည့် သားသမီးများမှာ အမွေဆိုင်များ မဟုတ်၍ အမွေဆိုင် မဟုတ်သူအား အမွေပုံ စီမံခန့်ခွဲပေးစေလိုမှုမှ ဖယ်ထုတ်ရမည်ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ ကြားနာလျက်ရှိသော ပြဿနာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အောက်ပါအတိုင်း ဖြေဆိုလိုက်သည်။
(၁) မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ အမွေဆက်ခံခွင့်မရှိသူများအပေါ် အမွေစီမံခန့်ခွဲသည့် ဒီကရီချမှတ်ခြင်းသည် ဥပဒေနှင့် ညီညွတ်မှု မရှိကြောင်း၊
(၂) ဦးဟုတ်စိန် နှင့် ဒေါ်ကြင်မြိုင်တို့ လင်မယားကွာရှင်းပြတ်စဲမှု မရှိဟု တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် အမှုတွဲရှိ သက်သေခံအထောက်အထားများအရ မှန်ကန်မှုရှိကြောင်း
အမွေဆိုင် မဟုတ်သူများအား အမွေစီမံခန့်ခွဲပေးစေလိုမှုမှ ထုတ်ပယ်ရန် မှတ်ချက်ပြုလိုက်သည်။
ဤအထူးအယူခံမှုကို ပလပ်လိုက်သည်။
တရားစရိတ်ကို အမွေပုံမှ ကျခံစေရမည်။
ရှေ့နေစရိတ် ကျပ် ၃ဝဝဝိ/- သတ်မှတ်သည်။
--------------------------
2.6.2026
--------------------------
ကဏ္ဍအလိုက်စာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/1LdpiP8kD6/
--------------------------
မြန်မာဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ၊ အမွေနှင့်သက်ဆိုင်သောစာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/1eowQea23r/
စာချုပ်စာတမ်း/ အိမ်ခြံမြေကိစ္စရပ်များနှင့်သက်ဆိုင်သောစာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/1E8QABhPrq/
ချစ်သူ၊ အိမ်ထောင်ဖက်များနှင့် သက်ဆိုင်သောစာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/1CRfdWE9Sr/
တရားမမှုဆိုင်ရာစာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/17zwFbWWb3/
ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာစာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/18YfhtFdmU/
ပြဋ္ဌာန်းဥပဒေများ၏
သိကောင်းစရာမှတ်စုများ
https://www.facebook.com/share/p/1HvJmdfkSg/
ပေါင်နှံချေးယူငှားရမ်းခြင်းနှင့်သက်ဆိုင်သောစာစုများ
https://www.facebook.com/share/p/1bTPKKr8LX/
အထွေထွေကိစ္စရပ်များ
https://www.facebook.com/share/p/1B8NMNBS39/
အထွေထွေလျှောက်လွှာပုံစံများ
https://www.facebook.com/share/p/1FcUMMVBY2/
--------------------------
Polaris Your's Personal Lawyer
For Legal Consultation -
☎️/ Viber - 09 767 3525 76