24/07/2026
NA SHIGA GIDAN YARI INA DA SHEKARA 13, NA SAMU 'YANCI INA DA SHEKARA 60
Ina da shekara 13 a duniya, ina zaune a Maiduguri, babban birnin Jihar Borno. Bayan na tashi daga makaranta, nakan fita sayar da rake domin taimaka wa mahaifina, wanda yake noma rake.
Har yanzu ina tuna yadda mahaifina yake hayar keken tura kaya (wheelbarrow) da kobo 20. Sai mu jera rake a kai mu zagaya gari muna sayarwa.
Wata rana bayan na tashi daga makaranta, ina tura rake ta cikin gari. Rana tana da zafi matuƙa. Duk wanda ya taɓa rayuwa a Arewa ya san irin zafin Maiduguri. Ina neman inuwar bishiya domin in huta.
A cikin haka ne sai na yi kuskure na goga wani mota da aka ajiye a bakin hanya, na karya fitilar gabanta. Tsoro ya k**a ni. Na yi tunanin guduwa, amma lamirina bai bar ni ba. Sai na tsaya a wurin na kusan minti 30 ina jiran mai motar.
Ban sani ba cewa mai motar yana cikin masallacin da ke kusa yana sallah. Da ya dawo, har yanzu ina riƙe da fitilar da ta karye a hannuna. Na kasa magana.
Maimakon ya saurare ni, sai ya fara dukana. Mutane s**a yi ƙoƙarin cetona, amma ya ciro bindiga ya yi barazanar harbin duk wanda ya kuskura ya zo kusa.
Ya tura ni cikin motarsa ya kai ni kai tsaye ofishin 'yan sanda. A nan ne na gane cewa shi ɗan sanda ne. Ya umarci jami'ansa su kulle ni a ɗaki, s**a yi biyayya.
Na kwana a can ba tare da abinci ba. Da safe ne kawai aka raba mana burodi.
Da misalin ƙarfe 10 na safe washegari, wani ɗan sanda ya tambaya:
"Waye wannan ƙaramin yaron?"
Wata mata da ke bakin teburi ta amsa:
"Oga ne ya ce a bar shi a ciki."
Sai aka ce:
"Kai wa za ka tambayi umarnin oga?"
Mako guda ya wuce. Sai biyu. Wata guda ta cika. Ina ta tambayar kaina: "Shin wannan mutumin ya manta da ni ne?" Na yi ƙoƙarin yin magana da jami'an da ke bakin aiki, amma babu wanda ya saurare ni.
Ina ɗan shekara 13 kacal. Kowace dare ina kuka, ina ɗanɗanar ɗacin rayuwa tun ina ƙarami.
Bayan wata guda, wasu jami'ai s**a tattara mu s**a kai mu kotu. Amma kotun ba ta zauna ba a ranar. Sai jami'in ya ce:
"Mu kai su gidan yari a matsayin waɗanda ake tsare da su har sai kotu ta zauna."
Haka na shiga gidan yarin Maiduguri. Shekara guda ta wuce ina tsare ba tare da hukunci ba. Daga baya aka ba ni aikin wanki.
Bayan shekaru biyu, aka sauya ni daga Maiduguri. Ban ma san inda aka kai ni ba sai wani ɗan fursuna ya ce min: "Bauchi." A lokacin ina da shekara 15.
A gidan yari ba ka san ranar da za a sauya ka ba. Wata safiya kawai za su tashe ka, su saka ka cikin mota su kai ka wata jiha.
Daga nan aka ci gaba da canja min wurare zuwa gidajen yari na Gabas da Yamma, tamkar ma'aikacin gwamnati.
Gidan yari na ƙarshe kafin a dawo da ni Arewa shi ne na Ibadan. Daga nan aka kai ni gidan yarin Kano. A lokacin na riga na cika shekara 60.
Kowa yana kirana da "Baba a gidan yari." Na shahara a cikinsa, amma babu wanda ya gaskata labarina. A gidan yari, mutane suna ɗaukar kowa a matsayin mai laifi.
Allah ya tuna da ni ina da shekara 60.
Wani gwamna ya ziyarci gidan yarin a ƙarshen wa'adinsa na mulki. Yana zagayawa sai idanunsa s**a sauka a kaina.
Ya ce:
"Baba, zo nan. Shekarunka nawa? Kuma me ya kawo ka nan?"
Hawaye s**a zubo daga idona. Bayan shekaru 47 a gidan yari, a karon farko wani ya tambaye ni tambayar da ya k**ata a yi tun shekaru da s**a gabata.
Na ce:
"Ina da shekara 60. An kawo ni nan ina da shekara 13."
Nan take fursunoni da jami'ai s**a yi ihu cikin mamaki. Har gwamnan ya yi kuka.
Na ba shi labarina gaba ɗaya. Yadda komai ya faru. Yadda aka dinga canja ni daga gidan yari zuwa wani. Har ma waɗanda aka yanke wa hukuncin kisa saboda fashi da makami s**a yi rawar jiki suna sauraro.
Aka fara bincike. An gano cewa ɗan sandan da ya sa aka kulle ni a wancan lokaci yanzu ya zama sarki mai daraja.
Gwamnan ya ɗauke ni a cikin motarsa, har yanzu ina sanye da kayan gidan yari. Jami'an gidan yari s**a ce in canza kaya, amma gwamnan ya ce:
"A'a, ku bar shi haka."
Da muka shiga fada, idanunmu s**a haɗu. Sarkin ya sunkuyar da kansa.
Ya tambayi gwamnan:
"Shin Allah zai gafarta mini? Na sa wani Basarake ya yi kuka."
Mutane da yawa suna tunanin kuɗi shi ne komai. Amma kuɗi ba komai ba ne. Ya kwace mini ƙuruciyata. Ya lalata makomata. Ya ɗauke mini rayuwata. Na rasa dangantaka da iyalina. Ban san inda mahaifiyata, mahaifina da 'yan uwana suke ba. Na zama k**ar ba ni da kowa.
Sai ya ce:
"Zan gina maka gida. Zan aura maka mata. Zan ba ka duk abin da kake so."
Na amsa:
"Ba na buƙatar gida ko mata. Rayuwata ta zama gidan yari, gidan yari kuma ya zama rayuwata. A wannan shekarun, wace irin rayuwa zan fara? Ta aure? Ta haihuwar yara?"
Ya sake sunkuyar da kansa.
Na ce masa:
"A duniya da lahira, ba zan taɓa yafe maka ba."
Wani daga cikin masu gadinsa sanye da jan babbar riga ya yi ƙoƙarin dukana da bulala, amma aka tare shi, kuma ya sha kunya sosai.
Bayan na faɗi kalamaina na ƙarshe, na fita daga fadar na tsaya ina jiran gwamna a waje.
Daga baya aka yi mini afuwa (amnesty). Gwamnan ya taimake ni ƙwarai. Har ya buɗe mini ƙaramin shagon kayan masarufi.
Yau ina da shekara 78, ina raye cikin farin ciki.
Barka da ranar haihuwa gare ni! 🎂
InsideLife
