11/08/2026
2025 ASENSO OZAMIZ ORDINANCE ON RESPONSIBLE OWNERSHIP OF DOGS AND CATS — GIPASIMPLE NGA PAGPASABOT SA KATAWHAN
Gipatuman sa Ozamiz City ang 2025 Asenso Ozamiz Ordinance on Responsible Ownership of Dogs and Cats aron mas mapanalipdan ang katawhan ug mas mapalig-on ang responsableng pag-atiman sa mga asong ug iring. Kini nga ordinansa naghatag usab og mas dakong papel sa mga barangay sa pagpatuman sa mga lagda.
Ubos niini nga ordinansa, tanang iro ug iring sa Ozamiz City sakop sa mga lagda, bisan pa kung ang ilang tag-iya nagpuyo sa laing lugar.
REGISTRATION UG VACCINATION
Ang mga itoy ug kuting (gagmay nga iring) kinahanglan iparehistro sa barangay inig-abot nila ug 90 ka adlaw, ug kinahanglan usab silang mabakunahan sa lisensyadong veterinarian. Ang mga daan nang iro ug iring nga wala pa marehistro kinahanglan usab mosunod niini nga proseso.
Ang registration fee kay ₱100 matag iro o iring. Ang barangay maghimo og rekord sa mga iro ug iring sa ilang lugar, lakip ang breed, gender, color, edad, ug litrato uban sa tag-iya. Kinahanglan usab nga sundon sa tag-iya ang vaccination schedule nga gireseta sa veterinarian.
DILI PASAGDAN NGA MAGLAAG-LAAG
Gidili usab ang pagpasagdan sa mga iro ug iring nga maglaag-laag nga walay kontrol.
Kasagaran, ang iro kinahanglan naa sa sulod sa balay, fenced area, o enclosed dog house, samtang ang iring kinahanglan naa sa sulod sa balay o enclosed cat house. Kung dad-on sila gawas, kinahanglan naay leash o ubos sa duol nga pagdumala sa responsible handler.
Ang mga iro ug iring nga makit-an nga naglaag-laag sa kalsada, pampublikong lugar, eskwelahan, merkado, o uban pang lugar nga walay leash o kontrol mahimong ma-apprehend isip stray animals. Apil usab niini ang mga hayop nga nakaikyas sa ilang tag-iya, gibiyaan, o naa sa private property nga walay permiso.
BARANGAY ANG UNANG MAGPATUMAN
Ang mga barangay adunay dakong papel sa pagpatuman sa ordinansa. Ang mga stray nga ma-apprehend mahimong dad-on sa barangay pound ug, kung dili ma-claim sulod sa gitakdang panahon, mahimong i-turn over sa City Veterinarian. Aduna usab ₱500 nga apprehension fee matag iro o iring, dugang sa ubang applicable nga bayranan.
Ang mga hayop nga ma-turn over sa City Veterinarian mahimong ipang-adopt sa mga tawo nga andam ug makahimo sa pag-atiman niini. Ang mga iro o iring nga dili ma-claim sulod sa tulo ka adlaw gikan sa pag-turn over mahimong i-dispose subay sa balaod ug hustong proseso.
RESPONSIBILIDAD SA TAG-IYA
Dili lang pagparehistro ug pagbakuna ang responsibilidad sa pet owner.
Kung ang iro o iring makapaak ug tawo o makapahinabo ug vehicular accident, kinahanglan dayon ipahibalo sa Barangay Animal Control Focal Person ug ang tag-iya maoy motubag sa medical expenses, property damage, ug uban pang gasto nga resulta sa insidente. Kinahanglan usab nga hatagan dayon og tabang ang naapektuhan.
Responsibilidad usab sa tag-iya ang paglimpyo sa hugaw, patay nga hayop, food waste ug uban pang basura nga may kalabotan sa pag-atiman sa ilang pets. Kinahanglan usab nga adunay tag ang matag iro ug iring nga adunay ngalan sa tag-iya.
NAAY PENALTY SA PAGLAPAS
Adunay silot sa dili pagsunod sa mga probisyon sa ordinansa:
• First offense – ₱300
• Second offense – ₱500
• Third offense – ₱1,000
• Fourth ug succeeding offenses – ₱5,000 ug/o hangtod 10 ka adlaw nga pagkabilanggo, depende sa desisyon sa korte.
ADUNAY 6-MONTH MORATORIUM
Importante usab nga hatagan ug unom ka bulan nga panahon ang mga tag-iya sa existing dogs ug cats aron makasunod sa registration, vaccination, ug ubang requirements sa ordinansa.
Human niini nga panahon, istrikto nang ipatuman ang mga penalty sa mga paglapas. Atol sa moratorium, mag-conduct usab ug information ug capacity-building activities ang City Veterinarian uban sa mga barangay aron matabangan ang mga tag-iya ug enforcers sa hustong pagpatuman sa ordinansa.
Tumong sa ordinansa mao ang mas luwas nga komunidad, mas responsableng pet ownership, ug mas maayong pag-atiman sa mga iro ug iring — aron malikayan ang pagpaak, rabies, aksidente sa dalan, ug uban pang problema nga mahimong resulta sa pagpasagad sa mga pets.
