31/08/2026
PAALALA | HAZE / USOK SA HANGIN
Ang Haze ay kundisyon kung saan lumalabo ang hangin dahil sa usok at maliliit na dumi o particle na nakasuspinde sa atmospera. Maari itong makaapekto sa kalidad ng hangin at kalusugan, kaya mahalaga na manatiling alerto sa sumunod sa mga abiso ng awtoridad.
Namataan ang haze o makapal na usok na nakahalo sa hangin sa ilang bahagi ng Palawan at maaaring magpatuloy depende sa direksyon at bilis ng hangin.
Batay sa kasalukuyang monitoring ng PHILSA at ASEAN ASMC sa rehiyon, posibleng nagmumula ang usok sa mga sunog sa kagubatan at peatland sa Indonesia at Malaysia, na maaaring natatangay ng hangin patungo sa katimugang bahagi ng ASEAN region, kung saan kasama ang Pilipinas. Katulad ito ng transboundary haze na naitala noong Setyembre 2019 na nagmula rin sa Indonesia.
Gayunman, patuloy ang pagmomonitor sa sitwasyon at pinapayuhan ang publiko na limitahan ang paglabas kung saan lantad sa haze at mag-ingat dahil sa posibleng pagbaba ng visibility o tanaw sa kalsada, karagatan, at iba pang lugar.
MGA PAALALA PARA SA KALUSUGAN AT KALIGTASAN:
• Iwasan ang matagal na pananatili sa labas, lalo na ang mga bata, matatanda, buntis, at mga may asthma o sakit sa puso at baga.
• Kung kinakailangang lumabas, magsuot ng maayos at angkop na facemask.
• Panatilihing nakasara ang mga bintana at pinto kapag kapansin-pansin ang haze.
• Iwasan muna ang mabibigat at matitinding aktibidad sa labas.
• Magpakonsulta agad sa doktor o pinakamalapit na health facility kung makararanas ng hirap sa paghinga, pananakit ng dibdib, o lumalalang ubo.
PAALALA SA MGA MOTORISTA, MANGINGISDA AT MANLALAKBAY:
Mag-ingat sa pagbiyahe dahil maaaring magkaroon ng mahinang visibility o mababang tanaw, partikular tuwing bukang-liwayway, gabi, at madaling-araw.
Ang mababang visibility ay maaaring magdulot ng panganib sa paglalakbay sa kalsada, dagat, at himpapawid. Pinapayuhan ang mga motorista, mangingisda, at manlalakbay na magpatupad ng karagdagang pag-iingat at iwasang bumiyahe kung delikado ang kondisyon.
POSIBLENG EPEKTO SA KALUSUGAN:
Ang pagkakalantad sa haze at pinong partikulo sa hangin ay maaaring magdulot ng:
• Pangangati ng mata, ilong, at lalamunan
• Tuyong ubo at pananakit o pamamalat ng lalamunan
• Paglala ng asthma, bronchitis, allergic rhinitis, at iba pang problema sa paghinga
• Mas mataas na panganib ng pagkapagod o pagkapuwersa ng puso at iba pang cardiovascular problems sa mga taong mas sensitibo
• Pananakit ng ulo, pangkalahatang hindi komportableng pakiramdam, at iba pang short-term na sintomas
MGA POSIBLENG EPEKTO SA KALIGTASAN:
• Pagbaba ng visibility na maaaring makaapekto sa biyahe sa kalsada, dagat, at himpapawid
• Mas mataas na posibilidad ng aksidente dahil sa mahinang visibility
• Posibleng pagkaantala o pagkansela ng mga panlabas na aktibidades katulad ng trabaho o klase, at iba pang aktibidad sa komunidad kapag naging hindi na maganda sa kalusugan ang kalidad ng hangin
SINO ANG MAS NANGANGANIB?
🔸 Mga sanggol at bata
🔸 Mga matatanda
🔸 Mga buntis
🔸 Mga may asthma at Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)
🔸 Mga may sinusitis o allergic rhinitis
🔸 Mga may sakit sa puso at baga.
🔸 Mga taong madalas nagtatrabaho o nananatili sa labas ng matagal.
Pinapayuhan ang lahat na patuloy subaybayan ang mga opisyal na advisory at updates mula sa PDRRMO, LGU, PAGASA, DOH at ibang kinauuklang ahensya.
