04/05/2026
Jak wygląda Betlane w Irlandii? I co ma wspólnego ze Słowianami?
Beltane to celtyckie święto o przedchrześcijańskich korzeniach, przypadające na początek maja. Najstarsze wzmianki opisują rozpalanie ogni pomiędzy którymi przepędzano bydło w drodze na pastwisko.
Słowianie, podobnie jak Celtowie, należą do rodziny ludów indoeuropejskich. Choć źródła dotyczące wierzeń zarówno słowiańskich, jak i celtyckich, są mocno fragmentaryczne, to święta, które przetrwały do dziś, podpowiadają nam wspólne korzenie światopoglądowe, przyświecające praktykom w okolicy maja, czyli pełni wiosny. Celebracje przy ogniskach zbiegające się z wiosennym wyprowadzeniem bydła na pastwiska, miały zapewnić zwierzętom zdrowie i siłę oraz ochronić je przed zagrożeniem. Obecność drzewek majowych - przybierania (majenia) otoczenia zielonymi gałązkami czy stawianie słupa majowego, miały użyczyć ludziom mocy drzemiącej w drzewach. W tym okresie cechowały się one świeżą, bujną zielenią i właśnie z tej młodzieńczej witalności chciał czerpać lud dla siebie oraz dla plonów, które zaczynały wzrastać na polach. Stąd wiele zwyczajów podkreślających siłę i sprawność charakterystyczną dla młodych - wyścigi, wpinanie się na słup majowy, rywalizacja. Przy okazji tych "igrzysk młodzieży" u Słowian okrążano pól z Gaikami i zwierzętami (końmi, wołami), by użyczyć ziemi sił i płodności. U Słowian podobnych źródeł co w celtyckim Beltane możemy dopatrywać się w ludowej celebracji Zielonych Świątek - dawniej zwanych Stadem.
Czy podobało nam się na wzgórzach Uisneach, gdzie wg źródeł z XVII w. odbywały się celebracje na Beltane? Muszę przyznać, że byliśmy zaskoczeni... luźną i współczesną interpretacją obrzędu, bardziej w klimacie przywodzącą na myśl wicca (XX-wieczne neopgaństwo). Przy słowiańskich wydarzeniach byliśmy zwykle świadkami wysokiego poziomu rekonstrukcji - strojów, pieśni, instrumentów, dekoracji. Na Betlane stroje były współczesne, a pomiędzy stoiskami trafialiśmy na oczyszczanie aury lub rzeczy związane z wiccańską koncepcją Wielkiej Bogini, niż na próby sięgnięcia do celtyckiego, historycznego wymiaru święta, które było bardziej agrarne w charakterze.
Belatne 🌱 The Hill of Uisneach 🌱 Celtowie 🌱 Bealtaine 🌱 Irlandia 🌱 pagan
