26/12/2025
Mieszkańcy ziemi czarnkowskiej odegrali aktywną rolę w Powstaniu Wielkopolskim, skutecznie organizując lokalne oddziały i biorąc udział w walkach, które doprowadziły do wyzwolenia miasta, a następnie obrony granicy na Noteci.
Organizacja i przebieg wydarzeń
Lokalne przywództwo: Głównym organizatorem powstania na Ziemi Czarnkowskiej był Stanisław Grupiński, Honorowy Obywatel Miasta Czarnków, który namówił innych działaczy, takich jak pan Mądrowski, do pozostania na miejscu i walki w regionie.
Struktura wojskowa: Rozkazem majora Stanisława Taczaka, pierwszego naczelnego dowódcy Powstania, utworzono IV Okręg Wojskowy, w skład którego weszły m.in. Czarnków i okoliczne miejscowości, a dowódcą został podporucznik Zdzisław Orłowski.
Wyzwolenie miasta: Czarnków został wyzwolony w wyniku działań lokalnych powstańców. 7 stycznia 1919 roku odbyła się bitwa o miasto, w której dzięki odważnemu manewrowi dowódcy udało się odeprzeć nacierające oddziały niemieckiego Grenzschutzu i ocalić miasto przed przejęciem przez siły niemieckie.
Obrona rubieży: Po wyzwoleniu, powstańcy z Czarnkowa, Szamotuł i Obornik zaatakowali Walkowice i wyparli Niemców za rzekę Noteć, skutecznie broniąc północnej granicy odzyskanych terenów.
Udział mieszkańców był powszechny; angażowali się nie tylko w bezpośrednie walki, ale także w działalność pomocniczą, taką jak prowadzenie szpitali, dostarczanie zaopatrzenia i odzieży, co podkreślało solidarność i determinację lokalnej społeczności w dążeniu do niepodległości.