25/04/2026
BRAMA GŁÓWNA PAŃSTWOWEJ SZKOŁY ROLNICZEJ W CZERNICHOWIE, 1932.
Pierwsze lata II Rzeczpospolitej oznaczały zmiany w organizacji edukacji na różnych szczeblach. Do 1 stycznia 1922 r. szkoła rolnicza w Czernichowie (obecnie Zespół Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w Czernichowie) podlegała tymczasowemu wydziałowi samorządowemu. W 1922 r. przeszła pod zarząd Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i została podporządkowana Kuratorium Szkolnemu Lwowskiemu.
1923 r. był bardzo ważnym dla czernichowskiej placówki. Funkcję dyrektor objął wówczas Kazimierz Kuczyński, który pełnił ją aż do 1950 r. – najdłużej w historii. Ponadto wprowadzono nowy Statut Szkolny zmieniający nazwę szkoły na Państwowa Średnia Szkoła Rolnicza, która miała za zadanie kształcić „samodzielnych teoretycznie i praktycznie rolników”. Okres nauki trwał wówczas trzy lata i uzupełniano go roczną praktyką. Jej poziom był bardzo wysoki i dlatego pojawił się nawet pomysł przekształcenia szkoły w akademię rolniczą. W 1927 r. zdecydowanie sprzeciwili się temu dyrektor Kuczyński i grono pedagogiczne twierdząc, że nie można zaprzepaścić czernichowskich doświadczeń i dorobku szkolnictwa średniowiecznego.
Wysokim poziomem odznaczała się szkolna obora bydła rasy czerwonej polskiej, którą odwiedzali rolnicy i hodowcy z całej Polski oraz z zagranicy.
Od 1926 r. języka polskiego, historii i geografii nauczał Jerzy Jedliński, który zorganizował teatr szkolny, prowadził chór szkolny o kościelny, opiekował się koła naukowymi i kierował biblioteką szkolną. W tym czasie czernichowska młodzież mogła w czasie wolnym uprawiać sporty takie jak wioślarstwo, piłka nożna, strzelectwo, tenis, siatkówka, jazda konna, kręgle, narciarstwo czy hokej.
Jednak czasy międzywojenne przynosiły czernichowskiej szkole również wiele kłopotów organizacyjnych. Dotacje państwowe okazały się niewystarczające co powodowało, iż zaopatrzenie gabinetów i pracowni w pomoce naukowe i książki było słabsze niż przed 1918 r. Mimo to w latach 1925-1931 udało się zrealizować pewne inwestycje. Powstał budynek administracyjny i elektrownia, barak dla ogrodu i kurnik, skanalizowano budynek szkoły, dokonano remontu budynków gospodarskich.
W 1927 r. z inicjatywy uczniów z Marianem Nowakowskim na czele ufundowano sztandar szkolny poświęcony przez arcybiskupa Adama Stefana Sapiehę. Niestety nie dotrwał on do naszych czasów gdyż zaginął po II wojnie światowej.
W 1932 r. zaczęto wprowadzać reformę oświatową, która objęła również szkolnictwo rolnicze. W Czernichowie planowano stworzenie trzyletniego liceum rolniczego. Pełny program liceum zaczął obowiązywać jednak dopiero od roku szkolnego 1936/1937.
W okresie międzywojennym z czernichowską szkołą związało się wielu znakomitych i zasłużonych nauczycieli. Poza wspomnianymi wcześniej Kazimierzem Kuczyńskim i Jerzym Jedlińskim można wymienić wśród nich m.in. Teodora Marcinkiewicza (rolnictwo i ekonomia), Mariana Lityńskiego (ogrodnik), Ludwika Mulaka (weterynaria, hodowla, mleczarstwo), Tadeusza Rodkiewicza (rolnictwo, meteorologia i rybactwo) czy Walentego Wesołowskiego pracującego od 1931 r. Wysoko oceniani byli również pracownicy fizyczni: Stanisław Kucharz, Andrzej Kucharz, Stanisław Wesołowski, Jan Ryszka, Mikołaj Kmieć, Benedykt Oczkoś i Franciszek Kosycarz.
W latach 1918-1939 liczba uczniów wahała się od 43 (rok szkolny 1917/1918) do 130 (rok szkolny 1923/1924). Dominowali uczniowie pochodzący z rodzin ziemiańskich (36%), inteligenckich (22%) i chłopskich (14%). W omawianym okresie wzrosła liczba uczniów pochodzących z Czernichowa i okolic.
Piotr Kapusta
