HASAG Częstochowa

HASAG Częstochowa Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od HASAG Częstochowa, Punkt orientacyjny i miejsce historyczne, Czestochowa.
(3)

Przedstawiamy historię zakładów HASAG w Częstochowie (1941-45) oraz przyległych do nich obozów pracy:
•Apparatebau „Pelcery”
•Warthe-Werk „Warta”
•EisenHütte „Raków”
•Częstochowianka

Nasz ostatni apel nie pozostał bez odzewu! Po niedawnej sytuacji przy ul. Sobieskiego, gdzie na śmietnik trafiło kilkadz...
01/09/2026

Nasz ostatni apel nie pozostał bez odzewu!

Po niedawnej sytuacji przy ul. Sobieskiego, gdzie na śmietnik trafiło kilkadziesiąt historycznych przedmiotów, prosiliśmy o jedno – zanim wyrzucicie podobne rzeczy, dajcie nam znać.

I są pierwsze efekty! Odezwał się do nas mieszkaniec Częstochowy, który podczas porządków zamierzał pozbyć się kilku – jak sam określił – „niepotrzebnych poniemieckich gratów”. Przedmioty miały zostać po prostu zutylizowane. Na szczęście właściciel skontaktował się z nami i tym razem udało się zareagować, zanim było za późno. Dzięki temu kolejne przedmioty, które przetrwały ponad 80 lat, zostaną zachowane i z pewnością zasilą przyszłe wystawy tematyczne.

Wśród przekazanych przedmiotów znalazły się
dwie niemieckie hermetyczne skrzynie typu Pulverkasten 97, przeznaczone do przechowywania i transportu prochu oraz jutowy worek transportowy z godłem III Rzeszy oraz z oznaczeniem „H. Verpfl.” Skrót ten odnosi się do niemieckiego Verpflegung, czyli zaopatrzenia żywnościowego armii.

Dziękujemy darczyńcy za kontakt i przekazanie przedmiotów. Cieszymy się, że tym razem informacja dotarła zanim było za późno. 🙂

Korzystając z okazji, uchylimy też rąbka tajemnicy i zdradzimy, nad czym obecnie pracujemy.

Niebawem w naszej wyszukiwarce polskich pracowników HASAG Apparatebau pojawią się kolejne rekordy. Przygotowujemy również dużą aktualizację naszej strony internetowej – pojawi się na niej sporo nowych materiałów, dokumentów i informacji.

Na ukończeniu jest także przygotowywana przez nas publikacja poświęcona odkrytym napisom naściennym, pozostawionym przez żydowskich więźniów w prowizorycznym areszcie na terenie kolonii przyfabrycznej HASAG-u Apparatebau. To niezwykle ważne materialne świadectwo losów ludzi więzionych w tym miejscu, dlatego chcemy przedstawić nasze ostatnie badania możliwie dokładnie i w odpowiednim kontekście historycznym. O szczegółach poinformujemy już niebawem.

Fot. K. Langier

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Historia wyrzucona na śmietnik przy ul. Sobieskiego w Częstochowie 🗑️W ostatnią niedzielę przy śmietniku na ulicy Sobies...
25/08/2026

Historia wyrzucona na śmietnik przy ul. Sobieskiego w Częstochowie 🗑️

W ostatnią niedzielę przy śmietniku na ulicy Sobieskiego w Częstochowie zastaliśmy naprawdę przykry widok. Wyrzucono tam kilkadziesiąt starych przedmiotów, będących świadectwem historii sprzed ponad 80 lat.

Z informacji, które udało nam się uzyskać, wynika, że rzeczy te najprawdopodobniej pochodziły z opróżniania jednego z domów lub kamienic znajdujących się na terenie dawnej tzw. „dzielnicy niemieckiej” w Częstochowie. Nie jesteśmy jednak w stanie potwierdzić tego ze stuprocentową pewnością.

Niestety, zanim dotarliśmy na miejsce, większość przedmiotów zdążyła już zniknąć. Udało nam się jednak zabezpieczyć drewnianą niemiecką beczkę transportową, skrzynkę na łuski kal. 10,5 cm od haubicy 10,5 cm le.F.H. 18, datowaną na 1943 rok, monetę 1 Reichspfennig z 1941 roku oraz kilka starych butelek, m.in. z Oppeln (dzisiejsze Opole)

Samych drewnianych skrzynek miało być podobno około 7 sztuk. Niestety, nam udało się trafić już tylko na jedną… Niewykluczone, że mogły mieć związek z HASAG Apparatebau. Bez możliwości ich obejrzenia pozostaje to oczywiście jedynie hipotezą, której prawdopodobnie nie uda się już zweryfikować.

Szkoda, że przedmioty, które przetrwały ponad osiem dekad, ostatecznie trafiają na śmietnik.

Dlatego po raz kolejny apelujemy: jeśli podczas opróżniania starego domu, mieszkania, piwnicy, strychu czy garażu natraficie na podobne przedmioty – zanim je wyrzucicie, napiszcie do nas. Chętnie przyjedziemy i je odbierzemy.

Dla jednej osoby to może być tylko stara skrzynka, butelka czy beczka. Dla nas to fragment historii, którego po wyrzuceniu często nie da się już odzyskać.

Na koniec kierujemy ogromne podziękowania do osób, dzięki którym mogliśmy tak szybko zareagować i zabezpieczyć część tych historycznych przedmiotów.”

Dziękujemy Pani Dominice Wilk za przesłanie nam zdjęć, dzięki którym mogliśmy szybko zareagować i uratować część tych przedmiotów.

Dzięki Kamil Ujma za szybką interwencję i zabezpieczenie eksponatów!

Fot. D. Wilk, K. Langier

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Legitymacja polskiego pracownika nr 3711Legitymacja nr 3711 wydana dla Stanisława Musia, ur. 21.11.1906 r. w Częstochowi...
16/08/2026

Legitymacja polskiego pracownika nr 3711

Legitymacja nr 3711 wydana dla Stanisława Musia, ur. 21.11.1906 r. w Częstochowie.

Stanisław Muś był zatrudniony w zakładach HASAG Apparatebau w Częstochowie, a następnie, pod koniec 1944 roku, został przeniesiony do zakładów HASAG Leipzig w Lipsku.

Prezentowana legitymacja została wydana prawdopodobnie już w Lipsku. Dokument pełnił funkcję imiennej legitymacji pracowniczej oraz uprawniał jej posiadacza do wejścia na teren zakładu wyłącznie w czasie pracy.

Uwagę zwraca dwujęzyczny, niemiecko-polski rewers dokumentu, a szczególnie liczne błędy językowe i niezręczności występujące w polskim tłumaczeniu niemieckich przepisów.

Zbiory autorów.

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Dzięki uprzejmości Pana Tobiasza Witkowskiego udało nam się pozyskać kolejną drewnianą skrzynkę amunicyjną na 900 sztuk ...
28/07/2026

Dzięki uprzejmości Pana Tobiasza Witkowskiego udało nam się pozyskać kolejną drewnianą skrzynkę amunicyjną na 900 sztuk amunicji kalibru 7,92 × 57 mm typu S.m.E. (Spitzgeschoß mit Eisenkern), serii 40 z 1944 r., wyprodukowanej w zakładach HASAG Apparatebau w Częstochowie, które posługiwały się kodem literowym „nbe”.

Skrzynka została odnaleziona w miejscowości Woźniki, w powiecie lublinieckim. Najprawdopodobniej stanowi pozostałość po walkach, które toczyły się w tym rejonie w styczniu 1945 roku.

Fot. K. Langier

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

09/05/2026

Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci

Profesora Jerzego Mizgalskiego

– wieloletniego Przewodniczącego Rady Muzeum Częstochowskiego, autora koncepcji merytorycznej wystawy Żydzi Częstochowianie prezentowanej w Muzeum Żydów Częstochowian, cenionego historyka, zasłużonego badacza i popularyzatora historii lokalnej, autora licznych publikacji, związanego zawodowo z Uniwersytetem Jana Długosza w Częstochowie.
Profesor Jerzy Mizgalski był człowiekiem o wielkim sercu, niezwykle zaangażowanym w swoją pracę, pomocnym i otwartym na innych. Wiedzą, pasją i oddaniem przez lata wspierał działalność naszej instytucji, pozostawiając trwały ślad w jej historii.

Żegnamy Go jako wybitnego naukowca, oddanego przyjaciela częstochowskiej kultury i Muzeum Częstochowskiego oraz dobrego, szlachetnego człowieka, na którego życzliwość i wsparcie zawsze mogliśmy liczyć.

Rodzinie i Bliskim składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Dyrekcja i Pracownicy Muzeum Częstochowskiego

Sensacyjna wojenna fotografia z HASAG-u Apparatebau!  Dzięki czujnemu oku Pana dr. Pawła Michalskiego z Ośrodka Dokument...
09/03/2026

Sensacyjna wojenna fotografia z HASAG-u Apparatebau!

Dzięki czujnemu oku Pana dr. Pawła Michalskiego z Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy udało się odnaleźć jedno z nielicznych jak dotąd wojennych zdjęć z terenu HASAG-u Apparatebau „Pelcery”. Przedstawiona fotografia została wykonana w kierunku zachodnim na tzw. „plac budowy” w pobliżu którego zlokalizowane były schrony przeciwlotnicze, niewidoczne na zdjęciu. Należy więc przyjąć, że fotografia została wykonana przed 1944 rokiem, możliwe nawet, że jeszcze przed przejęciem zakładu przez koncern HASAG co miało miejsce 1 sierpnia 1942 roku.

Poza placem na pierwszym palnie widoczna jest również część hal wydziału Rekalibrierung, a w prawym dolnym rogu widać fragment budynku koszar Werkschutzu. W tle widoczne są zabudowania zakładów STRADOM.

Zdjęcie pochodzi z artykułu Theodora Müllera pt. Tschenstochau, opublikowanego w periodyku Das Generalgouvernement w 1944 roku. Na chwilę obecną jest to dopiero drugie znane zdjęcie tego miejsca wykonane w czasie wojny!

Oprac. K. Langier

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Unikatowa fotografia wykonana na terenie przędzalni „Peltzer et Fils” (po 1942 r. HASAG Apparatebau).Zdjęcie przedstawia...
09/03/2026

Unikatowa fotografia wykonana na terenie przędzalni „Peltzer et Fils” (po 1942 r. HASAG Apparatebau).

Zdjęcie przedstawia pracowników administracji przędzalni „Peltzer et Fils”, stojących na obrotnicy kolejowej znajdującej się na skrzyżowaniu głównej alei na terenie zakładów. Na drugim planie widoczny jest fragment budynku transportu / krajalni. Narożny budynek został później podniesiony o jedno piętro. Fotografia została wykonana w latach 20-tych. Współczesne zdjęcie tego miejsca znajdą Państwo w komentarzach.

Źródło: Ośrodek Dokumentacji Dziejów Częstochowy

Kolejne znaleziska z HASAG-u Apparatebau!Myślicie, że na terenie dawnego HASAG-u można dziś znaleźć tylko puste hale, ce...
27/02/2026

Kolejne znaleziska z HASAG-u Apparatebau!

Myślicie, że na terenie dawnego HASAG-u można dziś znaleźć tylko puste hale, cegły i gruz? Otóż nie. Kilka tygodni temu – przy ogromnej pomocy Pana Karola Paszkiewicza – odnaleźliśmy oryginalne zakładowe plany techniczne z czerwca 1944 roku. Na pożółkłym, nadgryzionym zębem czasu arkuszu kalki widnieje rysunek techniczny „Schamottstein” – kształtki szamotowej do obudowy rur technologicznych. Rysunek został wykonany w skali 1:2,5 Na marginesie widnieje też– stopka drukarni:
„Hans von Stern, Leipzig”.

To znalezisko rzuca nowe światło na działalność samego koncernu HASAG. Odkryty rysunek wykonawczy kształtki szamotowej do obudowy rur technologicznych pokazuje, że firma nie ograniczała się wyłącznie do produkcji oświetlenia, generatorów czy amunicji. Ten niepozorny rysunek szamotowej kształtki to coś więcej niż detal instalacyjny. To dowód, że HASAG posiadał własne zaplecze konstrukcyjne i uczestniczył w projektowaniu elementów infrastruktury przemysłowej wykorzystywanej w jego zakładach na terenie Rzeszy oraz Generalnego Gubernatorstwa.

Fot. K. Langier.

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Niemiecka skrzynka z Wyczerp! Dzięki uprzejmości Pana Michała Michalaka udało nam się pozyskać kolejną już niemiecką skr...
17/02/2026

Niemiecka skrzynka z Wyczerp!

Dzięki uprzejmości Pana Michała Michalaka udało nam się pozyskać kolejną już niemiecką skrzynkę amunicyjną na 1500 sztuk amunicji kalibru 7,92 × 57 mm typu S.m.E. (Spitzgeschoß mit Eisenkern), serii 24 z 1944 r. Jak możemy odczytać na etykiecie, kod literowy producenta amunicji to „nbe”, co oznacza, że zarówno skrzynia, jak i jej zawartość pochodzą z zakładów HASAG Apparatebau.

Skrzynia została odnaleziona w piwnicy jednego z domów znajdujących się w dzielnicy Wyczerpy-Aniołów. Choć to już 20. skrzynia w naszych zbiorach, cieszy dokładnie tak samo jak pierwsza, którą udało nam się odnaleźć 2 lata temu na terenie kolonii przyfabrycznej HASAG-u Apparatebau.

Wymiary skrzyni: 48 cm x 35 cm x 18 cm

Jeśli ktoś z Państwa posiada przedmioty związane z zakładami HASAG w Częstochowie, prosimy o kontakt.

Fot. K. Langier

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Jedna z nielicznych powojennych fotografii przedstawiających niemiecki schron Luftschutzzelle, potocznie nazywany Einman...
16/02/2026

Jedna z nielicznych powojennych fotografii przedstawiających niemiecki schron Luftschutzzelle, potocznie nazywany Einmannbunker, znajdujący się na terenie dawnego HASAG-u Apparatebau. Na obszarze zakładów znajdowało się około 9 takich obiektów, z czego do dziś zachowały się jedynie dwa i niebawem zostaną poddane renowacji.

Widoczny na zdjęciu schron stał tuż przy bramie wjazdowej na teren kolonii przyfabrycznej HASAGu Apparatebau, przy dzisiejszej ulicy Filomatów. Po prawej stronie fotografii widoczny jest budynek dawnej wartowni, w której zarówno przed, jak i po wojnie mieściła się portiernia.

Fotografia została wykonana przez byłego pracownika Wełnopolu, pana Zbigniewa Wolniczka w latach 60.

Zapraszamy do śledzenia naszej strony!

Adres

Czestochowa

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy HASAG Częstochowa umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij