24/08/2026
📚 Poniedziałkowe ciekawostki z biblioteką w Suszcu! ❤️
Dziś: Czy biblioteka może znajdować się… na statku? ⛴️📖
Jak najbardziej!
Okazuje się, że książki towarzyszyły podróżnym i marynarzom już od dawna, ponieważ istniały już co najmniej od końca XVIII wieku, a na przełomie XIX i XX wieku były już ważnym elementem wielu podróży morskich. Co ciekawe, księgozbiory na statkach pasażerskich składały się w dużej mierze z popularnej literatury pięknej – książek, które miały zapewnić pasażerom rozrywkę i umilić długie godziny na morzu.
📚 Biblioteki miały również swoje miejsce na okrętach wojennych.
W dokumentach amerykańskiej Marynarki Wojennej z XIX wieku znajdziemy szczegółowe zasady dotyczące funkcjonowania Ship's Library i Crew's Library. Ta druga była przeznaczona przede wszystkim dla marynarzy i miała być otwierana w określonych godzinach, aby załoga mogła wypożyczać książki. Bibliotekarz? Oczywiście też był! Na okręcie wyznaczano oficera odpowiedzialnego za bibliotekę oraz jego pomocnika.
A jak wyglądało wypożyczanie? Bardzo podobnie do tego, które znamy z bibliotek – książkę trzeba było zarejestrować, a następnie zwrócić w określonym terminie. Na USS Pittsburgh literatura piękna mogła być wypożyczona na 7 dni, natomiast inne książki nawet na miesiąc.
🌊 Jedna z ciekawszych historii wydarzyła się w 1920 roku.
29 maja 1920 r. statek SS Aeneas wyruszył w rejs do Australii z biblioteką liczącą 150 książek. Pomysł miał służyć przede wszystkim edukacji i dobremu samopoczuciu marynarzy.
Biblioteka okazała się takim sukcesem, że podczas kolejnego rejsu księgozbiór powiększono do 200 książek, a liczba wypożyczeń przekroczyła… 1000! Szczególną popularnością cieszyły się książki o historii naturalnej. 📚🌿
W ciągu kolejnej dekady biblioteki dla załóg stały się powszechne we flocie brytyjskiej – około 400 statków korzystało z takich księgozbiorów.
⚓ Jak widać, książka potrafi wyruszyć w podróż praktycznie wszędzie. Nawet na środek oceanu!
A Wy? Jaką książkę zabralibyście ze sobą na długi rejs? 🌊📚
Napiszcie w komentarzach! Jesteśmy ciekawi, jakie tytuły znalazłyby się w Waszej bibliotece na statku! 👇
Źródła:
- U.S. Naval History and Heritage Command – U.S. Navy Libraries: Historic Documents
- U.S. Naval History and Heritage Command – Library Regulations – U.S.S. Pittsburgh
- Marine Society – 100 years of Marine Society crew libraries
- Susann Liebich, A Sea of Fiction: The Libraries of Trans-Pacific Steamships at the Turn of the Twentieth Century, „The Library”, Oxford Academic, 2019
(Źródła zdjęć: https://en.wikipedia.org/wiki/USS_Pittsburgh_%28CA-72%29; https://deeperdorset.co.uk/wreck/aeneas/)
