29/05/2015
Walka z wykluczeniem
1. Neoliberalny model gospodarki utrwalił problemy społeczne, które w naszej ocenie nie powinny występować w europejskim, demokratycznym państwie XXI wieku. Zjawiska głodu, nędzy oraz bezdomności wśród obywateli są kompromitujące nie tylko dla systemu ekonomicznego, ale także dla elit politycznych, które problemom tym nie chciały, bądź nie potrafiły sprostać.
2. Przygotowując postępowy program rozwoju dla Polski należy w pierwszej kolejności uwzględnić rozwiązanie problemów społecznych będących skutkiem reformowania polskiej gospodarki w duchu neoliberalnym. Według nas każdy kolejny program rozwoju, który nie uczyni z rozwiązania najważniejszych problemów społecznych absolutnego priorytetu, pogłębi jedynie obecne już nierówności oraz obszary wykluczenia.
3. Jesteśmy zwolennikami sprawiedliwej i prorozwojowej redystrybucji dochodów. Popieramy progresywne podatki dochodowe uwzględniające cztery, a nawet pięć stawek. Uważamy ponadto, iż osoby najgorzej sytuowane powinny zostać wyłączone z obowiązków podatkowych. Jesteśmy za obniżeniem podatku VAT od zakupu żywności podstawowej oraz artykułów dla niemowlaków i dzieci. Jednocześnie domagamy się wprowadzenia podatku od transakcji finansowych.
4. Neoliberalna gospodarka sprzyja bogaceniu się garstki obywateli kosztem większości społeczeństwa. Różnice w zarobkach Polaków są jednymi z najwyższych w całej Europie! My stoimy po stronie „99%” społeczeństwa! Domagamy się wyższych podatków od dochodu dla osób najlepiej zarabiających.
5. Państwo powinno objąć opieką wszystkich obywateli znajdujących się w obszarach wykluczenia społecznego. Mowa m.in. o bezdomnych, długotrwale bezrobotnych, osobach żyjących poniżej granicy ubóstwa, osobach starszych otrzymujących najniższe świadczenia emerytalne, a także o osobach niepełnosprawnych. Sprzeciwiamy się natomiast nieefektywnej pomocy państwa ograniczającej się jedynie do wypłacania świadczeń socjalnych. W ślad za wsparciem finansowym powinny pójść instytucjonalne mechanizmy mające na celu uwolnienie obywatela z obszaru wykluczenia i włączenie go do obszaru integracji społecznej.
6. Priorytetem polityki społecznej powinno być ciągłe ograniczanie tzw. „biedy dziedziczonej”. Postępowa polityka nie może pozostawać bierna wobec sytuacji, w której część dzieci już w momencie narodzin jest skazana na wykluczenie społeczne.
7. Istotnym elementem walki z wykluczeniem i nierównościami społecznymi powinna być krajowa i regionalna polityka spójności skoncentrowana na wsparciu finansowym małych miast, regionów o najwyższym poziomie bezrobocia oraz obszarów wiejskich tzw. Polski B.
Prawa podstawowe
8. Neoliberalny model gospodarki oraz wciąż niewystarczająco rozwinięta polska demokracja uniemożliwiają milionom Polaków korzystanie z praw podstawowych, które w demokratycznym systemie powinny być zagwarantowane każdemu obywatelowi.
9. Do praw podstawowych przysługujących wszystkim obywatelom zaliczamy: prawo do mieszkania, prawo do pracy, prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej, prawo do bezpłatnej edukacji i nauki, prawo dostępu do kultury, prawo do uczestnictwa w życiu publicznym, prawo do wolności wyznania oraz prawo do indywidualnego rozwoju.
10. Na straży wszystkich tych praw powinno stać państwo. Prawa podstawowe są bowiem gwarantem ogólnospołecznego rozwoju oraz konsekwentnego zmniejszania się nierówności. Dzisiejsza Polska nie tylko nie stoi na straży praw podstawowych obywateli, ale wręcz tworzy bariery dostępu do nich realizując neoliberalną politykę gospodarczą, której nadrzędnym celem nie jest dobro człowieka, a zyski prywatnych przedsiębiorstw.
11. Fundamentalnym elementem postępowego programu rozwoju dla Polski powinna być zatem realizacja szeroko rozumianej polityki społecznej gwarantującej obywatelom ich prawa podstawowe, a w szczególności prawo do pracy, mieszkania, edukacji oraz służby zdrowia, które w sposób zasadniczy decydują o równym starcie i równych szansach w przyszłości.
Nowe miejsca pracy
12. Neoliberałowie mają lekceważący stosunek do rosnącego bezrobocia. Mają oni w zwyczaju obwiniać za jego wysokość „mało przedsiębiorczych” bądź „leniwych” obywateli. Całkowicie odrzucają politykę pełnego zatrudnienia, a także ze sceptycyzmem odnoszą się do aktywnej roli państwa w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy. Zgodnie z neoliberalną ideologią „wszystkie problemy powinna rozwiązywać niewidzialna ręka rynku”. Dziś wiemy już, że to mit.
13. Tymczasem dwumilionowe bezrobocie to dla polskiej gospodarki gigantyczne marnotrawstwo i obciążenie. Walka z rosnącym bezrobociem, które pogrąża tysiące polskich rodzin w biedzie i strachu przed „jutrem”, powinna stać się dla polityki gospodarczej absolutnym priorytetem.
14. Naszym zdaniem to państwo powinno odgrywać kluczową rolę w walce z bezrobociem. Rząd powinien odmrozić wszelkie fundusze, które pierwotnie miały zostać przeznaczone na tworzenie nowych miejsc pracy. Na tego typu środkach finansowych nie powinno się oszczędzać! W sytuacji szybko rosnącego bezrobocia rządzący nie powinni także wahać się sięgać do rezerw walutowych.
15. W celu tworzenia nowych miejsc pracy państwo powinno inwestować w rozwój zaniedbanego polskiego przemysłu, w naukę i badania, w zielone rozwiązania gospodarcze, a także realizując aktywną politykę rozwoju regionalnego. Istotnym elementem polityki państwa powinno być wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw, a także realizacja partnerstwa publiczno-prywatnego.
16. Domagamy się opracowania specjalnego rządowego programu wsparcia rynków pracy w powiatach, gdzie stopa bezrobocia przekracza 150 % średniej krajowej. Jednocześnie domagamy się zmiany przepisów dotyczących podziału środków finansowych Funduszu Pracy, tak aby podział środków uwzględniał w pierwszej kolejności poziom bezrobocia w powiatach, a nie województwach, jak to ma miejsce obecnie.
17. Stanowczo sprzeciwiamy się upowszechnieniu zatrudnienia na tzw. „umowach śmieciowych” – tak bardzo lansowanych przez neoliberalnych ekonomistów. Uważamy, iż powinno się je ograniczyć jedynie dla specyficznych zawodów, przewidujących elastyczność czasu pracy. Jesteśmy zwolennikami klasycznego modelu zatrudnienia w postaci „umowy o pracę”.
18. Badania wskazują, że Polacy pracują najdłużej w Europie, uzyskując jednocześnie najniższe zarobki. W trosce o jak najwyższy egalitaryzm państwo powinno konsekwentnie podnosić płacę minimalną, tak aby w ciągu kilku lat osiągnęła ona poziom 60% średniego wynagrodzenia.
Szansa dla młodych
19. Pojawienie się nowej klasy społecznej zwanej „prekariatem”, czyli młodych, dobrze wykształconych ludzi, żyjących w ciągłej niepewności, pozbawionych szans na godną przyszłość, staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla europejskiego modelu społecznego.
20. W Polsce bezrobocie wśród ludzi młodych wynosi 30%. Tymczasem realizujący neoliberalną politykę rząd nie ma im nic do zaoferowania. Otwarcie mówi się już o „straconym pokoleniu”. Na sile nabiera kolejna fala emigracji „za chlebem”.
21. Sprzeciwiamy się zanikowi roli państwa w gospodarce i na rynku pracy. Mówimy stanowcze NIE polityce zaciskania pasa uderzającej głównie po kieszeniach najsłabszych.
22. Rynek pracy musi być otwarty na przyjęcie młodych, niedoświadczonych pracowników. Państwo powinno zagwarantować młodym ludziom stabilne warunki zatrudnienia oraz godne wynagrodzenie. Uważamy, iż powinno powrócić się do programu „pierwsza praca”, a także wprowadzić w pełni odpłatne praktyki i staże.
23. Jedną z przyczyn drastycznego wzrostu bezrobocia wśród młodych było pojawienie się w ostatnich latach setek, często bardzo słabych prywatnych szkół wyższych. Uważamy, że należy zdecydowanie zaostrzyć kryteria powoływania tego typu instytucji. Opowiadamy się ponadto za odbudową szkolnictwa zawodowego i dalszym rozwojem techników.
Nowoczesna edukacja
24. Dynamiczny rozwój edukacji powinien być jednym z filarów postępowego programu dla Polski. Uważamy, że dobry system edukacji jest receptą na wszystko. To on w głównej mierze może zagwarantować młodym ludziom bezpieczną oraz godziwą przyszłość.
25. Obecny system edukacji niedostatecznie przygotowuje młodego człowieka do dalszego życia. Nie jest on dostosowany do pojawiających się zmian społecznych. Nowoczesna szkoła powinna być: bezpłatna i powszechna, bezpieczna i przyjazna dla ucznia, otwarta na różnorodność oraz w pełni apolityczna i neutralna światopoglądowo.
26. Model nauczania powinien być bardziej efektywny niż obecnie. Szkoła powinna lepiej przygotowywać swoich przyszłych absolwentów do ewentualnej dalszej edukacji oraz do wejścia na rynek pracy. Niezbędne są działania mające na celu zaciśnięcie współpracy na linii : szkolnictwo (ponadgimnazjalne, wyższe) – rynek pracy. Konieczne jest efektywne funkcjonowanie doradztwa zawodowego zarówno na poziomie gimnazjum, jak i szkoły ponadgimnazjalnej. Młodzież powinna na równym poziomie uczyć się pracy zespołowej oraz metod indywidualnego rozwoju.
27. Opowiadamy się za przywróceniem wychowawczej roli szkoły. Uważamy, że obowiązkiem szkoły powinno być kształtowanie świadomości społecznej uczniów. W tym celu placówki powinny ściślej współpracować z organizacjami pozarządowymi, otwierając młodym ludziom drzwi do angażowania się w aktywność społeczną.
28. Państwo powinno wspierać biedniejsze placówki z małych miast oraz wsi. Powinno się dofinansowywać rozbudowę infrastruktury szkolnej, a w tym: sal gimnastycznych, bibliotek oraz pracowni technicznych i komputerowych. Jesteśmy zwolennikami powrotu do szkół bezpłatnych obiadów, podstawowej opieki medycznej oraz finansowania wycieczek szkolnych przez samorząd lokalny.
29. Im mniejsza liczba uczniów w oddziale klasowym, tym efektywniejsza praca nauczyciela. Postulujemy o określenie maksymalnej liczby uczniów w oddziałach na poziomie 18-20 osób. Podjęcie takiej decyzji może zapobiec pomysłom likwidacji szkół i zwalniania z pracy nauczycieli.
Zielona polityka
30. Postępowy program dla Polski musi być oparty na polityce zrównoważonego rozwoju. Postęp widziany naszymi oczyma to harmonijny rozwój społeczny, gospodarczy oraz ekologiczny. Harmonijny rozumiany jako w pełni zintegrowany oraz przestrzegający wzajemnych możliwości i ograniczeń.
31. Neoliberalny model gospodarczy dla którego najwyższą wartością są zyski finansowe oraz nieograniczona konsumpcja utrwala dysproporcje i nieuchronnie degraduje środowisko naturalne. Proces maksymalizacji zysków odbywa się kosztem otaczającej nas przyrody.
32. Uważamy, że polityka rządowa powinna być nakierunkowana na intensyfikację wykorzystywania odpadów do ponownego użycia lub jako źródła energii. W związku z tym potrzebna jest edukacja społeczeństwa w zakresie segregacji śmieci, przy jednoczesnych zmianach w ustawodawstwie, które narzuciłyby prowadzenie segregacji odpadów w gospodarstwach domowych. Uważamy, iż do ceny napoju w butelce plastikowej powinna być doliczona kaucja. Właściciele sklepów wielkopowierzchniowych powinni być zobowiązani do montażu automatów skupujących butelki odpadowe, przy jednoczesnym dokonywaniu zwrotu kaucji.
33. Opowiadamy się za zwiększeniem inwestycji w badania naukowe oraz zielone technologie. Popieramy każdą formę edukacji ekologicznej. W ramach kształtowania świadomości społecznej wśród uczniów szkoły powinny być włączane w lokalną politykę ochrony środowiska. Oszczędności, które znajdą się w budżecie państwa w wyniku rezygnacji z nauczania religii w szkołach, powinno się przeznaczać m.in. wprowadzenie przedmiotu pod nazwą „ochrona środowiska wraz z ekologią” – na każdym szczeblu nauczania, począwszy od przedszkola, skończywszy na szkole ponadgimnazjalnej.
34. W obszarze polityki krótkoterminowej, domagamy się sporego zaangażowania środków unijnych pochodzących z budżetu UE 2014-2020 na budowę nowych oraz modernizację istniejących już oczyszczalni ścieków. Nie należy zapominać o upowszechnianiu nowych technologii wody i ścieków. Domagamy się większego zaangażowania środków finansowych na renowację, bądź wymianę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.
35. Uważamy, że konieczny jest rozwój oraz zwiększenie znaczenia odnawialnych źródeł energii. Wyrażamy swój głęboki niepokój silnie zmonopolizowanym polskim rynkiem energetycznym, który utrudnia rozwój OŹE szczególnie w kontekście indywidualnych producentów tego rodzaju energii. Sprzeciwiamy się budowie elektrowni atomowych w Polsce. Popieramy wprowadzenie tzw. „podatku ekologicznego”.
Bardziej demokratyczna Polska
36. Dziś, po ponad 20 latach funkcjonowania systemu demokratycznego w Polsce możemy dostrzec jego uchybienia oraz niedociągnięcia. Wiemy już, które obszary wymagają reformy. Jesteśmy ponadto świadomi społecznej potrzeby dalszej demokratyzacji oraz decentralizacji naszego kraju. W tym celu niezbędne będą zmiany w Konstytucji.
37. Jesteśmy zwolennikami uproszczenia procesu legislacyjnego. W związku z tym opowiadamy się za ustanowieniem jednoizbowego Parlamentu w postaci Sejmu.
38. W zamian za wprowadzenie kadencyjności przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej proponujemy wprowadzenie w życie tzw. obywatelskiego wotum nieufności, którego przeprowadzenie odbywałoby się w sposób bardziej prosty, niż ma to miejsce obecnie przy przeprowadzaniu referendum w sprawie odwołania wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Takie obywatelskie wotum nieufności można byłoby przeprowadzić maksymalnie jeden raz w trakcie kadencji władzy ustawodawczej lub wykonawczej.
39. Sprzeciwiamy się popularnej ostatnio koncepcji „jednomandatowych” okręgów wyborczych, uważając ją za groźną dla stabilności pluralizmu politycznego w Polsce. Widzimy jednak wady obecnej ordynacji wyborczej. W ramach alternatywy dla JOW-ów proponujemy zwiększenie liczby okręgów wyborczych z 41 do 150.
40. Bliska jest nam idea demokracji bezpośredniej. Uważamy, że w najważniejszych, bądź najbardziej kontrowersyjnych sprawach rządzący powinni decydować się na ogólnonarodowe referenda. Opowiadamy się także za zwiększeniem partycypacji obywatelskiej w postaci ustawowego uregulowania obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej oraz budżetów obywatelskich.
41. Opowiadamy się za konsekwentnym procesem decentralizacji państwa wraz z przeznaczaniem dla samorządów coraz większych środków finansowych. Jesteśmy zwolennikami powoływania rad osiedlowych we wszystkich miastach, niezależnie od liczby mieszkańców.
Różnorodność społeczna
42. Jako ludzie o postępowych poglądach sprzeciwiamy się narzucaniu przez państwo konserwatywnych reguł życia społecznego. Państwo powinno dążyć do pełnego upodmiotowienia jednostek oraz grup społecznych, a w tym będących częścią społeczeństwa wszelkich mniejszości. Wszyscy obywatele powinni mieć prawo do życia na równych prawach w otwartym państwie.
43. Każdy człowiek ma prawo do życia w zgodzie z własnym światopoglądem. Według nas granica wolności człowieka powinna kończyć się dopiero wtedy, kiedy będzie stanowić realne zagrożenie dla drugiego człowieka. Państwo powinno być neutralne światopoglądowo, nie faworyzując, ani nie dyskryminując jakichkolwiek filozofii życiowych. Instytucje podległe państwu powinny być wolne od wpływu jakichkolwiek religii i kościołów.
44. Domagamy się renegocjacji konkordatu. Stoimy na stanowisku, iż lekcje katechezy w szkołach się nie sprawdziły i należy wycofać nauczanie religii ze szkół. Jesteśmy przekonani, że liczne przywileje kościelne nie są dopuszczalne w czasie, kiedy drastycznie wzrasta liczba osób żyjących nie tylko poniżej minimum socjalnego, ale coraz częściej poniżej minimum egzystencji.
45. Popieramy legalizację związków partnerskich oraz prawo do adopcji dzieci przez pary homoseksualne. Każda kobieta ma prawo do samodzielnego decydowania o własnym ciele, w związku z czym opowiadamy się za liberalizacją prawa antyaborcyjnego. Popieramy wprowadzenie do szkół edukacji seksualnej oraz refundację przez państwo środków antykoncepcyjnych.
46. Jesteśmy zwolennikami dialogu międzykulturowego oraz polityki multi-kulti. Postulujemy liberalizację prawa imigracyjnego.
Globalna równość
47. Jesteśmy internacjonalistami, w związku z czym popieramy ideę bliskiej współpracy międzynarodowej państw. Sprzeciwiamy się wszelkim formom hegemonii międzynarodowej oraz imperialnym ambicjom światowych przywódców. Zawsze stoimy po stronie pokoju, integracji oraz równych praw w stosunkach międzynarodowych.
48. Ogromną wagę ma dla nas instytucjonalny charakter stosunków międzynarodowych. Uważamy, że to organizacje międzynarodowe powinny odgrywać najważniejszą rolę w procesach pokojowych oraz integracyjnych. Szczególne znaczenie ma dla nas Organizacja Narodów Zjednoczonych. Uważamy, że powinien zostać zwiększony zakres jej kompetencji, tak aby uzyskała ona większą skuteczność w międzynarodowej ochronie praw człowieka, kształtowaniu pokoju oraz demokratyzacji.
49. Uważamy, że rozpoczynająca się druga dekada XXI wieku wymaga od najlepiej rozwiniętych państw bardziej skoordynowanej i efektywnej polityki wobec państw Trzeciego Świata. Problemy takie jak: głód, analfabetyzm, rozprzestrzeniająca się choroba AIDS, brak dostępu do wody pitnej, czy występujące gdzieniegdzie niewolnictwo wciąż pozostają nierozwiązane. Demokratyzacja oraz skok cywilizacyjny państw Trzeciego Świata powinien być priorytetem dla organizacji oraz przywódców międzynarodowych w najbliższych dekadach.