15/07/2026
ปัญหาแม่น้ำพิษ พูดมานาน 1 ปี แต่รัฐบาลไม่ขยับ วันนี้พวกเราทำให้เอง
วันนี้พวกเราพรรคประชาชนยื่นบันทึก Memorandum พร้อมข้อมูลอย่างละเอียดให้กับทางสถานเอกอัครราชทูตจีน ในฐานะของผู้แทนราษฎร ตัวแทนประชาชนคนไทย ถึงการจัดการปัญหามลพิษทางน้ำข้ามแดน ให้ทางจีนมีข้อมูลที่ชัดเจน สามารถจัดการเรื่องนี้ได้ตรงจุด ตรวจสอบต้นตอได้ตรงเป้า และร่วมแสดงความจริงใจต่อปัญหานี้ หยุดปัญหาน้ำเป็นพิษจากการทำเหมืองในประเทศเพื่อนบ้านร่วมกัน
โดยวันนี้เราได้เน้นย้ำกับทางเอกอัครราชทูตจีนถึงความสำคัญของประเด็นนี้ว่า “จากปัญหานี้คนที่ได้รับผลกระทบคือประชาชนทุกเชื้อชาติ เราต้องเร่งจัดการปัญหาร่วมกันจากทุกประเทศที่เกี่ยวข้อง รอไม่ได้”
การจัดการแม่น้ำพิษ “ต้องจัดการที่ต้นตอ” สิ่งที่พวกเรา นำโดย “หัวหน้าเท้ง” ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ, ผม, สส.สรศักดิ์ สมรไกรสรกิจ, และสส.ปารเมศ วิทยารักษ์สรรค์ ทำหน้าที่เป็นผู้แทนประชาชนคนไทย ยื่นหนังสือให้กับทางจีนในวันนี้ มีเนื้อหาที่ระบุชัดเจนว่า ต้นตอของสารพิษที่เราเจอกันมากว่าหนึ่งปี ไม่ได้มาจากสารโลหะหนักในธรรมชาติของไทย หรือกิจกรรมใดๆในไทยเลย โดยอ้างอิงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ทั้งการตรวจน้ำและตะกอนดินของกรมควบคุมมลพิษและงานวิจัยของ รศ.ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ จากมหาวิทยาลัยนเรศวรเพื่อยืนยันแหล่งที่มาของสารพิษกับทางจีน รวมถึงสภาพความรุนแรงของปัญหานี้ที่ปัจจุบันกระทบกับทั้งแม่น้ำกก-สาย-รวก-โขง-สาละวิน รวมถึงความเสี่ยงในน้ำกระบุรี ที่เราพบค่าสารพิษในแม่น้ำมากกว่ามาตรฐานทั้งสารหนูและตะกั่ว และยังลามไปถึงอาหารที่เรากิน การตรวจพืชผักที่ทำให้อาหารเราปนเปื้อนสารโลหะหนักเกินมาตรฐาน และเนื้อปลาที่ตอนนี้ ก็มีการตรวจพบปลาจากแม่น้ำโขงที่มีสารตะกั่วเกินเกณฑ์ปลอดภัยแล้วเช่นกัน
ในส่วนของต้นตอ เราได้แนบพิกัดอย่างละเอียดของเหมือง 2,676 จุด จาก Stimson Center เพื่อให้ทางจีนสามารถตรวจสอบ ว่ามีทางภาคส่วนใดๆของจีนมีส่วนเกี่ยวข้องกับเหมืองไหนบ้าง เพื่อที่จะสามารถบังคับใช้กฎหมายของจีนที่มีอยู่แล้ว ที่เข้ากับเรื่องนี้โดยตรง ไม่ว่าจะเป็น กฎหมาย Rare Earth Management, กฎหมาย Outbound Investment, และกฎหมาย Export Control โดยเราขอให้ทางจีนตรวจสอบ และตอบกลับเป็นหนังสือ เพื่อให้เราสามารถนำมาสื่อสารต่อกับประชาชนในประเทศไทย ให้รับรู้ถึงความใส่ใจต่อปัญหานี้ของทางจีน ในฐานะประเทศผู้ก่อตั้งความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง ที่มีกรอบด้านสิ่งแวดล้อมเฉพาะ
เป้าหมายของเราในครั้งนี้ ไม่ใช่การชี้ตัวว่าใครคือผู้กระทำผิด แต่เป็นการดึงประเทศใน Supply chain ของแร่ เข้ามาร่วมตรวจสอบผู้ที่เกี่ยวข้องกับเหมือง ร่วมจัดการ Supply chain ของแร่ และจัดการปัญหานี้ที่ต้นตอ โดยเรายังมีข้อเสนอการบำบัดมลพิษที่เหมืองที่มีต้นทุนต่ำจากงานวิจัยที่เราแนบไปด้วย อธิบายสั้นๆแบบนี้ครับ ในกรณีเหมืองที่ถูกกฎหมาย ค่าบำบัดที่เหมืองสามารถทำได้ในต้นทุน 5-20 บาทต่อลูกบาศก์เมตร แต่หากปล่อยไว้แล้วค่อยฟื้นฟู แพงกว่าร้อยถึงพันเท่าแน่นอน และอาจจะฟื้นฟูไม่ได้เลยอีกด้วย
ซึ่งในวันนี้ทางท่านเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทย ก็ได้ให้คำมั่นถึงการส่งเอกสารทั้งหมดตรงไปยังรัฐบาลจีนแล้วครับ
ผมและพรรคประชาชนจะติดตามปัญหานี้อย่างใกล้ชิดต่อไป จนกว่าแม่น้ำประเทศเราจะกลับมาสะอาด และทำให้คุณภาพชีวิตของประชาชนที่อยู่ริมน้ำกลับมาปลอดภัยเหมือนในอดีตครับ
- ขอขอบคุณ คณะอนุกรรมาธิการมลพิษทางน้ำข้ามแดน ที่มาจากหลายภาคส่วน เราทำงานกันมานานจนได้ข้อมูลอย่างละเอียด โดยเฉพาะ รศ.ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ จากสกสว. และมหาวิทยาลัยนเรศวร ที่นอกจากจะร่วมเป็นอนุกรรมาธิการกับเราด้วยแล้ว ยังทำข้อมูลงานวิจัยการพิสูจน์แหล่งกำเนิดของสารพิษ
- ขอบคุณ อาจารย์อริศรา เหล็กคำ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง สำหรับข้อมูลในส่วนกฎหมายของจีน
- และรศ.ดร.จารุประภา รักพงษ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ให้คำปรึกษาในประเด็นกฎหมายระหว่างประเทศด้านสิ่งแวดล้อมครับ
#แม่น้ำพิษ
#พรรคประชาชน
#ภัทรพงษ์ลีลาภัทร์
