16/12/2025
Budsjett i Vinje kommune vedteke - me fekk ikkje gjennom alle våre punkt, men me viser at SV ynskjer å sjå på løysingar og ikkje kutt, skape endå betre rammer for barn og unge og utvikle Vinje kommune i rød-grøn retning 💚❤️Her er Vinje SV sine perspektiv lagt fram av Nils Johan Svalastog Garnes - SV i dag:
Når me les budsjettet for 2026, kan ein trekke ut retorikk som understrekar «eit svært høgt kostnadsnivå», «ikkje berekraftig» og «omfattande bruk av fond» dersom vi skal unngå «kutt i tenestetilbodet».
Vinje SV forstår at dette blir framheva som utfordringar – men denne måten å formulere situasjonen på risikerer å redusere tenestene våre til noko som først og fremst er problematiske utgifter, i staden for det dei eigentleg er: grunnleggjande byggesteinar for eit levande lokalsamfunn.
For dei tenestene me snakkar om – omsorg, skule, barnehage, helse, bustadstøtte og møteplassar – er ikkje tilfeldige kostnader. Dei er vår sosiale infrastruktur. På same måte som vegar, bruer og vatn er nødvendig for at kvardagen skal fungere fysisk, er sosial infrastruktur nødvendig for at kvardagen skal fungere menneskeleg. Ho gjer at barn kan lære, at familiar kan leve trygt, at eldre får støtte, og at folk kan delta i arbeid og samfunnsliv. Vinje SV vil påpeke at dersom denne infrastrukturen blir svekka, blir òg resten av Vinje svekka – økonomisk, sosialt og demografisk.
Til samanlikning blir investeringar i bygg og anlegg omtala som nødvendige og framtidsretta, medan investeringar i menneske blir omtala som kostnader. Ei bru kan stå i 40 år – men ei god oppvekst eller ei trygg omsorgsteneste gjev verdi i 80. Dette er ikkje utgifter utan avkastning. Dette er investeringar som styrkjer berekraft, deltaking og langsiktig økonomi.
Når det gjeld gjeld, deler eg uroa mange har. Men det avgjerande er ikkje berre kor stor gjelda er – det er korleis ho blir brukt. Å låne for å t***e kortsiktige hol er uheldig. Men å låne for å sikre tenester som styrkjer kompetanse, helse, deltaking og framtidsutsikter i Vinje, kan faktisk auke den økonomiske berekrafta og velstanden på sikt. Klokt brukt gjev gjeld rom for utvikling, ikkje større risiko.
I stadenfor å sjå etter kutt og innsparing meiner me i Vinje SV at me må utvikle inntektssida. Budsjettet peikar sjølv på den usikkerhet knytt til kraftinntektene og inntekstssystemet, som både svingar mykje og er sårbare for nasjonale endringar. Nettopp difor må me sjå på meir stabile og rettferdige inntektskjelder – som at hytteeigarar bidreg meir til infrastrukturen dei nyttar. Dette handlar ikkje om straff, men om rettferd.
Vinje SV vil derfor leggje fram tre konkrete forslag i denne retninga – ansvarlege, rettferdige og langsiktige. Ein sterk kommune blir bygd ved å investere i folk – og ved å sikre at alle som har glede av Vinje, òg er med og bidreg.
Fyrst ein kommentar til protokollen frå Formannskapet: eg hadde ikkje framlegg om å ta i mot 220 nye flyktningar. Det er feil i protokollen, då framlegget mitt var 20 i stadenfor 15.
📍 Hytteskatt: Vinje SV meiner at Vinje er, og skal vera, ein god kommune å bu i – og også ha hytte i. Tenestene me sørger for, som til dømes skiløyper, kultur og helsetenester, skal vera ein grunn til å vera i Vinje – og ikkje ein grunn til å reise her i frå (ved at det blir svekka og ikkje styrka). Derfor meiner Vinje SV at me bør ha betre kunnskap om inntektspotensialet i det eg kallar ein hytteskatt. Det vil seie eigedomsskatt, sidan ein ikkje kan ha ein eigen eigedomsskatt på fritidsbustader. Men det ein kan gjera er å differensiere områder innanfor kommunen, og slik eg har forstått frå andre hyttekommunar er at ein kan då setje ein annan takst i til dømes Rukkemo Torvetjønn og Vågslid enn resten av kommunen. Og eventuelt nær 0 nivå på bustadhus. Derfor kallar eg det ein hytteskatt.
Framlegg 1 frå Vinje SV: Kommunestyret ber om ei utgreiing om innføring og inntektspotensialet av ein "hytteskatt" i Vinje. Altså eigedomsskatt med ulike kategoriar med høg takst i hytteområde og veldig låg takst i andre delar av kommunen.
📍📍 Fritidstilbod, for alle og særskilt born og unge: Vinje SV ynskjer ein pilot i 2026 som styrker tilbodet til born og unge. Vinje SV fekk gjennom at svømmehall skal vera gratis opp til 20 år. Det er positivt at det ligg inne midlar til styrketreningsrom, som SP fekk gjennom i Formannskapet. Det me ynskjer å legge fram i tillegg er ein pilot for 2026 der svømmehallen er meir familievenlege opningstider, særskilt helg, og lenger sesong på hausten ved at ein opnar 1. august og ikkje 1. september. Slik fyller ein også aktivitet til delar av sommarferien. Me ber om besøkstala blir registrert for å sjå om det er interesse av tenesta.
I tillegg, som ikkje har budsjettkonsekvensar, er å sjå på ei justering av opningstidene. I Edland har eg blitt fortalt at det vart endra til laurdag ettermiddag slik at folk kunne vera ute på ski før ein dreg i bassenget. Og opningstidene i Vinjehuset i dag, kl 17-21, er ikkje brukarvenleg for dei minste borna. Kanskje til dømes kl 15-19 ein dag i veka og endre laurdag frå kl 9-13 heller enn 11-15 kunne ha vore lurt? Her må det sjølvsagt vera ein dialog med dei ulike laga som sit som badevakter – som gjer ein kjempeinnsats!
Ein fin effekt av badevaktene er flott at dei får dugnadsinntekt på den måten, og også at me har eit stort team med opptrente livreddarar i heile kommunen.
Framlegg 2 frå Vinje SV: Kommunestyret løyver 200 000 kr for å innfører ei pilotordning for 2026 med utvida sesong i symjebassenga. Inndekning frå dispensasjonsfondet. Pilotordninga skal evaluerast før budsjetthandsaming for 2027-budsjettet.
📍📍📍 Organisering av skulen: Me hadde sak om felles ungdomsskule i vår, og vedtak i mai. Seiste del av vedtaket handla om meir samhandling på tvers av skulane. Vinje SV ynskjer framdrift på dette, og har fått svar frå administrasjonen at det blir jobba med. Likevel ynskjer me å koma med følgande framlegg, for å sjå om det vil bli budsjettkonsekvensar framover:
Framlegg 3 frå Vinje SV: Kommunestyret ber om ei sak med eventuelle budsjettkonsekvensar for nærare samarbeid mellom skulane, samt synleggjering av dei potensielle gevinstane
