21/12/2024
***************************
බුදුරුවයාය පුරාවිද්යා ස්ථානය - බකමූන
***************************
#බකමූණ හන්දියේ සිට ලග්ගල පල්ලෙගම මාර්ගයේ කිලෝමීටර් 5 ක් පමණ ගමන් කළ විට මාර්ගයේ වම් පැත්තේ අතුරු මාර්ගයකින් 1 km පමණ ගියවිට මෙම පුරාවිද්යා ස්ථානයට ලඟා විය හැකිය.
#මෙම පුරාවිද්යා ස්ථානය අසලින් ගලා බසින අඹන් ගඟ මගින් එය සහ වස්ගමුව වනෝද්යානය වෙන් කරයි.
#මෙම පුරාවිද්යා භූමියේ වැදගත්ම ගොඩනැගිල්ල ලෙස සැලකිය හැක්කේ එහි පිහිටි පර්වතයක, අඹන් ගඟ දෙසට මුහුණ ලන පරිදි නෙලා ඇති, සැතපෙන බුද්ධ ප්රතිමාව ය. අතීතයේ ප්රතිමා ගෘහයක් මෙම ප්රතිමාව සඳහා ඉදි කර ඇති බවට අදාල ප්රතිමාවට ඉහලින් වූ පර්වත කොටසේ ඇති සිදුරු සාක්ෂි දරයි.
#එහෙත් ප්රතිමා ගෘහයේ බිත්ති, තවමත් සොයාගෙන නොමැත. එමෙන්ම, ප්රතිමාව පිහිටා ඇති ශෛලමය ආසනය, අනෙක් සාමාන්ය සැතපෙන ප්රතිමාවක මෙන් පොළොව මට්ටමට වඩා උසින් නොමැත්තේ කැණීම් කොට පාදා නැති නිසාවෙනි.
# ප්රතිමාවේ මුහුණ බෙහෙවින් විනාශ වී තිබේ. කාලයත් සමග සිදුවන විඛාදනය, නිධන් හොරුන් විසින් විනාශ කිරීම හෝ තවමත් වැඩ නිමකර නොමැති වීම ඊට හෙතු ලෙස දැක්විය හැකිය. මෙය වැඩ නිම කර නොමැති කර්මාන්තයක් වීමට බොහේ දුරට ඉඩ තිබේ.
# ප්රතිමාවේ පාද තවමත් රළු ලෙස පැවතීම එක් හේතුවකි. සිවුරේ රැළි තවම පෙන්වා නොමැත. එමෙන්ම ප්රතිමාවේ පාද වලට ඉදිරියෙන්, පර්වත මුහුණතේ අඩක් වැඩ නිම කර ඇති බෝධි සත්ව ප්රතිමා ලෙස සැලකිය හැකි ප්රතිමා දෙකක් දැකගත හැකිය. මේවායේ හිස ඇතුළු උඩුකය නෙලීම ආරම්භක අවස්ථාවේ පවතින අතර ඉන්පසු වැඩ අතරමග නතර කර තිබේ.
#අනෙක් ගොඩනැගිල්ල වන ස්තූප සංරක්ෂණක කර තිබේ. සිව් දිශාවෙන් පියගැට පෙළ සකස් කර ඇති එය උස් වේදිකාවක් මත ඉදිකර තිබේ. ස්තූපය, ප්රතිමාවට පිටුපසින් ස්ථානගත කර තිබේ. කුඩා ස්තූපයක්, ප්රතිමාව සහ ස්තූපය අතර ඉදිකර තිබේ. ස්තූප වේදිකාවේ යූප ස්ථම්භය සහ සිරිපතුල් ගල් දැකගත හැකිය. ස්තූප පාදම, බොරදම් රටාවලින් අලංකරණය කර ඇති අතර එක් පේසාවක් පමණක් පවතී.
#ස්තූපය දකුණු දිශාවෙන් කිසියම් ගොඩනැගිල්ලක පාදම දැකගත හැකි අතර අසලින් වූ අලි වැටට ඔබ්බෙන් වනාන්තරය ඇතුලේ ගල් කණු කිහිපයක් දැකගත හැකිය. මෙම විහාරය තවත් පැතිරී පවතින බවට එය නිදසුනකි. පැරණි විහාරය වටා ඇති ප්රාකාර බැම්මේ කොටස් ප්රතිමාවට නැගෙනහිරින් සහ උතුරින් දැකගත හැකිය.
#මෙහි ප්රතිමාවේ ලක්ෂණ යොදා ගනිමින් මෙම පුරාවිද්යා ස්ථානයේ කාලය පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගත හැකිය. එහි ලක්ෂණ ගල් විහාරය සහ තන්තිරිමලයට සමාන වේ.
#එහෙත් පරණවිතානට අනුව මෙය පොළොන්නරු යුගයට නොව අනුරාධපුර යුගයේ අග භාගය වන ක්රි.ව. 9 - 10 සියවස් වලට අයත් වේ. කෙසේ වුවද ශ්රී ලංකාවේ ඇති සම්බුද්ධ පරිණිර්වානය නිරූපණය කරන බුද්ධ ප්රතිමාවන් තුන අතරින් මෙය වඩාත් කුඩා සහ විනාශ වී ඇති ප්රතිමාව ලෙස සැලකිය හැකිය.
#මතු පරපුර වෙනුවෙන් මෙය රැකගැනීම අපසතු වගකීමකි.
*************************
Archaeological Site of Buduruwaya - Bakamuna
*************************
# When traveling from Bakamuna junction to Laggala - Pallegama road, about 5 km, one can reach the archaeological site by traveling 1 km on the left side of the road.
# The Amban Ganga that flows near this archaeological site separates it and Wasgamuwa National Park.
# The most important building of this archaeological site is the sleeping Buddha statue on a rock, facing the Amban River. The holes in the rock section above the statue testify that a statue was built in the past.
# But the walls of the statue have not yet been found. Also, the stone seat, where the statue is located, is no taller than any other ordinary sleeping statue and not taller than the earth.
# The statue's face is very damaged. This may be due to corrosion over time, destruction by treasure hunters, or not yet completed. This is most likely an unfinished industry.
# One of the reasons the statue's feet are still rough. The robe of the robe is not shown yet. In front of the statue's feet, there are two statues of Bodhisattvas, half of which are on the rock face. The hose, including the head, is in the starting position and has been suspended.
# The other building, the Stupa, has been preserved. It has a four staircase and is built on a raised platform. The stupa is placed behind the statue. A small stupa, a statue and a stupa have been erected. The stupa is visible on the stupa and the stone pillars. The stupa base is decorated with false patterns and there is only one side.
# The base of a building to the south of the stupa can be seen and several stone pillars can be seen in the forest beyond the elephant fence nearby. This is an example of how this temple is spreading. Parts of the wall and walls around the old temple can be seen to the east and to the north.
# You can get an idea of the time period of this archeological site using the statue's features. Its features are similar to those of the Kal Vihara and Tantirimale.
# But according to Paranavitana this was not the period of Polonnaruwa but the period of the last Anuradhapura period. Belongs to the 9th - 10th centuries. However, it is one of the smallest and most extinct statues of the three Buddha statues depicting the Buddha's transformation in Sri Lanka.
# It is our responsibility to protect this for future generations.
