26/02/2023
İsrail dəmiryol möcüzəsi - Bütün ölkəyə "metro".
İsrailin ərazisində dəmiryol nəqliyyatı hələ 19-c əsrdən olmasına baxmayaraq, bu nəqliyyat heç vaxt əsas nəqliyyat növü olmayıb, nə də ümumiyyətlə bir vacib rol oynamayıb İsrailin iqtisadiyyatında. Uzun illər, İsraildə də yagin fikriləşiblər ki, dəmiryol nəqliyyatı yaxın məsafələrdə əlverişli deyil. İsrailin ərazisinin ölçüsünü nəzərə alsaq, bütün məsafələr ancaq yaxın və ya şəhərətrafı məsafələr sayılacaq. Bir sözlə 21-ci əsrə İsrail dəmir yolları ölkədə ən geridə qalmış nəqliyyat növü olub, formal olaraq fəaliyyət göstərib.
Amma 21-ci əsrin əvvələrində, İsrail dəmir yolların rəhbərliyi, yeni inkişaf planı irəli sürdülər. Bu plannan sərnişin daşımaları, əsas daşıma növünə çevrilməli idi. Bu plan təqdim olunanda, təbii ki heç kim ona inanmırdı, tək dəmiryolçulardan başqa. Heç bir çətinliklərə baxmayaraq, dəmiryolçülar bu planın icrasına başladılar.
Plana əsasən ilk olaraq iş fəlsəfəsi dəyişilməli idi. Dəmir yolu necə olmalıdır, necə qurulmalıdır, onun işi necə təqdim olunmalıdır, işçi heyyətinin hazırlanması məsələləri əsas yer tutdu.
İkinci yanaşma, dəmir yolu nə və necə təklif etməlidir. Bu fəlsəfə ilə, hər bir insan ona rahat ola bilən servisə yiyələnə bilməlidir. İlk olaraq servis yaranır, o servislə sərnişinlər cəlb edilir, əksinə yox, sərnişin gəlsin, sonradan isə xidmət yaratmaq.
Üçüncü, sərnişin qatarı çox gözləməli deyil. Nə qədər çox qatar olsa, o qədər çox sərnişin olur. Sərnişin qatarla səyəhətin sürətli, üçüz və etibarlı olmasında əmin olaraq, qatarlara üstünlük verməlidir. Dəmir yollara maksimal olaraq ölkənin hər bir yerində olmalıdır.
Yük daşımalarında, müştərinin sifarişlə gəlməyini gözləmək yox, müştərinin yanına təkliflə getmək prinsipini əsas götürüblər.
Belə yanaşmanı əsas seçərək, ona uyğun müvafiq dəmiryol şəbəkəsinin yaradılması başlanıldı. Köhnə yollar və infrastruktur yenidən quruldu, yeni xətlər tikildi, elektrikləşdirmədə başlanıldı, yeni likomotivlər və vaqonlar alındı və s.
Ən əsasıda hərəkətin təşkili oldu. Məqalənin əvvlində qeyd etdim, İsrail dəmir yollarına - bütün olkəyə metro deyirlər. Əsassız demirlər. Sərnişin qatarların hərəkəti metropoliten tezliyi ilə təşkil olunub..
Hal-hazırda İsrail dəmir yolların uzunluğu 1138 km, təşkil edir, 9 əsas xətdən ibarıtdir. Sərnişindaşıma 13 istiqamətdə fəaliyyət göstərir.
Hər gün bü istiqamətlərlə 553 reys yerinə yetirilir, yəni hər bir xətdə 61 reys yerinə yetirilir, hər bir istiqamət üçün 42.5 reys yerinə yetirilir. İl ərzində 70 mln. sərnişin daşınır. Orta hesabla gündə 191,780 nəfər sərnişin daşıınır. Ölkənin əhalisinin sayı 9 mln. bir az çoxdur.
Heç kim İsrail dəmir yolların belə dirçəlməsinə inamırdı, amma İsrail dəmir yolları bütün dünyaya, dəmir yolların kiçik məsafələrdədə, çox etibarlı, sürətli və səmərəli bir nəqliyyat olduğunu sübüt etdi.