Turkic Culture and Heritage Foundation

Turkic Culture and Heritage Foundation Turkic Culture and Heritage Foundation

Strategic Meeting on the Preservation of the Tangible and Intangible Heritage of the Turkic World Held in Paris On June ...
02/06/2026

Strategic Meeting on the Preservation of the Tangible and Intangible Heritage of the Turkic World Held in Paris

On June 1, 2026, within the framework of the working visit to Paris, the President of the Turkic Culture and Heritage Foundation, Professor Aktoty Raimkulova, held an official bilateral meeting with Mr. Lazare Eloundou Assomo, UNESCO’s Acting Deputy Director General for Culture - Director of the UNESCO World Heritage Centre.
The meeting was of particular importance in terms of safeguarding, studying, and promoting the cultural and natural heritage of the Turkic World at the global level, as well as strengthening cooperation within the framework of UNESCO’s international conventions.
During the discussions, Professor Aktoty Raimkulova presented UNESCO with a number of strategic proposals aimed at elevating cooperation to a qualitatively new level. The proposed initiatives covered such areas as the exchange of expertise, the development of institutional cooperation, and the application of digital technologies in the field of cultural heritage preservation.
Mr. Lazare Eloundou Assomo highly appreciated the active role of the Turkic Culture and Heritage Foundation in safeguarding global heritage and its practical contribution to the implementation of the objectives of international conventions. He also expressed interest in supporting and further advancing the initiatives presented during the meeting.
The meeting concluded with an agreement to further deepen the strategic partnership for the preservation and transmission of the shared cultural heritage to future generations.
_______

🇦🇿 Parisdə Türk Dünyasının Maddi və Qeyri-Maddi İrsinin Qorunmasına dair Strateji Görüş Keçirilib

1 iyun 2026-cı il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Professor Aktotı Raimkulova Parisə işgüzar səfəri çərçivəsində UNESCO-nun Ümumdünya İrs Mərkəzinin direktoru, UNESCO Baş direktorunun mədəniyyət məsələləri üzrə müavini vəzifəsini icra edən Lazare Eloundou Assomo ilə ikitərəfli rəsmi görüş keçirib.
Görüş qlobal səviyyədə türk mədəni və təbii irsinin qorunması, öyrənilməsi və beynəlxalq konvensiyalar çərçivəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Müzakirələr zamanı Fondun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova UNESCO-ya əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni mərhələyə qaldırılması məqsədilə - təcrübə mübadiləsi, institusional əməkdaşlıq və rəqəmsal texnologiyalar sahələrini əhatələyən bir sıra strateji təkliflər təqdim edib.
UNESCO rəsmisi Lazare Eloundou Assomo öz növbəsində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun qlobal irsin qorunması istiqamətindəki fəal rolunu və beynəlxalq konvensiyaların hədəflərinə verdiyi praktiki töhfələri yüksək qiymətləndirib. O, təqdim olunan yeni təşəbbüslərin aparılmasında maraqlı olduqlarını ifadə edib.
Görüş, ortaq dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi naminə strateji tərəfdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi barədə razılıqla başa çatıb.
_______

🇰🇿 Парижде Түркі әлемінің материалдық және материалдық емес мұрасын сақтау мәселелері бойынша стратегиялық кездесу өтті

2026 жылғы 1 маусымда Париж қаласына жұмыс сапары аясында Түркі мәдениеті және мұрасы қорының президенті, профессор Ақтоты Райымқұлова UNESCO Бас директорының мәдениет мәселелері жөніндегі орынбасарының міндетін атқарушы, UNESCO Дүниежүзілік мұра орталығының директоры Лазар Элунду Ассомомен ресми екіжақты кездесу өткізді.
Кездесу Түркі әлемінің мәдени және табиғи мұрасын жаһандық деңгейде сақтау, зерттеу және насихаттау, сондай-ақ UNESCO халықаралық конвенциялары аясындағы ынтымақтастықты нығайту тұрғысынан маңызды мәнге ие болды.
Талқылау барысында Қор президенті, профессор Ақтоты Райымқұлова UNESCO тарапына өзара ынтымақтастықты сапалы жаңа деңгейге көтеруге бағытталған бірқатар стратегиялық ұсыныстарын таныстырды. Ұсынылған бастамалар тәжірибе алмасу, институционалдық өзара іс-қимылды дамыту және мәдени мұраны сақтау саласына цифрлық технологияларды енгізу бағыттарын қамтыды.
Өз кезегінде UNESCO Дүниежүзілік мұра орталығының директоры Лазар Элунду Ассомо Түркі мәдениеті және мұрасы қорының дүниежүзілік мұраны қорғау ісіндегі белсенді қызметіне және халықаралық конвенциялардың мақсаттарын жүзеге асыруға қосып отырған практикалық үлесіне жоғары баға берді. Сонымен қатар ол ұсынылған бастамаларды қолдауға және оларды одан әрі дамытуға қызығушылық білдірді.
Кездесу ортақ мәдени мұраны болашақ ұрпаққа сақтау және жеткізу жолындағы стратегиялық әріптестікті одан әрі тереңдету жөніндегі уағдаластықпен аяқталды.
_______

🇹🇷 Türk Dünyasının Somut ve Somut Olmayan Mirasının Korunmasına İlişkin Paris’te Stratejik Görüşme Gerçekleşti

1 Haziran 2026 tarihinde Paris’e gerçekleştirdiği çalışma ziyareti kapsamında Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Profesör Aktoty Raimkulova, UNESCO Dünya Mirası Merkezi Direktörü, UNESCO Kültürden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Vekili Lazare Eloundou Assomo ile ikili resmi görüşme gerçekleştirdi.
Görüşme; Türk dünyasının kültürel ve doğal mirasının küresel düzeyde korunması, incelenmesi ve tanıtılması, ayrıca UNESCO'nun uluslararası sözleşmeleri çerçevesinde iş birliğinin güçlendirilmesi açısından büyük önem taşıdı.
Müzakereler sırasında Vakıf Başkanı Profesör Aktoty Raimkulova, iş birliğini niteliksel olarak yeni bir seviyeye taşımayı amaçlayan bir dizi stratejik öneriyi UNESCO'ya sundu. Sunulan girişimler; deneyim paylaşımı, kurumsal etkileşimin geliştirilmesi ve kültürel mirasın korunması alanında dijital teknolojilerin uygulanması gibi yönleri kapsadı.
Buna karşılık UNESCO Dünya Mirası Merkezi Direktörü Lazare Eloundou Assomo, Türk Kültür ve Miras Vakfı’nın dünya mirasının korunmasındaki aktif rolünü ve uluslararası sözleşmelerin hedeflerinin hayata geçirilmesine yönelik somut katkılarını takdirle karşıladı. Assomo ayrıca, sunulan girişimlerin desteklenmesi ve daha da geliştirilmesi konusundaki ilgisini dile getirdi.
Görüşme, ortak kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması adına stratejik ortaklığın daha da derinleştirilmesi konusunda varılan mutabakatla sona erdi.

On June 1st, the Turkic Culture and Heritage Foundation joyfully celebrates International Children's Day! 🌍✨Children are...
01/06/2026

On June 1st, the Turkic Culture and Heritage Foundation joyfully celebrates International Children's Day! 🌍✨

Children are the heartbeat of our shared heritage and the bright architects of our common future. Today, we celebrate the vibrant smiles, boundless creativity, and pure hearts of the younger generation across the Turkic world and beyond.

The traditions we preserve today are the gifts we pass on to our children tomorrow. As they hold high our values, cultures, and dreams of unity, we stand committed to protecting their rights, supporting their education, and fostering an environment where every child can flourish in peace and happiness.

Happy Children's Day to the bright future of the Turkic World! 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺🇹🇲
_______

🇦🇿 Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu 1 İyun Beynəlxalq Uşaqlar Gününü böyük sevinc və qürurla qeyd edir! 🌍✨

Uşaqlar ortaq irsimizin döyünən ürəyi və gələcəyimizin parlaq memarlarıdır. Türk dünyasının və bütün dünyanın gənc nəslinin parlaq təbəssümündən ilham alır, onların sonsuz yaradıcılıq potensialını və pak qəlbinidəyərləndiririk.

Bu gün qoruyub saxladığımız ənənələr, sabah uşaqlarımıza ötürəcəyimiz ən dəyərli töhfələrdir. Dəyərlərimizi, mədəniyyətimizi və birlik ideallarımızı gələcəyə daşıyan uşaqlarımızın hüquqlarının qorunması, təhsilinin dəstəklənməsi və hər birinin sülh, eləcə də əmin-amanlıq şəraitində boy başa çatması üçün əlverişli mühitin yaradılması istiqamətində fəaliyyətimizi qətiyyətlə davam etdiririk.

Türk Dünyasının parlaq gələcəyi olan uşaqların Beynəlxalq Uşaqlar Günü mübarək! 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺🇹🇲
_______

🇰🇿 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күні құтты болсын! 🌍✨

Түркі мәдениеті және мұрасы қоры баршаңызды Халықаралық балаларды қорғау күнімен шын жүректен құттықтайды!

Балалар – ортақ мұрамыздың мәңгілік жалғасы, жарқын болашағымыздың сенімді сәулеткерлері. Бүгін біз түркі әлемі мен бүкіл дүниежүзіндегі өскелең ұрпақтың шат күлкісін, шексіз қиялын, шығармашылығын және таза жүрегін ерекше құрметпен атап өтеміз.

Бүгін сақтап отырған дәстүрлеріміз бен құндылықтарымыз – ертеңгі күні балаларымызға аманат етер ең асыл мұрамыз. Ұлттық мәдениетімізді, рухани құндылықтарымызды және бірлігімізді келер ұрпаққа жеткізетін де – осы балалар. Сондықтан олардың құқықтарын қорғау, сапалы білім алуына жағдай жасау және әрбір баланың бейбітшілік пен бақыт аясында өсіп-жетілуіне қолдау көрсету – баршамыздың ортақ міндетіміз.

Түркі әлемінің жарқын болашағы – балаларымыздың мерекесі құтты болсын! 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺🇹🇲
_______

🇹🇷 1 Haziran'da Türk Kültür ve Miras Vakfı, Uluslararası Çocuk Gününü büyük bir coşkuyla kutluyor! 🌍✨

Çocuklar, ortak mirasımızın atan kalbi ve ortak geleceğimizin parlak mimarlarıdır. Bugün, Türk dünyasındaki ve ötesindeki genç neslin hayat dolu gülümsemelerini, sınırsız yaratıcılığını ve temiz kalplerini kutluyoruz.

Bugün yaşattığımız gelenekler, yarın çocuklarımıza bırakacağımız en büyük armağanlardır. Onlar değerlerimizi, kültürümüzü ve birlik hayallerimizi yarınlara taşırken; bizler de haklarını korumaya, eğitimlerini desteklemeye ve her çocuğun barış ve mutluluk içinde serpilip büyüyebileceği bir ortam sağlamaya kararlıyız.

Türk Dünyasının parlak geleceği olan tüm çocukların Uluslararası Çocuk Günü kutlu olsun! 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺🇹🇲

TCHF 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺
30/05/2026

TCHF 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺

Газета «Огни Алатау»

29/05/2026

The depiction of historical Azerbaijani territories on the map ('Tabula Rogeriana') prepared by the famous cartographer al-Idrisi in the 12th century, commissioned by King Roger III of Sicily
______

🇦🇿 Məşhur kartoqraf əl-İdrisinin XII əsrdə Siciliya kralı III Rocerin sifarişi ilə hazırladığı xəritədə ("Tabula Rogeriana") tarixi Azərbaycan ərazilərinin təsviri
_____

🇰🇿 ХІІ ғасырда Сицилия королі Рожер ІІІ тапсырысымен танымал картограф аль-Идрисимен әзірленген Әзербайжанның тарихи территориялары көрсетілген карта (“Tabula Rogeriana”)
_____

🇹🇷 Meşhur kartograf el-İdrîsî'nin XII. yüzyılda Sicilya Kralı 3. Roger'ın siparişi üzerine hazırladığı haritada ("Tabula Rogeriana") tarihi Azerbaycan topraklarının tasviri

TCHF 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺🇹🇲
28/05/2026

TCHF 🇦🇿🇰🇿🇰🇬🇹🇷🇺🇿🇭🇺🇹🇲

Главное стратегическое значение данной масштабной научно-культурной платформы заключается в переосмыслении фундаментальных исторических достижений тюркологии...

🇦🇿 1918-ci il mayın 28-də yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə ilk parlamentli demokratik respublika kimi tari...
28/05/2026

🇦🇿 1918-ci il mayın 28-də yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə ilk parlamentli demokratik respublika kimi tarixə düşərək azadlıq, dövlətçilik və milli özünüdərk ideallarının təntənəsini təmin etmişdir.

Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu olaraq bu əlamətdar gün münasibətilə Azərbaycan xalqına sülh, rifah və yeni uğurlar arzulayır, ölkənin müstəqilliyinin və suverenliyinin daim möhkəm olmasını diləyirik.

28 May – Müstəqillik Gününüz mübarək!

_______

Established on May 28, 1918, the Azerbaijan Democratic Republic went down in history as the first parliamentary democratic republic in the East, embodying the triumph of the ideals of freedom, statehood, and national self-awareness.

On this remarkable occasion, the Turkic Culture and Heritage Foundation extends its heartfelt wishes to the people of Azerbaijan for peace, prosperity, and continued success, and expresses its hope that the country’s independence and sovereignty will remain strong and enduring.

Happy 28 May - Independence Day!

TCHF 🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 🇭🇺 🇹🇲
27/05/2026

TCHF 🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 🇭🇺 🇹🇲

Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu adından və şəxsən öz adımdan Zati-alinizi və Azərbaycan xalqını 28 May - Müstəqillik Günü münasibətilə ürəkdən təbrik etməkdən dərin məmnunluq duyuram. Sizə ali dövləti fəaliyyətinizdə müvəffəqiyyətlər, Azərbaycan xalqına da...

On behalf of the Turkic Culture and Heritage Foundation, we extend our heartfelt congratulations to the entire Turkic an...
27/05/2026

On behalf of the Turkic Culture and Heritage Foundation, we extend our heartfelt congratulations to the entire Turkic and Islamic world on the blessed occasion of Eid al-Adha, a holiday that embodies the values of solidarity, compassion, and humanity.

We wish that all sacrifices offered and prayers made on this sacred occasion be accepted.

Happy Eid al-Adha!
__________

🇦🇿 Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu olaraq həmrəylik, mərhəmət və insanlıq dəyərlərini özündə birləşdirən mübarək Qurban Bayramı münasibətilə bütün Türk və İslam dünyasını təbrik edir, kəsilən qurbanların və edilən duaların qəbul olunmasını diləyirik!

Qurban Bayramınız mübarək olsun!
__________

🇰🇿Түркі мәдениеті және мұрасы қоры атынан барша Түркі және Ислам әлемін ынтымақ, мейірім мен адамгершілік құндылықтарын дәріптейтін қасиетті Құрбан айт мерекесімен шын жүректен құттықтаймыз.

Осы қасиетті мейрамда шалынған құрбандықтар мен жасалған барлық дұға-тілектер қабыл болсын!

Құрбан айт құтты болсын!
__________

🇰🇬Түрк маданияты жана мурасы фонду тарабынан жалпы Түрк жана Ислам дүйнөсүн ынтымакты, боорукерликти жана адамгерчиликти даңазалаган ыйык Курман айт майрамы менен чын жүрөктөн куттуктайбыз.

Бул ыйык майрамда чалынган курмандыктар жана кылынган бардык дуба-тилектер кабыл болсун!

Курман айт майрамыңыз маарек болсун!
__________

🇹🇷 Türk Kültür ve Miras Vakfı olarak dayanışma, merhamet ve insanlık değerlerini özünde barındıran mübarek Kurban Bayramı vesilesiyle tüm Türk ve İslam alemini tebrik ediyor, kesilen kurbanların ve edilen duaların kabul olmasını diliyoruz!

Kurban Bayramınız mübarek olsun!

Kelaghayi and Women’s Headwear of AzerbaijanSince ancient times, Azerbaijani women have worn a wide variety of head cove...
26/05/2026

Kelaghayi and Women’s Headwear of Azerbaijan

Since ancient times, Azerbaijani women have worn a wide variety of head coverings, including the arakhchin, chutgu, tesek, shawls, and kelaghayi. Their choice depended on the material, season, social status, and occasion. To explore this rich heritage in detail, one can visit the Ethnographic Collection of the National Museum of History of Azerbaijan, which preserves more than one hundred unique examples dating from the 19th and 20th centuries.
Travelers and diplomats of the medieval period left enthusiastic accounts of the region’s textiles. According to the geographer Haji Zeynalabdin Shirvani, by the end of the 18th century there were around 1,500 weaving looms operating in Shamakhi. Educator Rashid bey Afandiyev described Sheki (historically known as Nukha) as a true center of sericulture, comparable to China. In the 19th century, French specialists traveled to Sheki specifically to study the local expertise in silkworm breeding.
At that time, it was customary for women to wear three layers of head coverings. First, a juna was put on, followed by a kelaghayi, while a lechek or chargat completed the ensemble. The lechek was triangular in shape, whereas the chargat was square. Over these, women could drape luxurious coverings made of precious fabrics embroidered with gold thread. During colder months, tirma, cashmere, and woolen shawls were widely used. In the Gazakh region, hundreds of warm woolen shawls were woven, while women in mountain villages preferred expensive cloaks made from camel wool.
A special place among traditional head coverings belonged to the ruband, which concealed the face from public view. The word is of Persian origin and literally means “face-covering". It was primarily worn by noble urban women. Rubands were made of white fabric, with a mesh of white silk threads covering the eye area. In some cases, the mesh was adorned with floral embroidery and decorative fringe.
This centuries-old tradition received international recognition in the autumn of 2014, when the art and symbolism of making and wearing Azerbaijani kelaghayi was inscribed on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity of the UNESCO.

*the information was obtained from open sources
_________

🇦🇿 Kəlağayı və Azərbaycanın qadın baş geyimləri

Qədim dövrlərdən bəri azərbaycanlı qadınlar müxtəlif baş geyimlərindən - araqçın, çutqu, təsək, şal və kəlağayıdan istifadə etmişlər. Onların seçimi materialdan, fəsildən, sosial statusdan və geyinilmə məqamından asılı idi. Bu zənginliyi bütün təfərrüatları ilə öyrənmək üçün Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Etnoqrafiya fonduna nəzər salmağa dəyər. Burada XIX-XX əsrlərə aid yüzdən çox unikal nümunə qorunub saxlanılır.
Orta əsrlərin səyyah və diplomatları yerli parçalar haqqında heyranlıq dolu qeydlər qoyublar. Coğrafiyaşünas Hacı Zeynalabdin Şirvaninin verdiyi məlumata görə, XVIII əsrin sonlarında Şamaxıda 1500 toxuculuq dəzgahı fəaliyyət göstərirdi. Maarifçi Rəşid bəy Əfəndiyev isə Nuxanı (Şəkini) Çinlə yanaşı, ipəkçiliyin əsl vətəni adlandırırdı. XIX əsrdə fransız mütəxəssislər ipəkqurdunun yetişdirilməsi sahəsindəki yerli təcrübəni öyrənmək üçün xüsusi olaraq Şəkiyə gəlirdilər.
O dövrlərdə eyni anda üç baş geyimi taxmaq adət idi. Əvvəlcə tənzif (tül) taxılır, üzərindən kəlağayı bağlanır, kompozisiyanı isə ləçək və ya çarqat tamamlayırdı. Ləçək üçbucaq, çarqat isə dördbucaq formasında olurdu. Bütün bunların üzərindən isə qızılı tellərlə işlənmiş qiymətli parçalardan hazırlanan örtüklər salına bilərdi. Soyuq havalarda isə tirmə, kaşmir və yun şallardan istifadə olunurdu. Qazax bölgəsində yüzlərlə isti yun şal toxunurdu, dağ kəndlərinin sakinləri isə dəvə yunundan hazırlanan bahalı örtüklərə üstünlük verirdilər.
Üzü naməhrəm nəzərlərdən qoruyan rübəndin də geyimdə xüsusi yeri var idi. Fars mənşəli bu söz "üzü örtən" mənasını verir. Ondan əsasən kübar şəhər qadınları istifadə edirdilər. Rübənd ağ parçadan tikilir, göz hissəsində isə ağ ipək saplardan tor toxunurdu. Bəzən bu tor gül naxışları və saçaqlarla bəzədilirdi.
Bu sənətkarlıq 2014-cü ilin payızında dünya miqyasında tanınaraq, "Azərbaycan kəlağayı sənəti: simvolizm və hazırlanma adətləri" adı ilə UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsi üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilmişdir.

*məlumat açıq mənbələrdən əldə olunub
_________

🇰🇿 Әзербайжанның кялагайы мен әйелдердің бас киімі

Ежелгі заманнан бері әзербайжан әйелдері арахчын, чутгу, тесек, шәлі және кялагаи секілді сан алуан бас киімдерді қолданған. Олардың таңдауы матасына, жыл мезгіліне, әлеуметтік мәртебесіне және киілетін жағдайына байланысты болған. Осы бай мұраны тереңірек тану үшін XIX–XX ғасырларға тиесілі жүзден астам бірегей үлгілері сақталған Әзербайжан Ұлттық тарих музейінің Этнографиялық қорына назар аударған жөн.
Орта ғасырлардағы саяхатшылар мен дипломаттар жергілікті маталар жайында таңданысын жасырмаған. Географ Гаджи Зейналабдин Ширванидің мәліметіне сүйенсек, XVIII ғасырдың соңында Шемахыда бір жарым мыңға жуық тоқыма станогы жұмыс істеген. Ағартушы Рашид бек Эфендиев Нуханы Қытаймен қатар жібек шаруашылығының нағыз отаны деп атаған. XIX ғасырда француз мамандары арнайы Шекиге келіп, жергілікті жібек құртын өсіру тәжірибесін зерттеген.
Ол кезеңде әйелдер бірден үш түрлі бас киім киген. Алдымен джуна тағылып, оның үстінен кялагаи тартылған, ал композицияны лечек немесе чаргат толықтырған. Лечек үшбұрышты пішінде болса, чаргат төртбұрышты болған. Бұлардың үстінен алтын жіппен кестеленген қымбат матадан тігілген жабындар жабылған. Суық мезгілде тирме, кашемир және жүн шәлілер пайдаланылған. Газах өңірінде жүздеген жылы жүн шәлі тоқылса, таулы ауылдардың әйелдері түйе жүнінен тоқылған қымбат жамылғыларды таңдаған.
Бөгде көзден жүзді жасыратын рубанд ерекше орын алған. Парсы тілінен енген бұл сөз «жүзді жабушы» деген мағынаны білдіреді. Оны көбіне ауқатты қала әйелдері пайдаланған. Рубанд ақ матадан тігіліп, көз тұсына ақ жібек жіптен тор жасалған. Кейде бұл тор гүл өрнектерімен және шашақтармен безендірілген.
Бұл өнер 2014 жылдың күзінде халықаралық деңгейде мойындалып, әзербайжанның кялагаи дайындау және тағу дәстүрі UNESCO-ның Материалдық емес мәдени мұраның репрезентативтік тізіміне енгізілді.

*мәліметтер ашық дереккөздерден алынды
_________

🇹🇷 Azerbaycan Kadın Baş Başörtüleri ve Kelagayı

Eski dönemlerden itibaren Azerbaycanlı kadınlar; arakçın, çutku, tesek, şal ve kelagayı gibi oldukça yetkin ve çeşitlilik gösteren baş örtüleri kullanmışlardır. Bu baş örtülerinin tercihi; kullanılan malzemeye, mevsime, kişinin sosyal statüsüne ve giyim amacına göre değişiklik göstermekteydi. Bu kültürel zenginliği detaylı bir şekilde incelemek adına, bünyesinde 19. ve 20. yüzyıllara ait yüzü aşkın ünik örnek barındıran Azerbaycan Milli Tarih Müzesi Etnografya Fonu envanterine başvurulması önem arz etmektedir.
Orta Çağ’da bölgeyi ziyaret eden seyyahlar ve diplomatlar, yerel kumaşların kalitesine dair hayranlık uyandıran notlar bırakmışlardır. Coğrafyacı Hacı Zeynelabidin Şirvani’nin aktardığı verilere göre, 18. yüzyılın sonlarında Şamahı’da faal durumda olan bin beş yüz dokuma tezgahı bulunmaktaydı. Dönemin aydınlarından Reşid Bey Efendiyev ise Nuhayı, Çin ile eş değer düzeyde "ipekçiliğin gerçek ana vatanı" olarak nitelendirmiştir. 19. yüzyılda Fransız uzmanların, ipek böcekçiliği alanındaki yerel pratikleri incelemek üzere özel olarak Şeki’ye gelmiş olması da bu gelişmişliğin somut bir göstergesidir.
Söz konusu dönemde, kadınların eş zamanlı olarak üç farklı baş örtüsünü birlikte kullanması geleneksel bir teamüldü. İlk olarak "cuna" takılır, üzerine "kelagayı" bağlanır ve kompozisyon "leçek" veya "çargat" ile tamamlanırdı. Bu örtülerden leçek üçgen, çargat ise dörtgen bir forma sahipti. Bu bütünsel yapının üzerine ise altın işlemeli, kıymetli kumaşlardan mamul üst örtüler örtülebilmekteydi. Soğuk hava şartlarında ise tirme, kaşmir ve yün şallar tercih edilmekteydi. Kazah bölgesinde yüzlerce yün şal dokunurken, dağ köylerinde mukim kadınların deveden elde edilen değerli yün örtüleri tercih ettikleri görülmekteydi.
Yüzü yabancı bakışlardan koruma işlevi gören "rubend" ise kadın baş giyiminde müstesna bir yere sahipti. Farsça kökenli bir kelime olan rubend, "yüzü örten/kapatan" anlamına gelmektedir. Genellikle aristokrat ve kentli kadınlar tarafından kullanılan bu örtü, beyaz kumaştan dikilir ve göz hizasına denk gelen kısma beyaz ipek ipliklerden örülmüş bir ağ (şebeke) yerleştirilirdi. Söz konusu ağ kısmı, kimi örneklerde bitkisel motifli nakışlar ve püsküllerle de tezyin edilmekteydi.
Bu geleneksel zanaat ve tekstil kültürü, 2014 yılının sonbaharında küresel ölçekte bir prestij kazanmıştır. "Azerbaycan Kelagayı Sanatı: Yapımı ve Giyme Geleneği", UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Temsili Listesi’ne dahil edilerek tescillenmiştir.

*bilgiler halka açık kaynaklardan derlenmiştir

A Special Contribution to the 90th Anniversary of Olzhas Suleimenov: The Book “Olzhas Suleimenov Through the Eyes of Aze...
26/05/2026

A Special Contribution to the 90th Anniversary of Olzhas Suleimenov: The Book “Olzhas Suleimenov Through the Eyes of Azerbaijan”, Published by the Turkic Culture and Heritage Foundation, Presented at the 7th International Forum for the Rapprochement of Cultures of Eurasia

On 26 May 2026, the 7th International Forum for the Rapprochement of Cultures of Eurasia, themed “Ambassador of His Own Earth”, commenced in Almaty, Kazakhstan. The event was organized by the International Center for the Rapprochement of Cultures under the auspices of UNESCO, the Ministry of Culture and Information of the Republic of Kazakhstan, and the Bulat Utemuratov Foundation.
Dedicated to the 90th anniversary of the distinguished thinker, poet, and public figure Olzhas Suleimenov, the forum has become an important platform for advancing humanitarian and academic dialogue.
The opening ceremony featured speeches by Mrs. Aida Balayeva, Deputy Prime Minister and Minister of Culture and Information of the Republic of Kazakhstan; Mr. Amir Pirić, Director of the UNESCO Regional Office in Almaty and UNESCO Representative to Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, and Turkmenistan; Mr. Sultan Raev, Secretary General of TURKSOY; and Mrs. Aynur Karbozova, Director General of the Bulat Utemuratov Foundation. In their remarks, the speakers highlighted Olzhas Suleimenov’s significant contribution to the development of intercultural dialogue.
The forum brought together distinguished guests from various countries, both in person and online. Among them were Mr. Anar Rzayev, Chairman of the Azerbaijan Writers’ Union and People’s Writer of Azerbaijan; Mr. Mereke Kulkenov, Chairman of the Writers’ Union of Kazakhstan; Mr. Mintimer Shaimiev, State Counsellor of the Republic of Tatarstan; Mr. Mikhail Shvydkoy, Special Representative of the President of the Russian Federation for International Cultural Cooperation; and Mr. Timur Zulfikarov, renowned poet and playwright and nominee for the Nobel Prize in Literature.
As an honorary guest of the forum, Professor Aktoty Raimkulova, President of the Turkic Culture and Heritage Foundation, delivered a keynote address. She emphasized the special significance of holding such a prestigious event in conjunction with the anniversary of Olzhas Suleimenov. Stressing the inadmissibility of isolation among states in the modern world, Professor Raimkulova stated that the foundation of stability lies in the concept of “conscious interdependence,” based on mutual respect and shared responsibility.
During her official speech, the President of the Foundation also announced the publication of an important new book prepared by the organization. It was noted that the Turkic Culture and Heritage Foundation had published a special volume entitled “Olzhas Suleimenov Through the Eyes of Azerbaijan”.
The publication includes historical dialogues between Olzhas Suleimenov, an outstanding poet and pride of the Turkic World, and the National Leader of the Azerbaijani people, Heydar Aliyev; interviews in which the writer reflects on the Great Leader; as well as official decrees of His Excellency Mr. Ilham Aliyev, President of the Republic of Azerbaijan, dedicated to Olzhas Suleimenov.
The book also features articles and poems by prominent Azerbaijani intellectuals and literary figures devoted to the life and creative legacy of the celebrated jubilarian.
The publication attracted considerable interest and received a warm welcome from forum participants.
The forum will continue throughout the day with presentations by scholars, cultural figures, and politicians from various countries, concluding with the adoption of a final resolution.
___________

🇦🇿 Oljas Süleymenovun yubileyinə xüsusi töhfə: Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu tərəfindən nəşr olunan "Oljas Süleymenov Azərbaycanın gözü ilə" kitabı VII Avrasiya Mədəniyyətlərin Yaxınlaşması Beynəlxalq Forumu çəçivəsində təqdim edilib

26 May, 2026-cı il tarixində Qazaxıstanın Almatı şəhərində “Öz yerinin Səfiri” mövzusunda VII Avrasiya Mədəniyyətlərin Yaxınlaşması Beynəlxalq Forumu öz işinə başlayıb. Forum UNESCO-nun himayəsi altında fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Mədəniyyətlərin Yaxınlaşması Mərkəzi, Qazaxıstan Respublikasının Mədəniyyət və İnformasiya Nazirliyi və Bulat Utemuratov Fondunun təşkilatçılığı ilə baş tutub.
Görkəmli mütəfəkkir, şair və ictimai xadim Oljas Süleymenovun 90 illik yubileyinə həsr olunan tədbir humanitar və elmi dialoqun genişləndirilməsi baxımından mühüm platformaya çevrilib.
Forumun açılışında Qazaxıstan Respublikası Baş nazirinin müavini, Mədəniyyət və İnformasiya naziri Aida Balayeva, , UNESCO-nun Almatıdakı Regional ofisinin Direktoru və Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan üzrə UNESCO nümayəndəsi Amir Piriç, TÜRKSOY-un Baş katibi Sultan Rayev və Bulat Utemuratov Fondunun Baş direktoru Aynur Karbozova çıxış edərək Oljas Süleymünovun mədəniyyətlərarası dialoqun inkişafındakı xidmətlərini vurğulayıblar.
Forumda onlayn və əyani formatda dünyanın müxtəlif ölkələrindən fəxri isimlər iştirak edir. Onların arasında: Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Xalq yazıçısı Anar Rzayev, Qazaxıstan Yazıçılar İttifaqının sədri Mereke Kulkenov, Tatarıstan Respublikasının Dövlət Müşaviri Mintimer Şaymiyev, Rusiya Prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi Mixail Şvıdkoy, Nobel Ədəbiyyat Mükafatı namizədi, tanınmış şair və dramaturq Timur Zülfiqarov yer alıb.
VII Avrasiya Mədəniyyətlərin Yaxınlaşması Beynəlxalq Forumu çərçivəsində fəxri qonaq qismində çıxış edən Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti, professor Aktotı Raimkulova bu mötəbər tədbirin Oljas Süleymenovun yubileyi ilə eyni vaxta düşməsinin əhəmiyyətini qeyd edib. O, müasir dünyada dövlətlərin bir-birindən təcrid olunmasının yolverilməzliyini vurğulayaraq bildirib ki, sabitliyin əsas şərti qarşılıqlı hörmət və məsuliyyətə söykənən "şüurlu qarşılıqlı asılılıq" ideyasıdır.
Fondun prezidenti rəsmi çıxışında təşkilat tərəfindən nəşr olunan mühüm bir kitabın müjdəsini də verib. Bildirilib ki, Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu tərəfindən "Oljas Süleymenov Azərbaycanın gözü ilə" adlı xüsusi kitab işıq üzü görüb.
Nəşrdə Türk dünyasının fəxri olan görkəmli şair Oljas Süleymenov ilə Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev arasındakı tarixi dialoqlar, böyük yazıçının Ulu Öndər barədə müsahibələri, eləcə də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab İlham Əliyevin Oljas Süleymenovla bağlı imzaladığı rəsmi sərəncamlar toplanıb. Bununla yanaşı, kitabda Azərbaycanın tanınmış ziyalılarının və qələm sahiblərinin yubilyarın həyat və fəaliyyətinə həsr etdiyi məqalə və şeirləri də yer alıb.
Kitab forum iştirakçıları tərəfindən böyük maraq və rəğbətlə qarşılanıb.
Forum gün ərzində müxtəlif ölkələrdən olan elm, mədəniyyət və siyasi xadimlərin məruzələri, yekun Qətnamənin qəbulu ilə davam edəcək.
___________

🇰🇿 Олжас Сүлейменовтің 90 жылдық мерейтойына арналған айрықша үлес: VII Халықаралық Еуразия мәдениеттерін жақындастыру форумында Түркі мәдениеті және мұрасы қоры шығарған «Олжас Сүлейменов Әзербайжан көзімен» атты кітаптың тұсаукесері өтті

2026 жылғы 26 мамырда Алматы қаласында (Қазақстан) UNESCO қамқорлығындағы Халықаралық мәдениеттерді жақындастыру орталығы, Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі және Болат Өтемұратов қорының ұйымдастыруымен «Өз жерінің елшісі» тақырыбындағы VII Халықаралық Еуразия мәдениеттерін жақындастыру форумы өз жұмысын бастады.
Көрнекті ойшыл, ақын және қоғам қайраткері Олжас Сүлейменовтің 90 жылдық мерейтойына арналған бұл іс-шара гуманитарлық және ғылыми диалогты кеңейтудің маңызды алаңына айналды.
Форумның ашылу салтанатында Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары, Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, UNESCO-ның Алматыдағы өңірлік кеңсесінің директоры әрі UNESCO-ның Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Түрікменстандағы өкілі Амир Пирич, ТҮРКСОЙ ұйымының Бас хатшысы Сұлтан Раев және Болат Өтемұратов қорының бас директоры Айнұр Қарбозова сөз сөйледі. Өз баяндамаларында олар Олжас Сүлейменовтің мәдениетаралық диалогты дамытуға қосқан зор үлесін ерекше атап өтті.
Форум жұмысына офлайн және онлайн форматта әлемнің әртүрлі елдерінен келген құрметті қонақтар қатысты. Олардың қатарында Әзербайжан Жазушылар одағының төрағасы, Әзербайжанның халық жазушысы Анар Рзаев, Қазақстан Жазушылар одағының төрағасы Мереке Құлкенов, Татарстан Республикасының мемлекеттік кеңесшісі Минтимер Шаймиев, Ресей Федерациясы Президентінің халықаралық мәдени ынтымақтастық жөніндегі арнайы өкілі Михаил Швыдкой, сондай-ақ әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығына үміткер, белгілі ақын әрі драматург Тимур Зүлфиқаров болды.
VII Халықаралық Еуразия мәдениеттерін жақындастыру форумы аясында Түркі мәдениеті және мұрасы қорының президенті, профессор Ақтоты Райымқұлова құрметті қонақ ретінде сөз сөйледі. Ол осындай беделді халықаралық іс-шараның Олжас Сүлейменовтің мерейтойымен тұспа-тұс келуінің ерекше маңызға ие екенін атап өтті. Профессор Райымқұлова қазіргі әлемде мемлекеттердің бір-бірінен оқшаулануына жол беруге болмайтынын айтып, тұрақтылықтың негізі өзара құрмет пен жауапкершілікке негізделген «саналы өзара тәуелділік» идеясында жатқанын жеткізді.
Өзінің ресми баяндамасы барысында Қор президенті ұйым тарапынан әзірленген маңызды басылымның жарық көргенін де хабарлады. Атап айтқанда, Түркі мәдениеті және мұрасы қоры «Олжас Сүлейменов Әзербайжан көзімен» атты арнайы кітапты басып шығарды.
Аталған жинаққа Түркі әлемінің мақтанышы саналатын көрнекті ақын Олжас Сүлейменов пен Әзербайжан халқының Жалпыұлттық көшбасшысы Гейдар Әлиев арасындағы тарихи сұхбаттар, қаламгердің Ұлы көшбасшы туралы берген сұхбаттары, сондай-ақ Әзербайжан Республикасының Президенті, Мәртебелі Ильхам Әлиевтің Олжас Сүлейменовке арналған ресми Жарлықтары енгізілген.
Сонымен қатар, кітапта мерейтой иесінің өмірі мен шығармашылығына арналған әзербайжандық танымал зиялы қауым өкілдері мен әдебиет қайраткерлерінің мақалалары мен өлеңдері топтастырылған.
Басылым форум қатысушылары тарапынан үлкен қызығушылық тудырып, жылы қабылданды.
Форум жұмысы күн бойы түрлі елдерден келген ғалымдар, мәдениет қайраткерлері мен саясаткерлердің баяндамаларымен жалғасып, қорытынды қарар қабылдаумен түйінделмек.
___________

🇹🇷 Olcas Süleymenov’un 90. Yıldönümüne Özel Katkı: Türk Kültür ve Miras Vakfı Tarafından Yayımlanan “Azerbaycan’ın Gözüyle Olcas Süleymenov” Kitabı, VII. Uluslararası Avrasya Kültürlerin Yakınlaşması Forumu Kapsamında Tanıtıldı

26 Mayıs 2026 tarihinde Kazakistan’ın Almatı şehrinde, UNESCO himayesinde faaliyet gösteren Uluslararası Kültürlerin Yakınlaşması Merkezi, Kazakistan Cumhuriyeti Kültür ve Enformasyon Bakanlığı ve Bulat Utemuratov Vakfı’nın organizasyonuyla "Öz Elinin Elçisi" konulu VII. Uluslararası Avrasya Kültürlerin Yakınlaşması Forumu çalışmalarına başladı. Seçkin düşünür, şair ve toplumsal figür Olcas Süleymenov’un 90. doğum yılına ithaf edilen etkinlik, insani ve bilimsel diyaloğun genişletilmesi açısından önemli bir platform haline geldi.
Forumun açılış töreninde Kazakistan Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı - Kültür ve Enformasyon Bakanı Aida Balayeva, UNESCO Almatı Bölge Ofisi Direktörü ve UNESCO Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistanın UNESCO Temsilcisi Amir Piriç, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev ve Bulat Utemuratov Vakfı Genel Müdürü Aynur Karbozova konuşma yaptı. Konuşmacılar, Olcas Süleymenov’un kültürlerarası diyaloğun geliştirilmesine sunduğu katkıları vurguladılar.
Forumun çalışmalarına yüz yüze ve çevrim içi formatta dünyanın farklı ülkelerinden onur konukları katıldı. Bu isimler arasında; Azerbaycan Yazarlar Birliği Başkanı ve Azerbaycan Halk Yazarı Anar Rzayev, Kazakistan Yazarlar Birliği Başkanı Mereke Kulkenov, Tataristan Cumhuriyeti Devlet Danışmanı Mintimer Şaymiyev, Rusya Devlet Başkanının Uluslararası Kültürel İşbirliği Özel Temsilcisi Mihail Şvıdkoy ve Nobel Edebiyat Ödülü adayı, tanınmış şair ve oyun yazarı Timur Zülfikarov yer aldı.
VII. Uluslararası Avrasya Kültürlerin Yakınlaşması Forumu kapsamında onur konuğu olarak Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Profesör Aktoty Raimkulova bir konuşma gerçekleştirdi. Raimkulova, böylesine prestijli bir etkinliğin Olcas Süleymenov’un jübilesi ile aynı zamana denk gelmesinin taşıdığı özel öneme dikkat çekti. Günümüz dünyasında devletlerin birbirinden tecrit edilmesinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Profesör Raimkulova, istikrarın temel şartının, karşılıklı saygı ve sorumluluğa dayanan "bilinçli karşılıklı bağımlılık" fikri olduğunu ifade etti.
Resmî konuşması sırasında Vakıf Başkanı, teşkilat tarafından hazırlanan önemli bir yayının müjdesini de verdi. Türk Kültür ve Miras Vakfı tarafından "Azerbaycan’ın Gözüyle Olcas Süleymenov" adlı özel bir kitabın yayımlandığı belirtildi.
Eserde, Türk dünyasının gururu olan büyük şair Olcas Süleymenov ile Azerbaycan halkının Ümummilli Lideri Haydar Aliyev arasındaki tarihi diyaloglar, yazarın Ulu Önder hakkındaki röportajları ve Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev’in Olcas Süleymenov ile ilgili imzaladığı resmî kararnameler bir araya getirildi.
Bunun yanı sıra kitapta, Azerbaycan’ın tanınmış aydınlarının ve edebiyatçılarının Olcasın hayatı ve yaratıcılığına ithaf ettiği makale ve şiirlerine de yer verildi.
Yayın, forum katılımcıları tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı ve beğeni topladı.
Forum çalışmaları, gün boyunca farklı ülkelerden bilim insanları, kültür insanları ve siyasetçilerin sunumları ile devam edecek ve sonuç bildirgesinin kabul edilmesiyle sona erecektir.

Address

Bakikhanov 73
Baku
AZ1118

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Turkic Culture and Heritage Foundation posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Turkic Culture and Heritage Foundation:

Share