04/06/2026
ℹ️Qədim Beyləqanın İzləri: Örənqala Arxeoloji Abidəsi
Azərbaycanın zəngin mədəni irsini və qədim şəhərsalma ənənələrini yaşadan Örənqala arxeoloji abidəsi, Beyləqan rayonunun Kəbirli kəndi yaxınlığında yerləşir. Geniş Mil düzənliyində qərarlaşan və təqribən 37 hektardan artıq sahəni əhatə edən bu qədim məkan, V–XIII əsrlərdə Şərqin mühüm iqtisadi və mədəniyyət mərkəzlərindən sayılan qədim Beyləqan şəhərinin qalıqlarıdır. Əsası V əsrdə Sasani hökmdarı I Qubad tərəfindən qoyulmuş bu şəhər, əsrlər boyu Böyük İpək Yolunun ən səs-küylü dayanacaqlarından biri olmuş, karvan ticarətində əhəmiyyətli rol oynamışdır. Zamanında hündürlüyü 8-10 metrə çatan möhtəşəm qala divarları ilə əhatələnmiş bu mərkəz, XIII əsrdə monqol yürüşləri zamanı tənəzzülə uğrasa da, bu gün xalq arasında "dağılmış qala" mənasını ifadə edən Örənqala adı ilə keçmişin əzəmətini qoruyub saxlamaqdadır.
Örənqala arxeoloji qoruğu təkcə qədim bir yaşayış məskəni deyil, həm də əsrlər boyu formalaşmış sənətkarlıq irsinin canlı şahididir. Bu xüsusiyyətlərinə görə Örənqala, bənzərsiz keçmişi kəşf etmək istəyən yerli və xarici turistlər üçün cəlbedici mədəni turizm məkanlarından biridir. Ərazidə aparılmış qazıntılar zamanı aşkar olunan yaşayış məhəllələri, dulusçu emalatxanaları və tapıntılar içərisində xüsusi yer tutan, üzərində ərəbcə "Fəzlun Beyləqanda hazırlanmışdır" yazısı həkk olunmuş şar-konusvarı qab parçaları regionun vaxtilə sahib olduğu yüksək inkişaf səviyyəsini nümayiş etdirir. Torpağın altında əsrlərlə qorunub saxlanmış şirli keramika nümunələri, zərif şüşə məmulatları və qədim sikkələr, bu gün də buraya qədəm qoyan ziyarətçilərə qədim şəhər həyatının ab-havasını hiss etdirir. Örənqaladan tapılan bu qiymətli maddi-mədəniyyət nümunələri hal-hazırda Beyləqan Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində sərgilənir və muzey ziyarətçilərinin ən çox maraq göstərdiyi eksponatlar sırasında yer alır.
Mil-Qarabağ bölgəsinin tarixi-mədəni turizm potensialında xüsusi yer tutan Örənqala, ziyarətçilərə qədim şəhərin izləri ilə yaxından tanış olmaq imkanı yaradır. Geniş bir tarix muzeyini xatırladan və haqlı olaraq "Azərbaycanın Pompeyi" adlandırılan bu sirli məkan, arxeoloji tapıntıları və Böyük İpək Yolu ilə bağlı keçmişi sayəsində tarix və mədəniyyət həvəskarları üçün maraqlı səfər nöqtəsinə çevrilmişdir. Örənqala əsrlər boyu formalaşmış şəhərsalma ənənələrinin və sənətkarlıq mədəniyyətinin izlərini günümüzə daşıyaraq, tarixin dərinliklərinə səyahət etmək istəyən hər bir turist üçün unudulmaz təəssüratlar vəd edir.
Dövlət Turizm Agentliyi Azerbaijan Tourism Board Azerbaijan Hotel Association Association of Travel Agencies of Azerbaijan Azərbaycan Aqroturizm Assosiasiyası Turizm Təlim və Sertifikasiya Mərkəzi Turizm və Səyahət / Travel and Tourism Azərbaycan Turizm ve Menecment Universiteti Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyəti Beyləqan Tarix Diyarşünaslıq Muzeyi
