27/08/2026
Laçının yeni inkişaf salnaməsi: Zəfərdən dirçəlişə
Laçın Azərbaycan tarixində yalnız coğrafi məkan olmaqla yanaşı, həm də milli yaddaşın, strateji iradənin və Böyük Qayıdışın rəmzlərindən biridir. Bu gün Laçın haqqında danışarkən söhbət yalnız işğaldan azad edilmiş bir şəhərin bərpasından getmir. Burada Azərbaycanın postmüharibə dövründə formalaşdırdığı yeni inkişaf modelinin – təhlükəsizlik, məskunlaşma, infrastruktur, yaşıl enerji, sənayeləşmə, turizm və regional bağlantıların vahid məkanda birləşdirildiyi kompleks siyasətin nəticələrini görmək mümkündür.
Bir vaxtlar işğalın ağır nəticələri ilə üzləşmiş Laçın artıq tamamilə fərqli mənzərə yaradır. Şəhərin küçələrində yeni həyat canlanır, yaşayış məhəllələri salınır, sosial obyektlər istifadəyə verilir, istehsal müəssisələri yaradılır, enerji infrastrukturu inkişaf etdirilir. Ən mühümü isə illərlə doğma yurd həsrəti çəkən insanlar öz evlərinə qayıdırlar. Laçının bugünkü dirçəlişi Azərbaycanın Zəfərdən sonra qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdən birinin – işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və insanların öz doğma torpaqlarına qaytarılması məqsədinin ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini nümayiş etdirir.
Laçın Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən biri olmaqla zəngin tarixə və özünəməxsus təbii-coğrafi xüsusiyyətlərə malikdir. 1923-cü ildə Abdallar kənd yaşayış məntəqəsinin Laçın adlandırılması və şəhər statusu alması ilə şəhərin müasir inzibati tarixində yeni mərhələ başlayıb. 1930-cu il avqustun 8-də Laçın rayonunun yaradılması ilə şəhər rayonun inzibati mərkəzinə çevrilib. Laçının coğrafi mövqeyi onun tarix boyu əhəmiyyətini müəyyənləşdirən əsas amillərdən biri olub. Rayonun dağlıq ərazisi, zəngin meşələri, yaylaqları, çayları və təbii ehtiyatları həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan böyük potensiala malikdir.
Laçının tarixində yeni səhifə 2020-ci ildə yazıldı, Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun əldə etdiyi tarixi Zəfər işğalın sona çatmasına və ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpasına doğru həlledici addımların atılmasına imkan verdi. 2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonu üçtərəfli Bəyanata əsasən Azərbaycana qaytarıldı. 2022-ci il avqustun 26-da isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Beləliklə, uzun illər davam edən işğal dövrü başa çatdı və Laçının qarşısında tamamilə yeni inkişaf perspektivləri yarandı.
Laçının azad olunması uğrunda döyüşlərdə iştirak edən hərbi qulluqçuların şücaəti dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. 8418 hərbi qulluqçunun “Laçının azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilməsi həmin Zəfərin arxasında dayanan qəhrəmanlığın dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsinin ifadəsidir.
26 avqustun Laçın Şəhəri Günü kimi təsis edilməsi Zəfər tariximizin mühüm səhifəsidir. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər günlərinin təsis edilməsi həmin ərazilərin tarixi yaddaşının və yeni inkişaf mərhələsinin dövlət səviyyəsində qeyd olunmasına xidmət edir.
Laçının bərpasının əsas məqsəd insanları doğma torpaqlarına qaytarmaq və burada təhlükəsiz, rahat və layiqli həyat şəraiti yaratmaqdır. 31 il ərzində doğma şəhərindən ayrı düşmüş insanların yenidən Laçında məskunlaşması Böyük Qayıdışın ən təsirli nümunələrindən biridir. 2026-cı ilin iyuluna qədər Laçın şəhərinə 614 ailənin, yəni 2264 nəfərin daimi məskunlaşması təmin edilib. Zabux, Sus və Bəylik kəndlərinə də yüzlərlə ailənin köçürülməsi həyata keçirilib. Bu rəqəmlərin arxasında ayrı-ayrı ailələrin, insanların və nəsillərin uzun illər davam edən yurd həsrətinin sona çatması dayanır.
Laçının təbii gözəllikləri onun gələcək turizm inkişafı üçün böyük potensiala malik olduğunu göstərir. Rayonda hotellərin, istirahət komplekslərinin, bulvarların və digər turizm obyektlərinin yaradılması bu istiqamətdə atılan addımlardandır. Laçın Beynəlxalq Hava Limanı, Kəlbəcər-Laçın avtomobil yolu, enerji layihələri və “Həkəriçay” su anbarı kimi layihələr rayonun regional əhəmiyyətini artırır.
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının Zəfər iradəsinin, tarixi ədalətin bərpasının və Böyük Qayıdışın təcəssümüdür. Laçın bu gün öz tarixini yenidən yazır. Bu tarixin əsas amilləri isə Zəfər, qayıdış, quruculuq, inkişaf və gələcəkdir. Laçının dağlarında yenidən həyatın canlanması, doğma evlərin işıqlarının yanması və sakinlərin öz yurdlarında gələcəyə planlar qurması Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi böyük tarixi missiyanın ən aydın göstəricilərindəndir.
Hüseyinova Turan