02/10/2012
Džakule položaj i starost
Džakule su smještene na sjeveroistočnom dijelu opštine Gračanice,u dolini rijeke Tuše i ispod brda Monj. Administrativno pripadaju opštini Gračanici i udaljene su 16km. Džakule se prostiru na površini od 16km2 na nadmorskoj visini 250 metara. Prema popisu iz 1991g. Džakule su imale 2303 stanovnika. Dolinom rijeke Tuše naselje je prometno povezano sa opštinom Gradačac i opštinom Srebrenik, preko prevoja Privala sa opštinskim centrom i opštinom Srebrenik. Naselje Džakule vjerovatno nastalo u 17stoljeću tokom imigracije muslimanskog stanovništva iz prekosavskih zemalja koje su Osmanlije izgubili u ratovima, iako određeni toponimi ukazuju na činjenice da je ovo područje naseljeno i u ranijim periodima npr: Crkvina(ostaci temelja crkve,predmeti,itd),Kaštelj,Vina.itd… Džakule pripadaju tipu seoskih,spontano nastalih skupinskih naselja. Osnovna karekteristika naselja ovog tipa je što imaju potpuno nepravilnu opću strukturu. Ulice su krivudave i organizovane bez ikakvog sistema, a javljaju se i znatan broj tzv. Slijepih ulica koje osiguravaju prilaz kućama sa javnih saobraćajnica. Nastajale su potpuno slobodno, bez ikakvih spoljnih uticaja. Kuće su u zaseocima zbijene,ali rastojanje između pojedinih zaseoka znatno. (Mr,sc. Damir Džafić,Baština sjeveroistočne Bosne,Tuzla,2010.,Fikret Ahmetbašić,Gračanički glasnik,Gračanica,1996).
IME DŽAKULE
Nema pouzdanih podataka kako je ovo naselje dobilo ime, ali postoji predanje o tome: prvi stanovnici Džakula nakada davno doselili su se iz grada Đakova(R Hrvatska). Kretali su se karavanom koji je predvodio neki Buljubaša,svojim saputnicima prije polaska, obećao je da će osnovat naselje na onom mjestu na kojem spusti na tlo džakove koje je nosio na leđima. Kad je karavan stigao na Bašinsad (dio Džakula),Buljubaša je spustio na tlo džakove i tu osnovao naselje, kojem je dao ime Džakule. Mada u fonetskom pogledu naziv Džakule ima neke sličnosti sa imenom grada Đakova(što čitavoj priči daje neku vjerodostojnost), dr. Salih Kulenović tvrdi da ovo selo pripada grupi naselja koja su “ime dobila apelativno(famelijarno) indetifikujući se sa imenima i prezimenim. U ovom slučaju: Džakule-pluralia tantum apelativa prezimena Džakule” koja se i danas može susresti u Crnoj Gori. I ovdje su prisutne poznate priče o Mađarima koji su iz ovih krajeva otjerale duge i teške zime. (Fikret Ahmetbašić,Gračanički glasnik,Gračanica,1996)
