Letterenhuis

Startpagina
België
Antwerp
Letterenhuis

Het literaire geheugen van Vlaanderen. Heb je vragen, suggesties, bedenkingen? Hou wel rekening met onze spelregels. Deze berichten verwijderen we.
(1)

Het Letterenhuis bewaart ruim twee miljoen brieven en handschriften, foto’s en affiches die je kan gebruiken als bronnenmateriaal voor onderzoek, teksteditie, biografie en literatuurgeschiedenis Deel het met ons op onze wall, in een privé-bericht of als reactie op een van onze posts. Niet toegelaten zijn:

- discriminatie;
- berichten van politieke aard;
- kwetsend taalgebruik.

02/09/2026

Hoe is het om als maker een archief als inspiratiebron te gebruiken?

We vroegen het aan grafisch vormgever Sofie Leon, die in het archief van ontwerper Paul Ibou dook.

"Werken met het archief van Paul Ibou was voor mij een heel rijke ervaring. Het is een mooie kans om publicaties te bekijken, maar ook verschillende versies van een ontwerp, handgeschreven notities, … Je kon als kijker niet alleen zien wat er gemaakt is, maar ook hoe iemand denkt.
Paul Ibou documenteerde zijn werkwijze uitgebreid, in de vorm van manifesten of interviews in tijdschriften. Voor mij maakt die combinatie van omringd zijn door heel sterk grafisch werk en de documentatie erover dit archief tot een zeer inspirerende ervaring.
De publicaties van Paul vond ik persoonlijk erg indrukwekkend. Naast de publicaties waren er ook andere mooie ontwerpen. Er was bijvoorbeeld een doos met uitnodigingen, met heel mooie stukken in. Ik spoor iedereen aan om te gaan kijken!"

Sofie vertrok van het archief van Paul Ibou voor haar afstudeerproject van de opleiding boekontwerp van het Plantin Instituut voor Typografie. Tot 18 september kan je Sofies boekontwerp en de projecten van haar medestudenten Boek & Typografie aan het Plantin Instituut komen bekijken in de expo ‘Van letter tot boek’.

Meer info op letterenhuis.be/nl/activiteit/van-letter-tot-boek

01/09/2026

👀 Maak kennis met een schrijver die je niet zomaar in een hokje krijgt. 👀

J.M.H. Berckmans (1953–2008) groeide uit tot een cultfiguur binnen de Vlaamse literatuur. Zijn werk is rauw en ongepolijst. Hij schreef over het leven aan de rand, over verslaving, armoede en wanhoop, maar deed dat met een taal die tegelijk kan doen lachen, huilen en ontroeren. Een schrijver die zich niets aantrok van literaire conventies — en daarmee een geheel eigen stem vond.

"Het enige echte schrijven is het noteren van de grafie van Berckmans Jean-Marie."

Nu 'Barakstad' verschijnt, een bundeling van zijn volledige gepubliceerde oeuvre, krijg je de kans om ook de schrijver achter die unieke teksten beter te leren kennen.

In De Vitrine #11 stelt auteur Ellen Van Pelt de auteur aan je voor met stukken uit zijn archief. Manuscripten, brieven, notities, notitieboekjes en foto’s brengen zijn schrijfproces en leefwereld dichtbij.

📍 De Vitrine #11
🗓️ 1 september – 30 oktober 2026
🕙 vrij toegankelijk van maa-vrij van 10 tot 18 uur

Foto 2: © Leon Lemahieu

31/08/2026

Hoe breng je literaire klassiekers tot leven in de klas?

Samen met de KANTL - Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren organiseren we twee gratis inspiratiedagen over literatuuronderwijs. Met deze theatereditie staat voorlezen, samen lezen en spelen centraal.
Het wordt een gevulde voormiddag met workshops, lezingen, én als afsluiter een performance van Tom Lanoye uit zijn ReinAard.

📅 woensdag 7/10 en 14/10
📍Antwerpen (Letterenhuis) en Gent (KANTL)

Schrijf je snel in via de website!

29/08/2026

🔎 In 2026 zetten we elke maand één voorwerp uit onze collectie in de kijker. Groot of klein, alledaags of bijzonder: elk object draagt een verhaal in zich. Volg mee en ontdek de verborgen verhalen achter het erfgoed. 👇

Antwerpenaar Willem Elsschot (1882 – 1960), schrijver van klassiekers als 'Kaas' en 'Het Dwaallicht' vond rust in Sint-Idesbald. In 1929 bouwde hij er Villa Kerkepanne, waar hij zomers doorbracht met zijn gezin. Duinenwandelingen, pintjes in café Vogelzang en een dagelijkse zwempartij in zee hoorden erbij.

Elsschot was ook een verwoed hengelaar. In het “Pavillon du Tennis” ontmoette hij café-uitbater Désiré Goedertier. Het klikte meteen: samen trokken ze een dertigtal jaar op visavontuur in de sloten en poldergrachten rond Veurne. En Elsschots visgerief? Dat vond via Goedertiers familieleden uiteindelijk de weg naar het Letterenhuis.

28/08/2026

🙏 Dank je, lieve jobstudenten, voor jullie enthousiaste inzet tijdens de warme zomermaanden. ☀
In juli hielp Mayte onze leeszaalklanten verder.
Stella informeerde onze bezoekers als onthaalmedewerker in augustus.
Daarnaast hielpen ze met de verwerking van de archieven van Theater Aan Zee en Stichting Ons Erfdeel.

We wensen jullie nog veel succes toe met jullie studies!

26/08/2026

‘Hebt ge al eens overwogen om uw memoires te schrijven?’ […]
‘Corps National des Gardes Champêtres’, staat er in koeien van letters op het deksel van de kartonnen doos die hij diezelfde avond op zolder onder het stof vandaan haalt. Het is zijn persoonlijke archief – fiches die hij tijdens zijn beginjaren na de shift volkrabbelde met info die hij niet wilde vergeten. Zodra hij iedereen in het dorp beter kende en het vaderschap zich aandiende, stapte hij af van dit systeem. Maar de uitsmijter van de dokter die ochtend is toch blijven hangen. Hij begint door de steekkaarten te bladeren.
[Fatih de Vos: ‘Frank’]

Benieuwd hoe het verder gaat? In ‘Zuurvrij’ 50 kan je dit verhaal en alle andere teksten lezen: https://letterenhuis.be/nl/pagina/zuurvrij-50

In het feestnummer van ons huisblad brengt gastredacteur Dalilla Hermans een ‘dorp’ tot leven. Rapper en socioloog Fatih de Vos is de veldwachter van dat dorp. Hij liet zich inspireren door persoonlijke ervaringen en brieven uit het archief van Dirk Bracke.

24/08/2026

Paul van Ostaijen nog wat beter ontsloten in het Letterenhuis! De voorbije zomer hebben we onze belangrijke archiefcollectie van Paul van Ostaijen wat gedetailleerder beschreven. Zijn handschriften, de vele brieven die hij schreef en ontving, en ook zijn identiteitskaart of de vele rouwbetuigingen bij zijn vroege dood kan je nu gemakkelijk vinden in ons archiefsysteem.
Samen met het archief van Paul van Ostaijen werd ook het archief van Gerrit Borgers beschreven. Het Letterenhuis bewaart vooral zijn documentatie voor de studie van het leven van Paul van Ostaijen en de uitgave van het verzameld werk. Zo zijn er talloze foto's van de Van Ostaijenhandschriften met aantekeningen van Borgers. Ook het archief van het Paul van Ostaijen-Genootschap is nu beschreven. Het archief bevat informatie over de oprichting van het genootschap, de leden van het eerste uur en de initiatieven om de dichter levend te houden.
Drie archieven die op het collectieplatform van het Letterenhuis ontdekt kunnen worden.
https://collectie.letterenhuis.be/ark:/24970/f48ca847-0d34-5c2c-8644-a9141ca73c40
https://collectie.letterenhuis.be/ark:/24970/6414824d-5b9f-516a-b534-9168a58a25c9
https://collectie.letterenhuis.be/ark:/83110/96eb179e-ea28-5c00-94fd-62f5718c1996

21/08/2026

Xander Kindt raakte geïntrigeerd door archiefstukken van dichter Leonard Nolens (1947-2025). Diens gedicht ‘vermoeidheid’ inspireerde Xander tot het schrijven van het gedicht ‘in het kind’ – en dat is net verschenen in het zomernummer van literair tijdschrift Deus Ex Machina!
Schrijvers en andere creatieve makers inspireren met archief? De deelnemers van het groeitraject ‘Elk verhaal begint’ kwamen zich vorig jaar een dagje onderdompelen in literair erfgoed.
Lees meer over de archiefdag van groeitraject ‘Elk verhaal begint’: https://letterenhuis.be/nl/pagina/elk-verhaal-begint

19/08/2026

📖🖊 Schrijvers en andere creatieve makers inspireren met archief? Dat doen we graag! 🎨📚🗿
Voor haar afstudeerproject van de opleiding boekontwerp van het Plantin Instituut voor Typografie dook Deborah Vanden Brande in het archief van graficus Julian Key,
Deborah over werken met dat archief:
“Meer nog dan al zijn iconische affiches en bijhorende originelen in handen te kunnen nemen, vond ik het bijzonder boeiend om te snuisteren door het onbekende werk van Julian Key, de losse schetsen en cartoons, de uitgeschreven interviews, krantenartikels, documenten en correspondentie die hij bewaarde. Ze gaven me een beeld van zijn veelzijdigheid als kunstenaar; het belang van zijn affiche voor ‘Zwarte Kat’ en zijn werkwijze en persoonlijkheid. Ik vond het interessant die vondsten en ontdekkingen in mijn boek naar voor te brengen met als kapstok dat ene werk, dat mij onmiddellijk het meest intrigeerde omdat het zo veraf staat van wat vandaag gangbaar is en te zien is in het straatbeeld.”

⭐Tot 18 september kan je Deborahs boekontwerp en de projecten van haar medestudenten Boek & Typografie aan het Plantin Instituut komen bekijken in de expo ‘Van letter tot boek’.
https://letterenhuis.be/nl/activiteit/van-letter-tot-boek

15/08/2026

‘Mieken, nu wensch ik u eenen gelukkigen feestdag. Het spijt mij dat ik verpligt ben geweest hem u op voorhand te geven, want dat is toch hetzelfde niet.’
Dat schreef Maria Peinen, de vrouw van schrijver Hendrik Conscience, aan dochter Marie op 15 augustus 1872. Lang voor de kerkelijke feestdag van Maria-Tenhemelopneming het feest van alle moeders werd in Antwerpen (dankzij een promotiecampagne van schepen Frans van Kuyck in 1913), was het al de naamdag van alle Maria’s.

🌹We wensen alle moeders (in Antwerpen, maar ook elders) een mooie Moederdag! 🌹

Wil je verder lezen over de brieven van moeder Maria aan dochter Marie Conscience? https://letterenhuis.be/nl/content/onder-moeders-brieven-van-en-aan-marie-conscience-1852-1922

Adres

Minderbroedersstraat 22
Antwerp
2000

Telefoon

+3232229320

Website

http://www.letterenhuis.be/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Letterenhuis nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.