Natuurpunt Bree

28/08/2026

Geslaagde excursie naar de Beningerslikken met Vogelwerkgroep Mariahof

Op zaterdag 22 augustus trok Vogelwerkgroep Mariahof eropuit voor een excursie naar de Beningerslikken. Met een klein en enthousiast gezelschap van 5 personen werd het een buitengewoon geslaagde dag in dit prachtige natte natuurgebied.

Het gebied stelde niet teleur en leverde een indrukwekkende lijst aan waarnemingen op. Absolute blikvangers waren de 2 imposante zeearenden die over het gebied heersten. Daarnaast lieten de kleurrijke ijsvogels en de karakteristieke baardmannetjes zich mooi bekijken, net als een zeldzamer accent in de vorm van enkele reuzesterns.

Ook grotere groepen en roofvogels waren goed vertegenwoordigd: een groep van zo'n 25 casarca's vormde een opvallende verschijning, geflankeerd door sierlijke kleine zilverreigers en meerdere patrouillerende bruine kiekendieven. In de vegetatie liet bovendien de graszanger van zich horen.

Voor de liefhebbers van steltlopers valt er op de Beningerslikken altijd wat te beleven. De slikkige oevers boden onder meer onderdak aan het witgatje, kemphanen, groenpootruiters, wulpen en de statige zwarte ruiter.

Met een prachtig soortenoverzicht, ideaal gezelschap en heerlijk weer kijken de deelnemers terug op een uiterst geslaagde ochtend in het veld. Op naar de volgende excursie!

Artikel: Ben
Foto's: Erik, Ben

15/08/2026

Kom eens meedoen in Stad Bree
Startdag beheerwerken najaar 2026 Sint-Maartensheide – De Luysen

Op zondag 6 september geeft burgemeester Sietse Wils de aftrap voor de beheerwerken van het najaar in natuurgebied Sint-Maartensheide – De Luysen.
Zin om je handen uit de mouwen te steken voor onze mooie natuur?�Kom dan eens meedoen op zondag 6 september van 8u tot 12u in Sint-Maartensheide – De Luysen.�Samen maken we het gebied klaar voor een nieuw seizoen vol leven.�Je hoeft geen ervaring te hebben: goesting, stevige schoenen en een goed humeur volstaan.�We werken buiten, leren bij en genieten van de frisse lucht.�Elke helpende hand telt, of je nu een uurtje komt of de hele voormiddag blijft.�Na het werk is er tijd voor een gezellige babbel met andere natuurliefhebbers.�Ontdek hoe leuk en zinvol vrijwilligerswerk in de natuur kan zijn.�Breng gerust iemand mee: samen doen is altijd plezanter.�Kom eens meedoen en geef de natuur in Bree een duwtje in de rug!
Wanneer: zondag 6 september 2026 van 8u tot 12u
Waar: Mariahof, Mariahofstraat 51 Bree
Info: [email protected]
Website: https://www.natuurpunt.be/agenda/kom-eens-meedoen-in-bree-30968

09/07/2026

17/06/2026

Vroege vogels in Mariahof en De Luysen
Zondagmorgen om klokslag 06.00 uur verzamelden een zevental enthousiaste leden van de Vogelwerkgroep Mariahof zich voor een bijzondere opdracht: het tellen van de broedvogels in het afgesloten vijvergebied van Mariahof en De Luysen. Terwijl de meeste mensen zich nog eens omdraaiden in bed, trokken wij al het veld in.
De ochtend leverde een indrukwekkende soortenlijst op van maar liefst zo’n 70 verschillende vogelsoorten. Op de vijvers werden onder meer kuifeenden met kuikens waargenomen, naast tafeleenden en opvallend veel krakeenden. Het leek wel alsof die laatste soort had afgesproken om massaal aanwezig te zijn.
Ook de koekoeken waren uitstekend vertegenwoordigd. Overal rondom ons klonk het bekende “koekoek”, alsof ze elkaar van de ene rietkraag naar de andere probeerden te overstemmen. Een eenzame zomertortel liet ondertussen haar karakteristieke, bijna nostalgische roep horen. Vanuit het riet klonken de mysterieuze geluiden van roerdompen, terwijl een woudaap zich eveneens even liet horen. Altijd een momentje om extra aandachtig te luisteren.
Het landschap lag er prachtig bij. Het riet stond metershoog en kleurde het gebied frisgroen. In deze uitgestrekte rietvelden lieten de kleine karekieten zich, zoals elke maand, weer massaal horen. Daarnaast werden ook een grote karekiet, snor, rietzanger, bosrietzanger en hier en daar een blauwborst opgemerkt. Voor de liefhebbers van rietvogels was het dus volop genieten.
Ook hoog boven de vijvers viel er genoeg te beleven. Enkele lepelaars kwamen overvliegen en verschillende roofvogels maakten gebruik van de opwarmende luchtstromen. Wespendieven en buizerds schroefden sierlijk omhoog. Een bijzonder mooie waarneming was een bruine kiekendief die met nestmateriaal voorbijvloog — een duidelijk teken dat het broedseizoen volop bezig is.
En alsof dat nog niet genoeg was, waren ook de zwaluwen uitstekend vertegenwoordigd. Gierzwaluwen, boerenzwaluwen, huiszwaluwen en oeverzwaluwen waren allemaal op het appèl. Met indrukwekkende snelheid kliefden ze door de lucht boven het water, op zoek naar insecten.
Het werd een heerlijke ochtend vol vogelgeluiden, fraaie waarnemingen en zomerse natuurpracht. De teller bleef uiteindelijk steken op ongeveer 70 soorten, maar minstens even belangrijk was het genieten van een gebied dat op zijn mooist lijkt wanneer de dag nog maar net begonnen is.
Artikel: Ben
Foto's/Video: Erik, Patrick B, Ben

13/06/2026

Op zoek naar de nachtzwaluw op de Oudsberg1...
Oudsbergen, 12 juni 2026 – Op vrijdagavond 12 juni organiseerde de Vogelwerkgroep Mariahof een boeiende excursie naar de Oudsberg, met als doel een van de meest mysterieuze vogels van onze streek te observeren: de nachtzwaluw. De belangstelling was groot. Maar liefst achttien deelnemers verzamelden zich voor deze bijzondere avondwandeling. Onder hen bevonden zich vogelspotters uit onder meer Nederweert, Sittard, Utrecht en Amsterdam, maar ook verschillende natuurliefhebbers uit de streek zelf.
Verzamelen aan de voet van de Oudsberg
Om 21.00 uur kwam de groep samen op de parking aan de Oudsberg. Daar werd eerst een korte introductie gegeven over het gebied. De Oudsberg vormt een uniek landschap binnen de Duinengordel en maakt deel uit van het Nationaal Park Hoge Kempen. Met zijn uitgestrekte heidevelden, zandduinen en dennenbossen biedt het gebied een ideale leefomgeving voor tal van bijzondere planten- en diersoorten.
Aansluitend kregen de deelnemers een korte uiteenzetting over de nachtzwaluw. Deze opvallende vogel staat bekend om zijn uitstekende camouflage, zijn schemeractieve levenswijze en zijn karakteristieke zang, die doet denken aan een langdurig mechanisch trillend geluid.
Op weg naar de heidevlakte
Na de introductie vertrok de groep voor een korte wandeling over de Oudsberg. Het doel was een grote open plek op de heide, waar de omstandigheden ideaal zijn voor foeragerende nachtzwaluwen. Terwijl de zon langzaam onderging en de schemering inviel, groeide de verwachting onder de deelnemers.
Die verwachting werd al snel beloond. Binnen een kwartier na aankomst klonk het eerste mechanische, ratelende geluid van een nachtzwaluw door de avondlucht. Naarmate het donkerder werd, waren de karakteristieke geluiden op meerdere plaatsen rondom de heide te horen.
Eerste waarnemingen met warmte- en infraroodcamera
Dankzij het gebruik van een warmtecamera en een infraroodcamera konden de eerste vogels al snel worden gelokaliseerd. De technische hulpmiddelen maakten het mogelijk om de nachtactieve vogels ook in het afnemende licht goed te volgen.
Niet veel later verschenen de eerste nachtzwaluwen vliegend boven de heidevlakte. De vogels maakten hun kenmerkende sierlijke vluchtbewegingen terwijl ze op zoek gingen naar nachtvlinders en andere vliegende insecten. Voor veel deelnemers vormde dit het hoogtepunt van de avond.
Tiental nachtzwaluwen waargenomen
Gedurende de excursie werden steeds meer vogels opgemerkt. Uiteindelijk konden de aanwezigen naar schatting een tiental nachtzwaluwen waarnemen. De combinatie van gunstige weersomstandigheden, een geschikte locatie en een grote activiteit van insecten zorgde voor uitstekende observatiekansen.
Voor zowel ervaren vogelaars als minder ervaren natuurliefhebbers was het een bijzondere belevenis om deze geheimzinnige vogel van dichtbij te kunnen observeren in zijn natuurlijke leefomgeving.
Tevreden naar huis
Rond 23.30 uur kwam de excursie ten einde. Na een avond vol natuurbeleving, interessante uitleg en succesvolle waarnemingen keerde iedereen tevreden huiswaarts. De deelnemers konden terugblikken op een geslaagde activiteit waarin niet alleen de nachtzwaluw centraal stond, maar ook de bijzondere natuurwaarden van de Oudsberg en de Duinengordel.
De excursie bewees opnieuw hoe waardevol dergelijke natuuractiviteiten zijn voor het vergroten van kennis, betrokkenheid en waardering voor de unieke fauna en flora van onze regio.
Tekst: Ben
Foto’s/video: Erik, Patrick, Ben

10/06/2026

Op zoek naar de Korhoen
Op zaterdag 6 juni 2026 trok de Vogelwerkgroep Mariahof er al vroeg op uit voor de excursie “Op zoek naar de Korhoen”. Onder begeleiding van gids Jan Vandegoor vertrokken we om 05.00 uur richting de Hoge Venen, met als doel een van de zeldzaamste vogels van België te vinden.
Onze eerste stop was het Signal de Botrange, het hoogste punt van België. Rond 06.30 uur stonden we met onze telescopen de uitgestrekte vlakte af te speuren. Al snel werden we beloond met mooie waarnemingen van enkele edelherten en een prachtige klapekster.
Niet veel later volgde het absolute hoogtepunt van de dag. Joke merkte een “grote zwarte vogel” op die boven in een boom zat. Het bleek geen zwarte kraai te zijn, maar de met uitsterven bedreigde korhoen. Een bijzondere waarneming die voor veel enthousiasme zorgde binnen de groep.
Na deze geslaagde start trok het gezelschap verder naar Sourbrodt, waar we een mooie wandeling maakten door en langs het uitgestrekte veengebied. Ook hier liet de klapekster zich opnieuw bewonderen.
Tijdens de wandeling noteerden we tal van bijzondere vogelsoorten. Zo zagen we onder andere een draaihals, een groepje appelvinken, vele rode wouwen, meerdere fitissen en paapjes, een zwarte ooievaar, goudvink, tapuit, zwarte mees en kuifmees. De lijst met waarnemingen was zo uitgebreid dat ze bijna niet allemaal op te noemen zijn.
Niet alleen vogels trokken onze aandacht. De Hoge Venen stonden ook volop in bloei. We bewonderden verschillende orchideeën en ontdekten de fraaie zevenster, die samen met de korhoen als een van de symbolen van de Hoge Venen wordt beschouwd.
Daarnaast waren er nog enkele opmerkelijke insectenwaarnemingen, waaronder de ringoogparelmoervlinder, het groot geaderd witje en de blauwe vuurvlinder. Deze soorten vormden een mooie aanvulling op een toch al indrukwekkende excursiedag.
Met een lange lijst aan waarnemingen, prachtig weer en als absoluut hoogtepunt de ontmoeting met de korhoen, kunnen we terugkijken op een bijzonder geslaagde excursie van de Vogelwerkgroep Mariahof.
Verslag: Ben
Foto’s: Mathieu, Ward, Joke, Erik, Ben
Gids: Jan

01/06/2026

Groot bezoek uit Averbode Bos
Excursieverslag Vogelwerkgroep Mariahof – De Luysen en Sint-Maartensheide
Zaterdag 30 mei 2026
Inleiding
Op zaterdag 30 mei 2026 ontving de Vogelwerkgroep Mariahof een enthousiaste delegatie van de natuurvereniging Averbode Bos voor een ornithologische excursie in het natuurgebied Mariahof / De Luysen. Onder de bezoekers bevond zich onder meer Koen Leysen. Het doel van de excursie was voornamelijk gericht op het waarnemen van enkele iconische broedvogels van het gebied, met bijzondere aandacht voor de Roerdomp en de Wielewaal.
De excursie werd deskundig begeleid door Mathieu Schouteden en Isabeau Vanbuel, die de deelnemers doorheen verschillende biotopen van het gebied leidden.
________________________________________
Het vijvergebied van Mariahof / De Luysen
De wandeling startte in het uitgestrekte vijvergebied van Mariahof / De Luysen, een bekend moeras- en waterrijk natuurcomplex in het noordoosten van Limburg. De omstandigheden waren gunstig: zacht lenteweer, beperkte wind en een levendige vogelactiviteit in de rietkragen.
Zoals verwacht lieten de typische moerasvogels zich goed horen en geregeld ook zien. Tientallen Kleine Karekiet zongen onafgebroken vanuit het riet. Daarnaast werden ook meerdere territoria vastgesteld van de Snor en de Bosrietzanger, soorten die kenmerkend zijn voor structuurrijke moeraszones.
Een van de meest geapprecieerde soorten tijdens het eerste deel van de excursie was ongetwijfeld de Blauwborst. De aanwezige exemplaren lieten zich opvallend goed observeren en vormden voor de bezoekers een bijzonder hoogtepunt.
De langverwachte Roerdomp bleef visueel verborgen in het uitgestrekte rietmoeras, maar zijn karakteristieke diepe roep werd in de verte duidelijk gehoord. Hoewel de soort zich niet liet zien, zorgde de auditieve waarneming toch voor voldoening bij de deelnemers, aangezien de Roerdomp bekendstaat als een uiterst schuwe moerasvogel.
Een onverwacht spectaculair moment ontstond toen een Zwarte Wouw samen met een Buizerd en een Zwarte Kraai hoog boven het gebied interacteerde. De roofvogels voerden gedurende enkele minuten een opmerkelijke luchtacrobatie uit, die moeilijk te interpreteren viel als puur territoriaal conflict. Het tafereel deed eerder denken aan een sierlijke luchtdans dan aan een agressieve confrontatie en werd door de aanwezigen als een van de mooiste observaties van de dag ervaren.
________________________________________
Sint-Maartensheide
Na het bezoek aan het vijvergebied trok de groep verder richting Sint-Maartensheide, waar open heidevegetaties, struwelen en verspreide bosranden een ander vogelbeeld opleverden.
Hier slaagde de groep erin een Grauwe Klauwier waar te nemen, een karaktersoort van halfopen landschappen en extensief beheerde heidegebieden. Kort daarna volgde nog een waarneming van een Wielewaal die overvliegend werd opgemerkt. Hoewel de vogel slechts kort zichtbaar was, vormde de waarneming toch een passend slot van de excursie, aangezien de Wielewaal een van de doelsoorten van het bezoek was.
________________________________________
Conclusie
De excursie van de Vogelwerkgroep Mariahof met de bezoekers van Averbode Bos kan als bijzonder geslaagd worden beschouwd. Ondanks het beperkte zicht op sommige doelsoorten bood de dag een rijke variatie aan vogelwaarnemingen in diverse habitats. De combinatie van ervaren gidsen, gunstige weersomstandigheden en de hoge biodiversiteit van Mariahof / De Luysen en Sint-Maartensheide resulteerde in een leerrijke en aangename natuurbeleving.
De bezoekers uit Averbode keerden tevreden huiswaarts, met waardevolle observaties en een sterke indruk van de ecologische rijkdom van het gebied.

Artikel: Ben Foto's: Erik, Isabeau en Ben

31/05/2026

Akkervogels op de catwalk… 23 mei 2026
Op 23 mei stond de allerlaatste excursie van de cursus akkervogels op het programma. Onder de enthousiaste leiding van Bart Bamps en georganiseerd door de Vogelwerkgroep Mariahof trok de groep vol goede moed het veld in.
Nog voor iemand zijn verrekijker goed had ingesteld, werden we op de parking al getrakteerd op een gratis ochtendconcert van een hele reeks zangvogels. Terwijl iedereen braaf wachtte tot iedereen gearriveerd was, deden de vogels alvast hun best om de sfeer erin te brengen.
Na enkele honderden meters verscheen meteen de ster van de dag: de Grauwe Klauwier. Dé vogel van onze streek, zo bleek, want het bleef niet bij één waarneming. De klauwieren tekenen weer massaal present in ons gebied.
Ook de echte akkervogels lieten zich niet onbetuigd: kievitten, wulpen, geelgorzen, gele en witte kwikstaarten, graspiepers en veldleeuweriken passeerden allemaal de r***e. Maar daar bleef het niet bij. Alsof de natuur nog wat extra verrassingen uit haar hoed wilde toveren, kregen we ook spotvogel, tuinfluiter, bonte en grauwe vliegenvanger, wielewaal, kraanvogels en zelfs blauwborst te zien.
Kortom: een bijzonder geslaagde excursie, met veel vogels en veel enthousiasme!
Art & foto: Ben

30/05/2026

Mariahof goes West… 30/05/2026
Sinds 2 april ’26 heeft natuurgebied Mariahof – De Luysen er zeven bijzondere bewoners bij: zes merrieveulens en één stoere hengst van het ras Exmoorpony. De pony’s werden vooraf zorgvuldig geselecteerd door de verantwoordelijke van Natuurpunt Bree, met veel aandacht voor hun afkomst en sterke bloedlijnen.
Met hun komst zet Natuurpunt nog meer in op natuurlijke begrazing. En dat doen ze niet zomaar: de pony’s leven in sociale kuddes en helpen op een natuurlijke manier het landschap open en gevarieerd te houden. Dat past perfect binnen de samenwerking met Ark Rewilding Nederland, die in 2025 officieel werd vastgelegd.
De Exmoorpony is trouwens geen gewone pony. Het ras wordt beschouwd als de laatste wilde voorouder van onze gedomesticeerde paarden. Om deze bijzondere West-Europese oerpony te beschermen, werd in 2007 het ‘Samenwerkingsverband Exmoorpony’ opgericht in Nederland en Vlaanderen.
Wat deze pony’s extra bijzonder maakt? Ze zijn echte natuurkrachtpatsers. Dankzij hun natuurlijke gehardheid kunnen ze het hele jaar buiten leven. Ze redden zichzelf prima zonder veel menselijke hulp: veulens worden geboren zonder tussenkomst van een dierenarts en medicatie is meestal niet nodig. Dat is niet alleen goed voor de pony’s zelf, maar ook voor heel wat insecten die veilig kunnen leven in en rond hun mest — en daar profiteren uiteindelijk weer tal van andere dieren van.
Wie hoopt op een knuffelmoment met de nieuwe bewoners, moeten we helaas teleurstellen: Exmoorpony’s zijn van nature schuw en houden liever wat afstand van mensen. Gelukkig zorgt dat er ook voor dat ze in natuurgebieden nog nooit problemen veroorzaakten. Bewonderen mag dus zeker, maar liefst vanop afstand. Voederen of benaderen is geen goed idee — zo blijven de pony’s gezond, wild en helemaal zichzelf.

foto's Patrick B. Tekst (bewerkt) Ben