18/05/2026
Een interessant artikel de Volkskrant via Grootouders voor het Klimaat Be : het land is van ons 💚
👇👇👇
Dit ijzersterke en hoopgevende stuk stond op 12 mei in de Volkskrant. Helaas wel achter een paywall - zonde, doodzonde. Want dit stuk gaat over ons allemaal.
Het gaat over Nederland, maar het zou even goed over Vlaanderen kunnen gaan, of enig ander Europees land. De toekomst hoort niet aan een kleine elite van plutocraten of aan hun politieke slippendragers.
Die toekomst is van ons.
Van ons allemaal.
En het land hoort ons toe, niet aan miljardairs die het land én de toekomst van onze kleinkinderen plunderen, vergiftigen en platbranden voor dertig zilverlingen. Of aan een bende ontaarde politici die uit puur egoïsme en eigenbelang de slippendragers zijn van deze plutocraten. Die het volk in naam van een kleine elite uitpersen, onderdrukken en bestelen.
De vadsige koningen en hun hofmeiers (https://nl.wikipedia.org/wiki/Vadsige_koning). Vandaag heten ze plutocraten en kakistocraten. Er is in de 1400 jaren die sinds de Merovingers zijn verstreken bitter, bitter weinig veranderd. Het hoopgevende nieuws is dat er ook aan de opstandigheid en het verzet van het uitgebuite volk even weinig is veranderd.
"Het land is van ons. En alleen wij kunnen er iets moois van maken."
"Dit land is niet van multinationals of politieke opportunisten.
Er is een stille revolutie gaande. We horen vooral de hardste schreeuwers. Het nieuws gaat over aanslagen met vuurwerkbommen en gewelddadige rellen in gemeenten die de Spreidingswet uitvoeren. Intussen herbouwen gewone Nederlanders een gedeelde wereld van gemeenschappen. En waar overheid of markt het collectieve belang schaadt, stappen burgers steeds vaker naar de rechter.
Zo begon Follow The Money-oprichter Eric Smit een nieuw collectief, The Firewall. Omdat de overheid de democratie onvoldoende beschermt tegen de groeiende macht en sloopkracht van grote techbedrijven, wil The Firewall hun invloed met journalistiek en activisme inperken. Zo begon The Firewall meteen een rechtszaak tegen minister van Economische Zaken Heleen Herbert, om te voorkomen dat het bedrijf achter DigiD en MijnOverheid Amerikaans wordt.
Op dezelfde manier strijdt Mobilisation for the Environment van chemicus Johan Vollenbroek tegen het grootschalig verdwijnen van dier- en plantensoorten door te veel stikstof. Vollenbroek won honderden kleine en grote rechtszaken om natuurgebieden te beschermen - in 2019 werden als gevolg daarvan bijna alle bouwactiviteiten stilgelegd.
Zo'n zaak haalt dan de krant. Maar buiten de schijnwerpers gebeurt er iets groots in het besturingssysteem van de samenleving. Daar wordt de verhouding tussen overheid, markt en burger op zijn kop gezet. Uit frustratie over een afzijdige overheid en de winstgedreven markt verenigen burgers zich. Ze bouwen coöperaties die lokaal publieke goederen leveren. Zevenhonderd energiecoöperaties geven hun leden groene stroom. Er zijn coöperaties voor laadpalen, deelauto's, buurtbussen en fietsenwerkplaatsen, voor gastouderopvang en ouderenzorg. Verenigd in een coöperatie bouwen mensen samen huizen waarvan ze eigenaar zijn. Zelfstandigen verzekeren elkaar goedkoper en beter tegen arbeidsongeschiktheid in achthonderd broodfondsen. Om sluiting en de projectontwikkelaar voor te zijn, kopen buurtbewoners de lokale kruidenier, boekhandel of dorpskroeg op - zoals in Wijk aan Zee café de Zon en café 't Sluisje aan de Amsterdamse Nieuwendammerdijk.
In Amsterdam floreert deze praktijk van gezamenlijkheid, en de stad wil de coöperatieve hoofdstad van Europa worden. Een grote coalitie van maatschappelijke organisaties bundelt haar krachten op MeentCoop, zodat 35 procent van de Amsterdamse economie in 2035 in gemeenschappelijke handen is. Laatste voorbeeld: steeds meer verenigde burgers kopen stukken grond voor verwildering, voedselbossen of bosbeheer. Dorre landbouwgrond wordt weer tot leven gewekt door de coöperatie met de mooiste naam: Land van Ons. Dit land is niet van multinationals, volksmenners of politieke opportunisten, het is van de mensen die hier leven. Maar terwijl burgers de hoofdprijs dokken aan de pomp, noteert Shell de hoofdprijs aan kwartaalwinst. Burgers achter schermen radicaliseren omdat bigtech over onze belangrijkste publieke ruimtes heerst. Denkend vanuit publiek belang hoort zulke overwinst in een collectieve pot, en is de openbare ruimte een veilige plek voor goede gesprekken.
Het is de kern van de zaak. Dit land is van ons. En gezamenlijk nemen burgers het beetje voor beetje terug. Door zich te verenigen breken ze schermen af. Ze bouwen nieuwe gemeenschappen, versterken de oude, en dichten al doende de leegte die onze democratie zo uitholt. Er wordt een Constitutie voor de Commons geschreven. Het Centrum van Actief Burgerschap helpt burgerorganisaties verantwoordelijkheid te nemen. Verloren verbindingen worden hersteld; de verbinding met anderen, met de natuur, met onszelf en uiteindelijk ook met de overheid - onderzoek van de Amerikaanse socioloog Robert Putnam leert dat waar sociaal kapitaal hoog is, ook het vertrouwen in de politiek weer stijgt.
En zo groeit - eindelijk - van onderop een narratief dat het neoliberale denken van efficiency, minimale kosten en winstmaximalisatie, het materialistische verhaal van winnaars en verliezers, uitdaagt. Wat linkse partijen na 2011 niet lukte, ontstaat nu in de praktijk. De kiezer is geen klant en geen koning, hij is burger.
Het land is van ons.
En alleen wijzelf kunnen er iets moois van maken."
