24/05/2025
‘Wat veel Gentenaars niet weten over deze plek, is dat er bomen staan die tegen 200 jaar oud zijn. Er zijn verschillende prachtexemplaren van veteraanbomen te vinden, waaronder moerascipressen die aan de vijver staan, een plataan, beuk… Je kan dit groene parkje het best vergelijken met de domeinen Vyncke-Bovyn en Claeys-Boúúaert. Die liggen wel meer aan de rand van de verstedelijking, aangelegd aan en rond kastelen van toenmalige rijke Gentenaars. Hier zitten we echt in het céntrum van Gent.
De tuin van Villa Voortman werd in 2021 opengesteld voor de buurt. In ruil doet de Stad het groenonderhoud. Daarvoor was dit oude kasteelpark enkel privé toegankelijk, aangelegd als siertuin voor de industrieel Voortman. Typisch modeverschijnsel voor die tijd was de Engelse landschapsstijl: bomen aan de zijkanten, aangelegde glooiingen, grasperkjes … dat zien we hier ook mooi terug. Het boskarakter voel je ook aan de lucht, die voelt hier heel fris en vochtig aan, helemaal anders dan in de rest van de stad.
De centrale vijver werd destijds aangelegd, maar van nature is dit gebied sowieso een waterrijke bodem, aangezien hier vroeger meersen (drassig land) lagen. Dat moerasachtige zie je terugkomen in de soorten bomen en planten die in de zone rond de vijver staan, waaronder de gele lis. Typisch voor de moerascipres aan de vijverrand zijn de luchtwortels die lijken op kleine houten ‘torentjes’ die je uit de bodem ziet komen.
De tuin is continu in verandering. Toen ik hier enkele weken geleden was, stonden de Spaanse boshyacinten volop in bloei, binnenkort zullen er nog meer bloemen van de bosroos te zien zijn en - als het niet té droog wordt - staat het hier binnen een paar weken vol met klimopbremraap. Ze worden vaak verward met orchideeën. Interessant om te weten: er zijn maar twee steden waar deze soort voorkomt in Vlaanderen, namelijk in Leuven én hier. Ze leven als een parasiet op klimop, maar geven magnifieke oranjerode bloemen.
Mocht je hier honderd jaar geleden staan, dan zou de tuin er min of meer hetzelfde uitgezien hebben. De veteraanbomen waren natuurlijk nog niet zo groot en alles is iets meer dichtgegroeid dan toen. Enkel de bosrozen zijn een recente ingreep. Toch zien we dat op lange termijn de tuin evolueert. Zo staan er hier en daar zaailingen van taxus. Die zijn wintergroen en gedijen normaal beter iets zuidelijker in plaatsen zoals Bordeaux, in het zuiden van Frankrijk. Ze groeien hier nu dus ook spontaan, wat ons iets leert over het wijzigende klimaat.
Dat de bodem droger wordt, merken we aan de waterstand van de vijver die veel harder schommelt dan vroeger door onder meer langere en intensere periodes van droogte. Desondanks blijft het een geweldige plek voor de buurt, zeker voor de mensen in het nabijgelegen rusthuis en Villa Voortman, om hier verkoeling te zoeken. Zolang je zorg draagt van dit stukje bos is iedereen welkom. Enkel katten iets minder, want die pakken de prachtige zangvogels.’
- Stadsecoloog Geert
👉 De tuin van Villa Voortman, tussen de wijk Rabot-Blaisantvest en de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham, is van april tot oktober open van 8 tot 20 uur en van november tot maart van 8 tot 17 uur. Dit bijzonder stukje groen is bereikbaar via het terrein van AZ Sint-Lucas, via de poorten aan het Vogelenzangpark.
