INBO - Instituut Natuur- en Bosonderzoek

03/09/2026

SAVE THE DATE - GRATIS WEBINARS MBAG

Het Vlaamse platteland herbergt heel wat biodiversiteit. Akkers, graslanden, sloten, houtkanten, boomgaarden en andere landschapselementen vormen samen het leefgebied van tal van planten en dieren. Tot voor kort ontbrak echter een geïntegreerd meetnet om de toestand en trends van die biodiversiteit systematisch op te volgen.
Met het Meetnet Biodiversiteit Agrarisch Gebied (MBAG) keert dat tij: MBAG legt de basis om de gegevens te verzamelen die nodig zijn om de toestand en de trends van de biodiversiteit in landbouwgebied op te volgen.

Naar aanleiding van het nieuwe rapport van MBAG organiseren we een aantal gratis webinars:

🚜Dinsdag 22/9 Wat is MBAG? (Myriam Dumortier, Peter Van Gossum, Hans Van Calster, Aaike De Wever)
🦆Donderdag 24/9 Vogels en zoogdieren (Johannes Jansen, Simon De Smet, Ward Langeraert)
🦟Woensdag 30/9 Aquatische ongewervelden (Hans Van Calster, Joost Mertens (VMM))
🦋 Woensdag 7/10 Bestuivers (Kevin Maebe, Frank Van de Meutter)
🌍 Woensdag 14/10 Bodembiodiversiteit (Bruno De Vos, Sam Lambrechts, ILVO)
🌱Woensdag 21/10 BWK, hoogstamboomgaarden en akkerflora (Toon Spanhove, Steven De Saeger)
🫂Dinsdag 27/10 Co-creatie (Myriam Dumortier, Johannes Jansen, Simon De Smet)

Meer info is te vinden op https://www.vlaanderen.be/inbo/nieuwsbrief-september-2026/de-biodiversiteit-in-het-landbouwgebied-in-beeld/.
Aanmelden voor de webinars kan binnenkort.

02/09/2026

Een opvallende vis die werd gevangen in de Westerschelde en waarvan onderzoekers in eerste instantie dachten dat het een elft was, blijkt een Atlantische menhaden te zijn. Dat toonde genetisch onderzoek van het INBO aan.

Het is de eerste keer dat deze opmerkelijke vissoort in Europa werd waargenomen. Het is onduidelijk hoe de vis, een Noord-Amerikaanse soort, in de Westerschelde is beland en of het een eenmalig incident betreft.

Meer informatie vind je in het artikel:

In 2020 werd een opvallende vis gevangen in de Westerschelde. In eerste instantie werd gedacht dat het om een elft ging. Genetische analyse toonde aan dat het een Noord-Amerikaanse soort was: de Atlantische menhaden. Dit is de eerste waarneming van deze opmerkelijke vissoort in Europa. Het is onduid...

02/09/2026

📖Op 24 oktober 2026 wordt de 'Vogelatlas van Vlaanderen. Broed- en wintervogels in 2020–2024' voorgesteld op de Belgische Vogeldag.

🦉De atlas is de ambitieuze opvolger van de in 2004 verschenen 'Atlas van de Vlaamse broedvogels' en het resultaat van een intensieve samenwerking tussen Natuurpunt Studie en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Voor het eerst worden niet alleen de broedvogels, maar ook alle in Vlaanderen overwinterende vogelsoorten in kaart gebracht.

Kennis maken met de atlas? Schrijf je dan snel in:
- Belgische Vogeldag, zaterdag 24 oktober 2026
- Van 08:30 tot 17:30 u
- Campus Drie Eiken (Gebouw Q), Universiteitsplein 1, 2610 Antwerpen
- Inschrijven en programma op https://www.natuurpunt.be/agenda/belgische-vogeldag-2026-29177

01/09/2026

🔍 Indicator in de kijker: trend Zuid-Europese libellensoorten

🌡️ Onder invloed van de klimaatverandering schuiven Zuid-Europese libellensoorten steeds verder op naar het noorden. Zowel het aantal soorten als het aantal locaties waar ze voorkomen, neemt sinds 1984 significant toe.

📈 Soorten die vroeger zeldzaam waren, zoals de vuurlibel, de gaffelwaterjuffer, de zuidelijke heidelibel en de zuidelijke keizerlibel, hebben zich ondertussen goed gevestigd. In 2024 bezetten meerdere soorten het hoogste aantal kilometerhokken ooit.

💧 In 2025 lagen de aantallen een stuk l***r, wellicht te wijten aan het zeer droge voorjaar in combinatie met de vrij hoge temperaturen. Heel wat plassen vielen vroegtijdig droog, wat ongunstig is voor de larvale ontwikkeling. Enkel de zuidelijke keizerlibel, een soort die vaak voorkomt op grotere wateren, breidde verder uit in 2025.

👉 Wil je meer weten over deze natuurindicator? Ga naar: https://www.vlaanderen.be/inbo/indicatoren/trend-zuid-europese-libellensoorten

📷: Yves Adams, Jeroen Mentens, Lars Soerink, Rollin Verlinde - Vildaphoto

31/08/2026

Naar aanleiding van het recent incident in Kluisbergen - waarbij meerdere wandelaars werden gestoken door hoornaars - geeft Tim Adriaens in het VTM-Nieuws meer uitleg. "De nesten van hoornaars hangen momenteel vrij laag. Check daarom zeker hagen of struiken vooraleer je in de tuin gaat werken."
Kijken kan via https://www.vtmgo.be/vtmgo/afspelen/1b2d08b1-e7e4-4d71-bac1-624fc84ccb71
Het fragment begint op 13:48.

Ook Jasmijn Hillaert werd meerdere keren geïnterviewd, onder andere door de Gazet van Antwerpen: https://www.gva.be/natuur-en-wetenschap/waarom-het-geen-toeval-is-dat-hoornaars-net-nu-aanvallen.-en-wat-als-je-gestoken-bent-gif-eruit-zuigen-dat-kan-niet/160745725.html

📷 INBO (zenderonderzoek Aziatische hoornaars)

31/08/2026

Onderzoeker Luc De Bruyn begeleidt momenteel de masterthesis van Joke Leenaerts, studente aan de Universiteit Antwerpen. Samen onderzoeken ze of diatomeeënaarde een goed alternatief is voor permithrine, een schadelijk insecticide dat momenteel gebruikt wordt voor de bestrijding van Aziatische hoornaar. Diatomeeënaarde is een fijn poeder dat de ademopeningen van de hoornaars verstopt en hen uitdroogt. Het is onschadelijk voor mensen, zoogdieren en vogels en wordt bijvoorbeeld ook gebruikt als bestrijding van parasieten bij kippen en konijnen.

Het poeder wordt met een lange lans in de nesten van de Aziatische hoornaar gespoten. De nesten worden de dagen daarna, vanop de grond en met een telescoop, opgevolgd om te kijken hoe snel de activiteit bij het nest vermindert en daarna volledig stilvalt.

Om de effectiviteit te meten, volgen we drie soorten nesten op:
- nesten die werden ingespoten met diatomeeënaarde,
- nesten die behandeld werden met permithrine,
- controlenesten die niet behandeld werden.

Door de verschillen op te meten tussen de drie soorten nesten kunnen we het effect van de behandeling met diatomeeënaarde goed bestuderen en vergelijken.
Later in het seizoen zullen de hoornaarnesten uit de bomen gehaald worden om te kijken wat er binnenin gebeurd is en of er nog koninginnen zouden kunnen uitkomen. Het project is een samenwerking tussen de Provincie Antwerpen, de Universiteit Antwerpen en INBO.

29/08/2026

"Al onze vissoorten staan momenteel onder druk door de hogere watertemperaturen", aldus Gerlinde Van Thuyne voor VRT Nieuws.

Meer lezen: https://vrtnws.be/p.kQGNYGoMO

📸 VRT

28/08/2026

Ons team Estuaria presenteert deze week zijn onderzoek aan een internationaal publiek tijdens in Brussel, de conferentie over in en .

Een betere timing en focus kan de conferentie niet hebben: in tijden van een merkbare is het vertalen van onderzoek naar beleidsmaatregelen voor kust en estuaria een speerpuntdoelstelling van het INBO.

Met trots organiseerde het team een sessie over de combinatie van , en veiligheidswins. Samen met collega's van de Universiteit Antwerpen, het Waterbouwkundig Laboratorium, IMDC en UGent toonden onze collega’s aan dat een systeem- en procesgebaseerde aanpak in het Schelde-estuarium werkt. Dat werd alvast geïllustreerd door het succes van migrerende en overwinterende watervogels.

Daarnaast onderstreepte het team het belang om het volledige uit te voeren én te bouwen aan langetermijnvervolgplannen met de nieuwste klimaatprognoses in het achterhoofd.

Met nieuwe inzichten die systeeminzicht bieden, draagvlak verbreden en het beleid motiveren - van het koolstofmitigatiepotentieel van natuurherstel via het Sigmaplan en handvatten voor het ontwerp van ontpolderingen, over schorhabitatkarakterisatie en diepgaand inzicht in trofische interacties tot de alarmbel van de negatieve impact van de Waterbus - onderschrijft het team met klem de science policy brief van de conferentie (doi: 10.5281/zenodo.21216200) voor een volhoudend herstel van de estuariene en kusthabitats.

Alle informatie over is te vinden op https://www.estuarinecoastalconference.com/

Met Gunther Van Ryckegem, Patrick Meire, Joris Vanlede, Tom Maris, Niels Van Putte, Caroline Souffreau, Robrecht Debbaut, Joost Vanoverbeke, Carl Van Colen, Anne-Lie Van Praet

Sigmaplan Vlaamse Waterweg Natuur en Bos , Waterbus

📷 Scheldeschorren - Rollin Verlinde - Vildaphoto

28/08/2026

NACHT VAN DE VLEERMUIS op 28 en 29 AUGUSTUS

🦇 Hoe bewegen vleermuizen zich door ons landschap? Waar botsen ze op barrières? En waar kunnen we met relatief eenvoudige ingrepen het verschil maken?

INBO-onderzoekers Lucia Manzanares en Luc De Bruyn brachten de connectiviteit voor vleermuizen in verschillende Vlaamse landschappen in kaart. Akoestische detectoren, duizenden geluidsopnames en connectiviteitskaarten tonen waar vliegroutes goed functioneren — en waar licht, open ruimtes of ontbrekende bomenrijen en hagen voor knelpunten zorgen.

👉 Lees de blogpost over het onderzoek op https://www.vlaanderen.be/inbo/nieuws/onderzoek-naar-connnectiviteit-voor-vleermuizen/?redirectNews=true&fbclid=IwY2xjawT-H4pwZG9mAWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR5FZB18pidu9p0Xv0mbzyxtrsdl2q-v1j50zxtJfjCAFHsPAEhehxDlqBCSJw_aem_qZi7QdS0j1xqZHG0Y6mnYQ

27/08/2026

“Als het weken aan een stuk gortdroog is in de bossen, wordt een tuin in een woonwijk plots heel aantrekkelijk. Een mooi groen, beregend gazon in de zomer zit boordevol bodemleven zoals wormen en engerlingen. Voor een everzwijn is zo’n voortuin een beetje een sterrenrestaurant geworden.”

Jim Casaer in de Gazet van Antwerpen over waarom everzwijnen (Limburgse) bossen inruilen voor Kempense tuinen. Te lezen op https://www.gva.be/regio/antwerpen/kempen/mol/waarom-everzwijnen-bossen-inruilen-voor-kempense-tuinen-een-beregend-gazon-is-als-een-sterrenrestaurant/160508958.html.

Waar de everzwijnenpopulatie in de rest van Vlaanderen daalt, ru**en de dieren in de Kempen verder op. Tot in de voortuinen toe. Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) ziet een logische verklaring voor de recente ravages in woonwijken. “We mogen van onze leefomgeving vooral geen nóg gr...