13/08/2026
𝑭𝒐𝒈𝒐𝒔 𝒐𝒖 𝒇𝒐𝒈𝒐𝒔 𝒅𝒆 𝒂𝒓𝒕𝒊𝒇𝒊𝒄𝒊𝒐 / 𝕊𝕦𝕓𝕤𝕥𝕒𝕟𝕥𝕚𝕧𝕠 𝕄𝕒𝕤𝕔𝕦𝕝𝕚𝕟𝕠 ℙ𝕝𝕦𝕣𝕒𝕝. "Conxunto de pezas explosivas que se queiman nun festexo e que producen efectos ✨ luminosos e estoupidos".
Así recolle o diccionario online da ℝ𝕖𝕒𝕝 𝔸𝕔𝕒𝕕𝕖𝕞𝕚𝕒 𝔾𝕒𝕝𝕖𝕘𝕒 o tema que nos ocupa hoxe. Con motivo da eclipse 🔭 falouse de como este acontecemento astronómico extraordinario inflúe nas vidas de diferentes animais, dende grilos ou paxaros que interpretan que, como é noite, deben calar, ata cans ou gatos que poden poñerse nerviosos. Existe outro acontecemento extraordinario, pero evitable, que ocorre nos meses de xuño, xullo e agosto. E o resto do ano tamén. Son os fogos, os foguetes das festas, os petardos... Rara é a vivenda galega que, ao longo do verán, non se atopa sometida a un asedio pirotécnico. Cando non son as festas do patrón ou da patroa, son as do barrio, despois as da aldea do lado, posteriormente a aldea que rivaliza coa outra, ata ter pasado por unha odisea no período estival cunha banda sonora de bombas de palenque 🚀 entre ouveares, ladridos e choros de cans e gatos. Moitos cans e gatos teñen problemas cos ruídos fortes. Asústanse e sofren de estrés ou ansiedade tanto coas treboadas como cos fogos artificiais.
Hai casos que chegan a tratarse con produtos ansiolíticos (dende feromonas ou nutracéuticos, ata benzodiacepinas, dexmedetomidina ou clonidina). Baixo prescrición 🩺 veterinaria, claro. Noutros, poden ser unha solución as terapias de modificación de conduta, sempre complexas. Pero antes que isto a GEMCA (Grupo de Especialidade en Medicina do Comportamento Animal de AVEPA) propón a creación dun refuxio. A idea é proporcionarlles unha zona segura onde refuxiarse cando sintan medo. Un lugar novo que poida servir de agocho, que non relacionen co seu medo. Un "transportín" sen porta ou unha caixa grande poden valer. Son solucións caseiras para un problema que non debera existir.
Xa hai algunhas Concellerías de Festexos galegas que teñen probado a “pirotecnia sen ruído” nas súas celebracións, cunhas ordenanzas que recomendan ás comisións de festas e asociacións que “limiten” o uso de fogos 🚀 artificiais e artefactos pirotécnicos. As empresas deste sector contan con variantes “silenciosas”. En realidade, o que fan é evitar o uso de proxectís de grande calibre -que son os que provocan explosións máis ruidosas- e no seu lugar empregan elementos que deixan ronseis máis pequenos e que non provocan tanto ruído. Fogos, polo xeral, de menor tamaño que non xeran ⚡ estrelas tan altas, pero que poden ofrecer unha maior gama de cores que os máis explosivos. Este tipo de fogos adoita acompañarse de música e coreografías que enriquecen a experiencia, sen as explosións de ata 150 decibelios dos tradicionais, superando o recomendado pola Organización Mundial da Saúde.