https://www.facebook.com/222489817621853/

Justice ፍትሕ, Ethiopian, Addis Ababa (2026)

26/08/2026

ምን አልባት ከጠቀመዎ
እሁድ ነሐሴ 17 ቀን 2018 ዓ.ም በዲስ ዘመን ጋዜጣ የወጣ ክፍት የስራ ማስታወቂያ

የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በተዘረዘሩት ክፍት ስራ መደቦች ላይ በቋሚ ቅጥር ሰራተኞችን አወዳድሮ መቅጠር ይፈልጋል፡፡

24/08/2026

የኢትዮጵያ የክልሎች እና የዞኖች ስም ዝርዝር

ኢትዮጵያ በፌዴራላይዝም ማዕቀፍ የተዋቀረች ሲሆን፣ በሕገ-መንግሥቱ መሠረት የተቋቋሙት ክልሎች እና የዞኖች መዋቅር እንደሚከተለው ተዘርዝረዋል፡-

1️⃣ ትግራይ ክልል (6 ዞኖች)

ምዕራባዊ ዞን

ሰሜን ምዕራባዊ ዞን

ማዕከላዊ ዞን

ምስራቃዊ ዞን

ደቡባዊ ዞን

ደቡብ ምስራቃዊ ዞን

(መቀሌ ከተማ መስተዳድራዊ መዋቅር)

2️⃣ አፋር ክልል (6 ዞኖች)

አውሲ ራሱ

ኪልበቲ ራሱ

ጋቢ ራሱ

ፋንቲ ራሱ

ሀሪ ራሱ

ማሂ ራሱ

3️⃣ አማራ ክልል (14 ዞኖች)

ሰሜን ጎንደር

ደቡብ ጎንደር

ምዕራብ ጎንደር

ማዕከላዊ ጎንደር

ምዕራብ ጎጃም

ምስራቅ ጎጃም

አዊ

ዋግ ህምራ

ሰሜን ወሎ

ደቡብ ወሎ

ሰሜን ሸዋ

አርጎባ

ኦሮሞ ብሔረሰብ ልዩ ዞን

ሰሜን ጎጃም

4️⃣ ኦሮሚያ ክልል (22 ዞኖች)

ምዕራብ ወለጋ

ምስራቅ ወለጋ

ሆሮ ጉድሩ ወለጋ

ቄለም ወለጋ

ኢሉባቦር

ቡኖ በደሌ

ጅማ

ምዕራብ ሸዋ

ደቡብ ምዕራብ ሸዋ

ሰሜን ሸዋ

ምስራቅ ሸዋ

አርሲ

ምዕራብ አርሲ

ባሌ

ምስራቅ ባሌ

ምስራቅ ሐረርጌ

ምዕራብ ሐረርጌ

ጉጂ

ምዕራብ ጉጂ

ቦረና

ምስራቅ ቦረና

ሰሜራ/ሸገር ከተማ

5️⃣ ሶማሌ ክልል (11 ዞኖች)

አፍዴር

ዳዋ

ዶሎ

ፋፋን

ጃራር

ኮራሄ

ሊበን

ኖጎብ

ሸበሌ

ሲቲ

ኤረር

6️⃣ ቤኒሻንጉል–ጉሙዝ ክልል (3 ዞኖች)

አሶሳ

መተከል

ካማሺ

(ሁለት ልዩ ወረዳዎች፦ ማኦኮሞ እና ፓዌ ልዩ ወረዳ)

7️⃣ ማዕከላዊ ኢትዮጵያ ክልል (7 ዞኖች)

ጉራጌ

ምስራቅ ጉራጌ

ሀዲያ

ስልጤ

ከምባታ

ሀላባ

የም

(ሶስት ልዩ ወረዳዎች፦ ጠምባሮ፣ ማረቆ እና ቀቤና)

8️⃣ ደቡብ ኢትዮጵያ ክልል (12 ዞኖች)

ወላይታ

ጋሞ

ጎፋ

ጌዴኦ

ደቡብ ኦሞ

አሪ

ኮንሶ

ጋርዱላ

ቡርጂ

አማሮ ኮሬ

ባስኬቶ

አሌ

9️⃣ ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ክልል (6 ዞኖች)

ከፋ

ሸካ

ቤንች ሸኮ

ኮንታ

ዳውሮ

ምዕራብ ኦሞ

🔟 ጋምቤላ ክልል (3 የአስተዳደር ክፍሎች)

አኝዋክ

ኑዌር

ማጃንግ

(ኢታንግ ልዩ ወረዳ)

1️⃣1️⃣ ሲዳማ ክልል (5 ዞኖች)

ሰሜን ሲዳማ

ማዕከላዊ ሲዳማ

ምስራቅ ሲዳማ

ደቡብ ሲዳማ

ምዕራብ ሲዳማ (አዲስ የተደራጀ ክፍል)

1️⃣2️⃣ ሐረሪ ክልል

(በከተማ አስተዳደር መዋቅር የሚተዳደር በመሆኑ በዞን ደረጃ ያልተከፈለ)

ለፈጣን፣ እውነተኛና ወቅታዊ መረጃ ለማግኘት አሁኑኑ ይቀላቀሉ

22/08/2026

ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም (BIGAMY) እና ዝሙት (ADULTERY) አንድ አይደሉም!

መግቢያ

ብዙ ሰዎች ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም እና ዝሙት የሚሉትን ቃላት በአንድ ትርጉም ይጠቀማሉ። በኢትዮጵያ የወንጀል ሕግ ግን ሁለቱ የተለያዩ ወንጀሎች ናቸው።

የ2004 የኢትዮጵያ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 650 ከጋብቻ ላይ ጋብቻን (Bigamy) የሚደነግግ ሲሆን የወንጀል ህግ አንቀጽ 652 ደግሞ ዝሙትን (Adultery) በተለያዩ ድንጋጌዎች ይደነግጋል።

1️⃣.ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም ( Bigamy)

የወንጀል ህግ አንቀጽ 650(1) አንድ ሰው በሕጋዊ ጋብቻ ተሳስሮ እያለ የመጀመሪያው ጋብቻ ሳይፈርስ ወይም ሳይወርድ ሆን ብሎ ሌላ ጋብቻ ከፈጸመ በጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም ወንጀል ይጠየቃል።

ይህም በቀላል እስራት ሊቀጣ ይችላል።ከባድ ሁኔታ ካለ ደግሞ እስከ 5 ዓመት ጽኑ እስራት ሊደርስ ይችላል።

የወንጀል ህግ አንቀጽ 650(2) ጋብቻ የሌለው ሰው ሌላው ሰው በነባር ጋብቻ እንደተያያዘ እያወቀ ከእሱ/እሷ ጋር ጋብቻ ቢፈጽም እሱም በሕጉ መሠረት ተጠያቂ ሊሆን ይችላል።

ምሳሌ፦ አቶ አበበ ከወ/ሮ አበበች ጋር ሕጋዊ ጋብቻ ፈጽሟል።ጋብቻው እያለ እና ሳይፈርስ አቶ አበበ ሆን ብሎ ከወ/ሮ ታደለች ጋር ሌላ ጋብቻ ፈጸመ። ይህ Bigamy (ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም ) ሊሆን ይችላል።ችግሩ ከሌላ ሰው ጋር የፆታ ግንኙነት መፈጸሙ ብቻ አይደለም። የመጀመሪያው ጋብቻ እያለ ሁለተኛ ጋብቻ መፈጸሙ ነው።

2️⃣. ዝሙት ( ADULTERY)

የወንጀል ህግ አንቀጽ 652(1) በሲቪል ሕግ የታወቀ የጋብቻ ግንኙነት ውስጥ ያለ ባል ወይም ሚስት ዝሙት ከፈጸመ በተጎዳው ባል/ሚስት ቅሬታ ሲቀርብበት በቀላል እስራት ወይም በገንዘብ ቅጣት ሊቀጣ ይችላል።

በተጨማሪም አንድ ሰው ከሚስት/ባል ጋር ግንኙነት ሲፈጽም ያ ሰው በሕጋዊ ጋብቻ ውስጥ መኖሩን እያወቀ ከሆነ የሕጉ ተጠያቂነት በእሱም ላይ ሊመጣ ይችላል።

ምሳሌ፦ አቶ አበበ ከወ/ሮ ከበደች ጋር ሕጋዊ ጋብቻ አለው።ነገር ግን ከወ/ሮ ገደለች ጋር የፆታ ግንኙነት ፈጸመ።ከወ/ሮ ታደለች ጋር ግን ሁለተኛ ጋብቻ አልፈጸመም። ይህ በሕጉ መሠረት ዝሙት (Adultery) ጉዳይ ሊሆን ይችላል።ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም (Bigamy) ግን አይደለም ።

3️⃣. ዋናው ልዩነት

ሀ. BIGAMY —ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም

ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም ማለት አንድ ሰው ነባር ሕጋዊ ጋብቻ እያለው ያ ጋብቻ ሳይፈርስ ወይም ሳይሻር ሌላ ጋብቻ መፈጸም ነው።ነባር ሕጋዊ ጋብቻ መኖር አለበት።ሁለተኛ ጋብቻ መፈጸም ዋናው ነገር ነው። ከሁለተኛው ሰው ጋር የፆታ ግንኙነት መኖሩ የግድ አይደለም። በቀላሉ ከሌላ ሰው ጋር ፍቅር/የፆታ ግንኙነት መኖሩ ብቻ ከጋብቻ ላይ ጋብቻ (Bigamy) አያደርገውም። የመጀመሪያው ጋብቻ በሕጋዊ መንገድ ከፈረሰ ወይም ከወረደ ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም (Bigamy) አይፈጠርም።ነባር ጋብቻ እያለ ሌላ ጋብቻ መፈጸም።

ለ. ADULTERY (ዝሙት)

ዝሙት ማለት ባለትዳር ሰው ከትዳር ጓደኛው ውጭ ከሌላ ሰው ጋር የፆታ ግንኙነት መፈጸም ነው።ነባር ጋብቻ መኖር ዋና መስፈርት ነው። ከትዳር ጓደኛ ውጭ ከሌላ ሰው ጋር የፆታ ግንኙነት መፈጸም ዋናው ነገር ነው።ሁለተኛ ጋብቻ መፈጸም የግድ አይደለም።
ሁለተኛው ሰው የጋብቻ ትዳር አጋር ሆኖ መመዝገቡ አያስፈልግም የፆታ ግንኙነቱ መፈፀም ራሱ ዋና ነገር ነው።የመጀመሪያው ጋብቻ መፍረሱ ወይም መቅረቱ በAdultery ወንጀል አፈጻጸም ላይ እንደ Bigamy ዋና መስፈርት አይደለም።

4️⃣. አንድ ሰው ሁለቱንም ሊፈጽም ይችላል?

አዎ። አቶ አበበ ከወ/ሮ ከበደች ጋር ሕጋዊ ጋብቻ አለው። ከዚያም ከወ/ሮ ታደለች ጋር የፆታ ግንኙነት ብቻ ፈጸመ።ይህ የዝሙት ጉዳይ ሊሆን ይችላል።
ነገር ግን በኋላ የመጀመሪያው ጋብቻ ሳይፈርስ ከወ/ሮ ታደለች ጋር ሁለተኛ ጋብቻ ከፈጸመ ከጋብቻ ጉዳይምላይ ጋብቻ መፈጸም ሊነሳ ይችላል።

ስለዚህ ከሌላ ሰው ጋር መተኛት + ከሌላ ሰው ጋር ሁለተኛ ጋብቻ መፈጸም በአንዴ መፈፀም ይችላል።

-5️⃣. አስፈላጊ ልዩ ሁኔታ

የወንጀል ሕጉ አንቀጽ 651 በአንቀጽ 650 የተደነገገው የጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም ወንጀል በሕግ እውቅና በተሰጣቸው የሃይማኖት ወይም የባህል ልማዶች መሠረት የተፈጸመ ከሆነ የሚለውን ልዩ ሁኔታ ይደነግጋል።

ስለዚህ የጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም ጉዳይ ሲመረመር ሁለት ሴቶች/ወንዶች ጋር አብሮ ኖሯል ማለት ብቻ በቂ አይደለም። ሕጋዊ ጋብቻ ተፈጽሟልን? የመጀመሪያው ጋብቻ እያለ ነውን? ሁለተኛው ጋብቻ በሕጉ የሚታወቅ ነውን? የሚሉት ጥያቄዎች ወሳኝ ናቸው።

6️⃣. ሌላ ጠቃሚ ነጥብ

የተጎዳው ሰው የዝሙት ቅሬታ ከማቅረቡ በፊት ቢሞትበወንጀል ህግ አንቀጽ 653 በተወሰኑ ሁኔታዎች የወንጀል ተጠያቂነት እንደማይኖር ይደነግጋል።እንዲሁም የዝሙት ጉዳይ በቅሬታ ላይ የተመሠረተ መሆኑ ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈፀም ጉዳይ ጋር ሲነጻጸር ልዩ የሂደት ባህሪ እንዳለው ያሳያል።

ማጠቃለያ

ከጋብቻ ላይ ጋብቻ መፈጸም አንድ ሕጋዊ ጋብቻ እያለኝ ያ ጋብቻ ሳይፈርስ ሌላ ጋብቻ ፈጸምኩ።

ዝሙት በጋብቻ ውስጥ እያለሁ ከሌላ ሰው ጋር የፆታ ግንኙነት ፈጸምኩ።

በጎንዮሽ ጓደኛ መኖር እና ሁለተኛ ሕጋዊ ጋብቻ መፈጸም በሕግ አንድ ነገር አይደሉም።

Justice ፍትሕ GreatestHighlights Amir Ademnur #ጠበቃ

22/08/2026

የመሬት ይዞታ ሲለቀቅ መብትዎ ምን ያህል ይጠበቃል?
********
መሬት በኢትዮጵያ የሕዝብና የመንግስት ንብረት ነው። ነገር ግን ይህ ማለት መንግስት መሬት ሲያስለቅቅ በዘፈቀደ ይፈጽማል ማለት አይደለም። ሕጉ የባለይዞታዎችን መብት፣ ካሳ እና መልሶ ማቋቋሚያ ስርዓትን በዝርዝር አስቀምጧል።
ይህንን ሂደት የሚመሩት ዋና ዋና ሕጎች አዋጅ ቁጥር 1161/2011 (እና ማሻሻያው አዋጅ ቁጥር 1336/2016) እንዲሁም እነዚህን አዋጆች በዝርዝር የሚያስፈጽመው የሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር 472/2012 ናቸው።
መሬት ሲለቀቅ ማወቅ ያለብዎ ዋና ዋና ነጥቦች፡
1. "ለሕዝብ ጥቅም" የሚለው ትርጉም
መሬት የሚለቀቀው ለማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ልማት ብቻ ነው። ይህ የሚወሰነውም የከተማውን የመሬት አጠቃቀም ዕቅድ ወይም ማስተር ፕላን መሠረት በማድረግ በካቢኔ ነው።
2. የሂደት ቅደም ተከተልና መብቶች
* ማሳወቅ፡ ተነሺዎች ቢያንስ ከአንድ ዓመት በፊት፣ አስቸኳይ ከሆነ ደግሞ ቢያንስ 6 ወር በፊት ማወቅ አለባቸው።
* ምክክር፡ ከመነሳታቸው በፊት ውይይት ማድረግ ግዴታ ነው።
* ካሳ፡ ካሳ (የንብረት፣ የኢኮኖሚ ጉዳት፣ እና የስነ-ልቦና ጉዳት) ሳይከፈል እና ምትክ ቦታ/ቤት ሳይረከቡ ተነሺን ማስነሳት የተከለከለ ነው።
* ቅድሚያ የማልማት መብት፡ ባለይዞታው የአካባቢውን ማስተር ፕላን አክብሮ ለማልማት አቅም ካለው፣ የልማቱ አካል ሆኖ የመስራት ቅድሚያ አለው።
ሕግ ብቻ አይደለም፤ የሰበር ውሳኔዎችም አሉ!
ሕጉን በተግባር ላይ ለማዋል የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት የሚሰጣቸው ውሳኔዎች ወሳኝ ናቸው። የሰበር ውሳኔዎች ለታችኛው ፍርድ ቤት ሁሉ አስገዳጅ ሕግ ናቸው። የሰበር ሰሚ ችሎት በዋናነት የሚያነሳቸው ነጥቦች፡
• ሕጋዊ ይዞታ፡ መሬት የሕዝብ ቢሆንም፣ በሕጋዊ መንገድ የተያዘ የመሬት ይዞታ (Possession) በሕግ የተጠበቀ መብት ነው። ከሕግ ውጪ ማንም ሊነጥቅዎት አይችልም።
• የጊዜ ገደብ (ይርጋ)፡ የይዞታ መብትን ለማስከበር የሚደረግ የፍትሐ ብሔር ክርክር (በግለሰቦች መካከል ከሆነ) የጊዜ ገደብ አለው። ይህንን የጊዜ ገደብ ማለፍ ክርክርን ሊያስተጓጉል ይችላል።
• የአስተዳደር ሂደት፡ ፍርድ ቤቶች ከመሄድዎ በፊት፣ በአስተዳደር አካላት ዘንድ መሟጠጥ ያለባቸው የቅሬታ ሂደቶች አሉ። አሰራሩን መከተል ክርክርን ለማሸነፍ ይረዳል።
ማጠቃለያ እና ምክር
መሬት በሚለቀቅበት ወቅት፦
1. ሰነዶችን ይያዙ፡ የባለቤትነት ማስረጃዎችን፣ የንብረት ዝርዝር መረጃዎችን በጥንቃቄ ይያዙ።
2. ሕጉን ይከተሉ፡ የሚሰጡዎትን የጊዜ ገደብ ያክብሩ።
3. ባለሙያ ያማክሩ፡ ነገሮች ካልተመቻቹ ወይም ሕጋዊ ጥያቄ ካለዎት፣ የቅርብ ጊዜ የሰበር ውሳኔዎችን መዝገብ የሚያውቅ የሕግ ባለሙያ ማማከር ተገቢ ነው።
GreatestHighlightsJustice ፍትሕAmir Ademnur #ጠበቃ

22/08/2026

የቤት ሽያጭ ውል ላይ ማደረግ የሚገባን ጥንቃቄዎች
=======================
የቤት ሽያጭ ውል በሚደረግበት ጊዜ በኋላ ላይ ሊከሰቱ የሚችሉ ሕጋዊና ፋይናንሳዊ አለመግባባቶችን ለማስወገድ የሚከተሉትን ዋና ዋና ጥንቃቄዎች ማድረግ ያስፈልጋል፦
1. ከውል በፊት የሚደረጉ የሕግ እና የመረጃ ማረጋገጫዎች
የባለቤትነት ማረጋገጫ (ካርታ/ሰነድ) ማረጋገጥ፦
የቤቱ ባለቤትነት ማረጋገጫ ደብተር (ካርታ) ኦሪጅናል መሆኑን እና በሽያጭ አቅራቢው ስም የተመዘገበ መሆኑን ማረጋገጥ።
የካርታው መረጃ (የቦታ ስፋት፣ የቤት ቁጥር፣ ወረዳ/ክፍለ ከተማ) ከእውነተኛው ቤት ጋር የሚጣጣም መሆኑን በአካል ሄዶ ማየት።
የእገዳ እና የዕዳ ነፃነት ማረጋገጫ (Encumbrance Check)፦
ቤቱ በባንክ ዕዳ የተያዘ (Mortgage)፣ በሕግ/በፍርድ ቤት እገዳ ያለበት ወይም ለሦስተኛ ወገን በዋስትና የተሰጠ አለመሆኑን ከሚመለከተው የመሬት አስተዳደር/ክፍለ ከተማ ማረጋገጫ ማግኘት።
የትዳር አጋር ስምምነት (Spousal Consent)፦
ቤቱ በትዳር ዘመን የተፈራ የጋራ ንብረት ከሆነ፣ የትዳር አጋር በውሉ ላይ በአካል ቀርበው መፈረማቸውን ወይም በሕግ ፊት የጸና የውክልና ሥልጣን መስጠታቸውን ማረጋገጥ።
የውክልና ሥልጣን ትክክለኛነት (Power of Attorney)፦
ሽያጩ በወኪል የሚፈጸም ከሆነ፣ ውክልናው በሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ ኤጀንሲ የጸደቀ፣ ያልተሻረ እና "ቤቱን ለመሸጥ እና ክፍያ ለመቀበል" የሚል ግልጽ 권한 (ሥልጣን) የሚሰጥ መሆኑን ማረጋገጥ።
2. የውል ይዘት እና ውል ሲፃፍ መካተት ያለባቸው ነጥቦች
የተዋዋዮች ሙሉ ማንነት፦
የሻጭ እና የገዢ ሙሉ ስም፣ አድራሻ፣ የታደሰ የነዋሪነት መታወቂያ/ፓስፖርት ቁጥር እና የስልክ ቁጥር በግልጽ መስፈር አለበት።
የቤቱ ሙሉ መግለጫ፦
የካርታ ቁጥር፣ የሳይት ፕላን ቁጥር፣ የቦታው ስፋት (በካሬ ሜትር)፣ ክልል/ከተማ፣ ክፍለ ከተማ፣ ወረዳ እና የቤት ቁጥር።
የክፍያ ሁኔታ እና መንገድ፦
ጠቅላላ የሽያጭ ዋጋ በቁጥር እና በፊደል ተጽፎ መቀመጥ አለበት።
ክፍያው በደረጃ (Installment) የሚከፈል ከሆነ የክፍያ ጊዜያት እና ቅድመ-ሁኔታዎች በግልጽ መቀመጥ አለባቸው።
ክፍያው በባንክ ሂሳብ ዝውውር (Bank Transfer) ወይም በሲ.ፒ.ኦ (CPO) መፈጸሙ ለቀጣይ ማስረጃነት ይመረጣል።
የቀደሙ ዕዳዎች ማጽዳት (Utility & Tax Clearances)፦
የውል ስምምነት እስከሚደረግበት ቀን ድረስ ያሉ የውሃ፣ የመብራት፣ የስልክ፣ የቤት ኪራይ/የቦታ ግብር እና ሌሎች ዕዳዎች በሻጭ ተከፍለው መጠናቀቃቸውን የሚያረጋግጡ ደረሰኞችን ማያያዝ።
የስም ዝውውር እና የታክስ ወጪዎች ክፍፍል፦
የካፒታል ጌይን ታክስ (Capital Gains Tax)፣ የስም ዝውውር (Title Transfer Fee) እና የውል ማረጋገጫ ወጪዎችን ማን እንደሚሸፍን በውሉ ላይ በግልጽ ማስፈር።
የውል ማፍረሻ እና መቀጫ አንቀጽ (Penalty Clause)፦
አንዳቸው ተዋዋይ ወገን ውሉን ቢያፈርሱ ወይም የርክክብ ጊዜ ቢያሳልፉ የሚከፈለው የመቀጫ መጠን ወይም የጉዳት ካሳ መጠን አስቀድሞ መወሰን አለበት።
3. የውል አፈጻጸም እና ሕጋዊ ጸደቃ
በሕጋዊ አካል ፊት መፈረም (Formal Registration)፦
በኢትዮጵያ የፍትሐ ብሔር ሕግ (አንቀጽ 1723) መሠረት ከማንቀሳቀስ ንብረት (ከቤት/መሬት) ጋር የተያያዙ ውሎች በጽሑፍ ተዘጋጅተው በሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ ኤጀንሲ (ውልና ማስረጃ) ወይም ሕጋዊ ሥልጣን ባለው አካል ፊት ካልተመዘገቡ በሦስተኛ ወገኖች ፊት ሕጋዊ ጽናት የላቸውም።
በግል/በቤት ውስጥ የሚደረጉ የጽሑፍ ውሎች ወይም የቃል ስምምነቶች በሕግ ፊት ሙሉ ጥበቃ አይሰጡም።
የምስክሮች ማንነት፦
በውሉ ላይ የሚፈርሙ ምስክሮች ተዋዋዮቹን በደsynchronization/በደንብ የሚያውቁ፣ ሙሉ ችሎታ ያላቸው እና የታደሰ መታወቂያ ያላቸው መሆን አለባቸው።
ዋና ማስታወሻ፦ የቤት ሽያጭ ውል ከመፈረሙ እና የገንዘብ ክፍያ ከመፈጸሙ በፊት፣ ሰነዶችን በክፍለ ከተማ የመሬት አስተዳደር እና በሰነዶች ማረጋገጫ ኤጀንሲ በኩል ኦፊሴላዊ ማረጋገጫ (Verification) ማድረግ ከማንኛውም ዓይነት ማጭበርበር ይጠብቃል።
ፍትሕ

10/08/2026

7 እጅግ በጣም ስኬታማ የሆኑት ራስን የመግዛት ልማዶች/
7 Self-Discipline Habits of the Super Successful
==================
በህይወታችን የምንፈልገውን ነገር እንዳናሳካ ከሚከለክሉን ነገሮች አንዱ ራስን መግዛት አለመቻል ነው።

ራስን በመግዛት ምን ያህል የበለጠ ማከናወን እንደሚችሉ ያውቃሉ? ይህ በማንኛውም መስክ ውስጥ ስኬታማ ለመሆን በጣም አስፈላጊ ከሆኑት በጎ ምግባሮች አንዱ ነው. ለአብዛኞቹ ሰዎች በሚያሳዝን ሁኔታ, ለማዳበር በጣም አስቸጋሪ ከሆኑት አንዱ ነው. ይህንን አስፈላጊ ባህሪ ለማሻሻል ግን ሰባት መንገዶች አሉ።

1. በፍላጎታቸው ውስጥ ይሠራሉ/They Work Inside Their Passion

የሚወዱትን ነገር ሲያደርጉ ተግሣጽ የሚመጣው በተፈጥሮ ነው። እራስዎን በሥርዓት እንዲቆዩ ማድረግ ያለብዎት ብቸኛው ጊዜ እርስዎ በሚሠሩት ነገር ካልተደሰቱ ብቻ ነው። ያገኘኋቸው እና ቃለ መጠይቅ ያደረግኳቸው የተሳካላቸው ሰዎች ከባድ ወይም የማያስደስት ነገር በጭራሽ አላስቀሩም ይላሉ። በሕይወታቸው ውስጥ የሚፈልጉትን ሁሉ ለመፈጸም በእነዚያ ተግባራት ኃይል ይሰጣሉ.

2. ትኩረትን የሚከፋፍሉ ነገሮችን ያስወግዳሉ/They Remove Distractions

ስልኮች፣ ኢሜይሎች እና አሳሾች ምርታማነትን ሊያበላሹ ይችላሉ። ትኩረት የሚከፋፍሉ ነገሮችን አትዋጉ። አስወግዷቸው። ጥሪዎችን ለማድረግ፣ የግል ኢሜይሎችን ለመመለስ ወይም ማህበራዊ አውታረ መረቦችን ለመፈተሽ ጊዜዎችን ያዘጋጁ። በቀን 70 ጊዜ ፌስቡክን መፈተሽ እና ምንም ነገር እንደሚደረግ መጠበቅ አትችልም።

3. እድገትን ይሸለማሉ/They Reward Progress

እረፍት ይውሰዱ። መክሰስ ይብሉ። ለ 10 ደቂቃዎች ይሂዱ. ይራመዳል. ለማደስ እና እድገትዎን ለመሸለም በየ2 ሰዓቱ ወይም ከዚያ በላይ የሆነ ነገር ያድርጉ።

4. መጀመሪያ በጣም ከባድ የሆነውን ነገር ያደርጋሉ/They do the Hardest Thing First

በውጤቶች ላይ ትልቁን ትርፍ በሚሰጠን አንድ ነገር ላይ ብዙ ጊዜ እናዘገያለን። ብዙውን ጊዜ ማድረግ የማይፈልጉት አንድ ነገር ነው። መጀመሪያ ያድርጉት እና ቀሪው ቀንዎ በጣም ቀላል ይሆናል።

5. እነሱ ውሳኔዎችን ያደርጋሉ/They Make Decisions

ራስን መግዛት ወደ ምርጫ ይወርዳል። በእያንዳንዱ ጊዜ, ማድረግ ያለብዎትን ለማድረግ ወይም እርስዎ ማድረግ የሚፈልጉትን ብቻ ለማድረግ ይወስናሉ. ስኬታማ ለመሆን የተገኘውን መረጃ መተንተን መማር አለብህ ከዚያም ውሳኔ አድርግ። ትልቅ እና ትንሽ ውሳኔ የማድረግ ችሎታህ ሊገለጽ አይችልም።

6. በባዮሎጂካል ሰዓታቸው ውስጥ ይሰራሉ/They Work Within Their Biological Clock

ከተፈጥሮአዊ አሰራርህ ጋር አትዋጋ። ጠዋት ላይ ጥሩ ከሆንክ ከዚያ ስራ። ከቀኑ በኋላ የተሻለ ካደረጉ በኋላ ይጀምሩ። ውጤቶችዎን ለማመቻቸት ከውስጥ መርሐግብርዎ ጋር የሚስማማውን ያድርጉ።

7. እርምጃ እንደሚወስድ ያውቃሉ/They Know it Takes Action

አንዳንድ ጊዜ ራስን መገሰጽ የሚቻልበት ብቸኛው መንገድ ይህ ነው። አሁን ማድረግ አለብህ። ሀሳቦቹን እርሳ. ስሜቶቹን ችላ በል. እንዴት ብለህ አትጨነቅ። ማድረግ ያለብህን ብቻ አድርግ። አንዳንድ ጊዜ እርስዎ እስኪረዱት ድረስ መሞከር፣ አለመሳካት እና እንደገና መሞከር ብቻ ያስፈልግዎታል።

ራስን መግዛት ለብዙዎቻችን ቀላል አይደለም። ችሎታ ነው። በዚህ የህይወትዎ አካባቢ ሊያዳብሩት እና ሊያድጉት ይችላሉ. የተሻለ ለመሆን የማያቋርጥ ስራ እና ትኩረት ይጠይቃል።

እነዚህን ሰባት ምክሮች በመተግበር ወደ እድገት እና ስኬት ጥሩ መንገድ ላይ ይሆናሉ።

10/08/2026

ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ በፖሊስ ቁጥጥር ሥር ሊውሉ የሚችሉበት የህግ አግባብ !
⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️⚖️

🔑 ፖሊስ ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ (Warrant) አንድን ግለሰብ በቁጥጥር ሥር ሊያውል የሚችልባቸው ልዩ ሁኔታዎች አሉ።
እነዚህም "እጅ ከፍንጅ" ወይም "አጣዳፊ ሁኔታዎች" ተብለው የሚታወቁ ሲሆን ዋና ዋናዎቹ የሚከተሉት ናቸው ፦

1. ወንጀል ሲፈጸም እጅ ከፍንጅ ከተገኘ ✍️

አንድ ሰው ወንጀል ሲፈጽም ወይም ወንጀል ፈጽሞ ለማምለጥ ሲሞክር ከተገኘ ፖሊስ ያለ ትዕዛዝ ሊይዘው ይችላል።
ይህ የሚሆነው፦
ድርጊቱ እየተፈጸመ ሲታይ።
ወንጀሉ ከተፈጸመ በኋላ ወዲያውኑ በሕዝብ ጩኸት ወይም በፖሊስ ክትትል ሲደረግበት።
ተጠርጣሪው በወንጀል መፈጸሙን የሚያሳዩ መረጃዎች (ለምሳሌ የደም ነጠብጣብ፣ የጦር መሣሪያ ወይም የተሰረቀ ንብረት) ይዞ ሲገኝ።

2. ከባድ ወንጀል ተፈጽሟል ተብሎ ሲጠረጠር ✍️

ተፈጸመ የተባለው ወንጀል በሕጉ "ሊያስረው የሚችል ወንጀል" (Registrable/Cognizable offense) ተብሎ የተመደበ ሲሆንና የሚከተሉት ሁኔታዎች ሲሟሉ፦
ተጠርጣሪው ከአገር ሊወጣ ወይም ሊሰወር ይችላል ተብሎ በበቂ ሁኔታ ሲገመት።
ተጠርጣሪው የራሱ ቋሚ መኖሪያ የሌለውና ማንነቱ የማይታወቅ ሲሆን።
ተጠርጣሪው ምስክሮችን ሊያባብል ወይም ማስረጃ ሊያጠፋ ይችላል ተብሎ ሲሰጋ።

3. ከእስር ቤት ያመለጠ ሰው ✍️

ከዚህ ቀደም ተፈርዶበት ወይም በቁጥጥር ሥር ሆኖ እያለ ከእስር ቤት ወይም ከፖሊስ ቁጥጥር ያመለጠን ሰው ለማሰር ተጨማሪ የፍርድ ቤት ትዕዛዝ አያስፈልግም ።

4. የጦር መሣሪያ ወይም የተከለከሉ ቁሶች ✍️

አንድ ሰው በሕገ-ወጥ መንገድ የጦር መሣሪያ፣ ፈንጂ ወይም ዕፅ ይዞ ሲገኝ ፖሊስ ወዲያውኑ በቁጥጥር ሥር የማዋል ሥልጣን አለው ።

🔑 በቁጥጥር ሥር ከዋሉ በኋላ ያለ መብት

ፖሊስ ያለ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ ሰውን በቁጥጥር ሥር ካዋለ በኋላም ቢሆን የሚከተሉትን ግዴታዎች ማክበር አለበት፦

🔑 የ48 ሰዓት ገደብ፦ ተጠርጣሪው በቁጥጥር ሥር በዋለ በ 48 ሰዓታት ውስጥ ፍርድ ቤት መቅረብ አለበት (የመንገድ ርቀትን ሳይጨምር) ።

🔑 መንስኤውን የማወቅ መብት፦ የተያዘበት ምክንያት ወዲያውኑ ሊነገረው ይገባል።

🔑 የዝምታ መብት፦ "የምሰጠው ቃል ፍርድ ቤት በማስረጃነት ሊቀርብብኝ ይችላል" የሚለውን ማስጠንቀቂያ የማግኘትና የመዝጋት መብት አለው ።

,,,,,,,,✍️✍️✍️

10/08/2026

የመሬት ይዞታ ምዝገባና መረጃ ኤጀንሲ ዋና ዋና እና ዝርዝር አገልግሎቶች
--------------------------------
አጄንሲው በጠቅላላ 23 ዋና ዋና አገልግሎቶች የሚሰጥ ሲሆን እነዚህም ከዚህ በታች ተዘርዝረው ተቀምጠዋል፡፡

ዋና ዋና አገልግሎቶች
1. የይዞታ ማረጋገጥ አገልግሎት፤
2. የተረጋገጠ ይዞታ/አዲስ ምዝገባ አገልግሎት፤
3. የሥመ-ንብረት ዝውውር አገልግሎት፤
4. የንብረት መያዣ/ዋስትና ምዝገባ አገልግሎት፤
5. የንብረት መያዣ/ዋስትና ስረዛ አገልግሎት፤
6. የፍ/ቤት ዕግድ ወይም ሥልጣን ባለው አካል የተላለፈ ዕገዳን ምዝገባ አገልግሎት፤
7. የፍ/ቤት ዕግድ ወይም ሥልጣን ባለው አካል የተላለፈ ዕገዳን ስረዛ አገልግሎት፤
8. ምትክ ሰርተፊኬት መስጠት አገልግሎት፤
9. የካዳስተር ቅጂ መረጃ መስጠት አገልግሎት፤
10. የምዝገባ ማሻሻያ /መረጃ ወቅታዊ የማድረግ አገልግሎት፤
11. ለፍትህ ተቋማት ምላሽ የመስጠት አገልግሎት፤
12. ይዞታን የመክፈል አገልግሎት፤
13. ይዞታን የመቀላቀል አገልግሎት፤
14. የሪል እስቴት፣ የኮንዶሚኒየም እና የማህበራት የተናጠል ሰርተፊኬት አገልግሎት፤
15. የይዞታ ወሰን ማመላከት አገልግሎት፤
16. የወሰን ድንበር መቀየር አገልግሎት፤
17. የይዞታ አገልግሎት ለውጥ አገልግሎት፤
18. የቦታ መጠቀሚያ ኪራይ እና የህንጻ/ቤት ግብር ተመን አገልግሎት፤
19. ለፍርድ ቤቶችና ለሚመለከታቸው ህጋዊ አካላት የንብረት ግምት አገልግሎት መስጠት፤
20. የተሸነሸኑ ይዞታዎችን የመመዝገብ አገልግሎት፤
21. የመሬትና መሬት ነክ መረጃዎች ስርጭት አገልግሎት፤
22. የቤት ቁጥር የመስጠት አገልግሎት፤
23. ቅሬታና አቤቱታ መፍታት አገልግሎት፡፡

ምንጭ፡- የመሬት ይዞታ ምዝገባና መረጃ ኤጀንሲ ሲትዝን ቻርተር

$በሥራ ሰዓት ስብሰባ ስለ ማድረግ – አሰሪ እና ሠራተኛ አዋጅ ቁጥር 1156\2019 ምን ይላል?Seble Asefa ብዙ ሠራተኞች «በሥራ ሰዓት ስብሰባ ማድረግ ገደብ...$

10/08/2026

በሥራ ሰዓት ስብሰባ ስለ ማድረግ – አሰሪ እና ሠራተኛ
አዋጅ ቁጥር 1156\2019 ምን ይላል?

Seble Asefa

ብዙ ሠራተኞች «በሥራ ሰዓት ስብሰባ ማድረግ ገደብ የለውም ብለው ያስባሉ ነው» ። ነገር ግን ሕጉ ይህን በግልጽ ይገድበዋል።

ሕጉ ምን ይላል?
በአሰሪ እና ሠራተኛ አዋጀ ቁጥር 1156\2019 አንቀፅ 14(2) ሰ መሰረት ሠራተኞች በሥራ ሰዓት ውስጥ ስብሰባ ሊያደርጉ አይችሉም፤
ከሁለት አማራጮች አንዱ ካልተሟላ በስተቀር፦
በኅብረት ስምምነት ለስብሰባ የተወሰነ ሰዓት ካለ፤ ወይም
ከአሠሪው ፈቃድ ካገኙ።

ይህ ማለት፣ ሠራተኞች ራሳቸው ወስነው፣ ያለ አሠሪ ፈቃድ፣ በሥራ ሰዓት ስብሰባ ማድረግ በሕግ የተከለከለ ነው።

ውጤቱ ምንድን ነው?
አንድ ሠራተኛ ይህን ሕግ ጥሶ ያለ ፈቃድ በሥራ ሰዓት ስብሰባ ካደረገ አዋጁ በአንቀፅ 27(1)ቀ እንድሚደነግገው
አሠሪው የሥራውን ውል ያለ ማስጠንቀቂያ ሊያቆመው ይችላል፤
በ አዋጁ አንቀፅ 39 መሰርት በተለይዩ ሁኔታዎች፣ ሠራተኛው ከ ሥራ ሲለቀቅ ውይም የስራ ውል ሲቋረጥ የስራ ስንብት ክፍያ ይከፈላል። ነገር ግን በአንቀጽ 27 መሰረት በተቋረጠበት ሁኔታ፣ ይህ ክፍያ አይከፈልም

ማጠቃለያ፡
በሥራ ሰዓት ስብሰባ ማድረግ ቀላል ጉዳይ አይደለም። ሕጉ ግልጽ ነው፤ ያለ ፈቃድ ወይም ያለ የተወሰነ ሰዓት ስብሰባ ማድረግ የሥራ ውልን ያለ ማስጠንቀቂያ ሊያቆም ይችላል።

Legal Eagles Law Firm LLP #ጠበቃ

24/06/2026

የቁም እስራት/House Arrest/

በፊልጣዊ አነጋገር ወይም በሌላ ቃሉ አገባብ የተለየ ትጉም ልኖረው ይችላል ነገር ግን ቁም እስራት (House Arrest) ማለት አንድ ግለሰብ በፍርድ ቤት ወይም በሕግ አስከባሪ አካላት ትዕዛዝ ከገዛ መኖሪያ ቤቱ እንዳይወጣና እዚያው እንዲታሰር የሚጣል የቅጣት ወይም የቁጥጥር ዓይነት ነው።
ቁም እስራት ትርጉም ላይ ዋና ዋና ነጥቦች፡-
ቦታ፦ ቅጣቱ የሚፈጸመው በተከሳሹ ወይም በታሳሪው የገዛ መኖሪያ ቤት ውስጥ ነው። በቤቱ እንጂ በማረምያ በእስር ቤት አይሆንም፡፡
የቴክኖሎጂ ቁጥጥር፦ በዘመናዊ አሠራር ታሳሪው ከቤት መውጣቱን ለመቆጣጠር የእግር ወይም የእጅ ኤሌክትሮኒክስ አምባር (Electronic bracelet/tag) ጥቅም ላይ ይውላል።
ልዩ ፈቃድ፦ ታሳሪው ለሕክምና፣ ለሃይማኖት መርሃ ግብር ወይም ፍርድ ቤት ለመቅረብ ብቻ በልዩ ፈቃድ ከቤት ሊወጣ ይችላል።
ዓላማ፦ ቀላል ወንጀል የፈጸሙ ሰዎችን ከማኅበረሰቡ ሳይነጥሉ ለመቅጣት ወይም በማረሚያ ቤት ያለውን የጭንቅንቅ ሁኔታ ለመቀነስ ያገለግላል።
ታርካዊ ዳራ፡
የቁም እስራት የተጀመረው ለተለመዱ ወንጀለኞች ዋና የፍትህ አማራጭ ከመሆኑ ከረጅም ጊዜ በፊት ከፍተኛ ደረጃ ያላቸውን የፖለቲካ ተቃዋሚዎችን እና የሃይማኖት ሰዎችን ለማፈን የታለመ መሳሪያ ሆኖ ነበር።. በቤት ውስጥ የታሰሩበት አካባቢያዊ አጋጣሚዎች ከጥንት ጀምሮ የነበሩ ቢሆኑም፣ ወደ ዘመናዊ የወንጀል ፍትህ የሚደረገው ሽግግር በ20ኛው ክፍለ ዘመን መጨረሻ ላይ በቴክኖሎጂ እና በእስር ቤቶች ቀውሶች ምክንያት ነው።
የቅድመ ታሪክ እና የፖለቲካ አጠቃቀም
• የጥንት ዘመናት ፡- የሮማውያን ባለሥልጣናት ቅዱስ ጳውሎስን ለሁለት ዓመታት በቤት ውስጥ እስራት ውስጥ እንዲቆይ በማድረግ እንዲሠራ ፈቅደውለት ጉዞውን ግን እንዲገድብ አድርገውት እንደነበር የሚያሳዩ ጥንታዊ መረጃዎች ያሳያሉ ። (የሐዋ. ሥራ 28፥30-31)
• የጋሊልዮ ጉዳይ ፡- በ1633 ኢንኩዊዚሽን ጋሊልዮ ጋሊሌን ሄሊዮሴንትሪዝምን በመደገፍ መናፍቅነትን ተከትሎ የዕድሜ ልክ የቁም እስር ቤት እንዲገባ አደረገው
• ልሂቃንን ዝም ማሰኘት ፡- ለዘመናት ገዥዎች ከስልጣን የተባረሩ ገዥዎችን፣ የፖለቲካ ተቀናቃኞችን ወይም ለመግደል በጣም ተደማጭነት የነበራቸውን ነገር ግን ለመተው በጣም አደገኛ የሆኑትን የንጉሣዊ ቤተሰብ አባላትን ለማግለል የቤት እስርን ይጠቀሙ ነበር።
ዘመናዊው የሕግ ለውጥ (1970ዎቹ-1980ዎቹ)
• የቅድመ ችሎት ዝግመተ ለውጥ ፡- በ1970ዎቹ ዩናይትድ ስቴትስ ተከሳሾች በፍርድ ቤት እንዲገኙ ለማረጋገጥ "ቤት ውስጥ መታሰር" የሚለውን አማራጭ እንደ ቅድመ ችሎት መፈተን ጀምራለች።
• የእስር ቤቶች መጨናነቅ ቀውስ ፡- በ1980ዎቹ መጀመሪያ ላይ የምዕራባውያን የእስር ቤቶች ስርዓቶች ከፍተኛ የሆነ የተጨናነቀ እና የሥራ ማስኬጃ ወጪዎችን እያስከተሉ ነበር። ዳኞች በመደበኛ የሙከራ ጊዜ እና በእስር ጊዜ መካከል "መካከለኛ ማዕቀብ" እንዲጣልባቸው ጠይቀዋል።
• የሕግ መጀመሪያ ፡- የቤቶች እስራት ከአሜሪካ የሕግ ማዕቀፍ ጋር በይፋ የተዋሃደው በ1984 ሲሆን ይህም በሌሎች የምዕራባውያን የሕግ ሥርዓቶች ውስጥ ተቀባይነት እንዲያገኝ መንገድ ከፍቷል።
የቴክኖሎጂ ግኝት
• "የሸረሪት ሰው"/ Spider-Man መነሳሳት ፡- እ.ኤ.አ. በ1977 የኒው ሜክሲኮ ዲስትሪክት ፍርድ ቤት ዳኛ ጃክ ላቭ በ Spider-Man ኮሚክ ስትሪፕ ተመስጦ አንድ ክፉ ሰው ገፀ-ባህሪያትን በእጅ አንጓ ማስተላለፊያ በኩል ይከታተል ነበር።
• የመጀመሪያው የቁርጭምጭሚት አምባር ፡- ዳጅ ላቭ የመጀመሪያውን ተግባራዊ የኤሌክትሮኒክስ ክትትል ቁርጭምጭሚት ለማዘጋጀት ከአንድ መሐንዲስ ጋር ተባብሯል።
• የፍትህ ጉዲፈቻ ፡- የኤሌክትሮኒክስ የክትትል አምባርን ለማዘዝ የመጀመሪያው ይፋዊ የፍርድ ቤት ቅጣት የተፈፀመው በ1983 ነው። ይህ ቴክኖሎጂ በድንገት ሰፊ የማህበረሰብ ክትትልን ተመጣጣኝ እና ለቅሬታ ክፍሎች ሊሰፋ የሚችል አድርጎታል።
ዘመናዊ ተግባዊነት
• አማራጭ የቅጣት ፍርድ ፡- ዛሬ፣ ዝቅተኛ ተጋላጭነት ላላቸው እና ዓመፅ ለሌላቸው ወንጀለኞች የሥራ እና የቤተሰብ ትስስርን ለመጠበቅ በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል።
• ዓለም አቀፍ የሥልጣን መኮንንነት መሳሪያ ፡- ከዋና ዋና የፍትህ ሥርዓቶች ባሻገር፣ ብዙ አገሮች አሁንም ከሕግ ውጪ የሆኑ የቤት ውስጥ እስራቶችን ጋዜጠኞችን፣ አክቲቪስቶችን እና የፖለቲካ ተቃዋሚዎችን ከመደበኛ የፍርድ ሂደት ውጪ ለማፈን ይጠቀማሉ።
በኢትዮጵያ
በኢትዮጵያ የወንጀል ሕግ ሥርዓት ውስጥ "ቁም እስራት" (House Arrest) የተባለ መደበኛ የቅጣት ዓይነት የለም። በ2004 ዓ.ም በወጣው የኢፌዲሪ የወንጀል ሕግ ላይ ዕውቅና የተሰጣቸው መደበኛ የእስራት ቅጣቶች ቀላል እስራት እና ጽኑ እስራት ብቻ ናቸው።
ይሁን እንጂ፣ አንድ ሰው በቤቱ ተወስኖ እንዲቆይ የሚደረግባቸው ሕጋዊ አፈጻጸሞች በቅጣት መልክ ሳይሆን፣ በሕግ አስከባሪና በፍትሕ አካላት ለልዩ ዓላማዎች የሚጣሉ የቁጥጥር ሥርዓቶች ናቸው።
1. የዋስትና መብት ገደብ (Bail Conditions)
አንድ ተከሳሽ ወይም ተጠርጣሪ ፍርድ ቤት ቀርቦ የዋስትና መብት በሚጠይቅበት ወቅት፣ ፍርድ ቤቱ ከእስር ቤት እንዲወጣ ሲፈቅድ የአገር ውስጥ እንቅስቃሴውን ለመገደብ "ከመኖሪያ ቤቱ ወይም ከተወሰነ ክልል እንዳይወጣ" ትዕዛዝ ሊያስተላልፍ ይችላል። ይህ አፈጻጸም በውጭ አገር "ቁም እስራት" ከሚባለው ጋር ይመሳሰላል።
• ዓላማው፦ ተከሳሹ ምስክር እንዳያጠፋ፣ ማስረጃ እንዳያባክን ወይም ከአገር እንዳያመልጥ ለመከላከል ነው።
• ሕጋዊ መሠረቱ፦ የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ-ሥርዓት ሕግ።
2. የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ (State of Emergency)
በአገሪቱ ላይ የጸጥታ ሥጋት ወይም ከፍተኛ ሁከት ሲፈጠር መንግሥት በሚያውጀው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መሠረት፣ የተወሰኑ ግለሰቦች (የፖለቲካ መሪዎች፣ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ወይም ተጽዕኖ ፈጣሪ ሰዎች) ለደኅንነት ሲባል ባሉበት መኖሪያ ቤት የደኅንነት ጥበቃ ተደርጎላቸው ከቤት እንዳይወጡና ግንኙነት እንዳያደርጉ ሊታገዱ ይችላሉ።
• ሕጋዊ መሠረቱ፦ በኢፌዲሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 93 መሠረት የሚወጡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ድንጋጌዎች።
3. የእስራት ቅጣት ማገድ (Suspension of Sentence)
አንድ ሰው በፍርድ ቤት የእስራት ቅጣት ከተወሰነበት በኋላ፣ ፍርድ ቤቱ ፍርደኛው "መልካም ጠባይ ያሳያል" ብሎ ካመነ የሙከራ ጊዜ (የፈተና ጊዜ) በመስጠት ቅጣቱን ሊያግድለት ይችላል። በዚህ የፈተና ጊዜ ውስጥ ግለሰቡ ከተወሰነ የመኖሪያ አካባቢ እንዳይወጣና በፖሊስ ክትትል ሥር እንዲሆን ሊደረግ ይችላል።
• ሕጋዊ መሠረቱ፦ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 192 እና 197።
4. የሕክምና እና የዕድሜ ሁኔታዎች
አንድ የሕግ ታራሚ (እስረኛ) በጽኑ ታሞ በማረሚያ ቤት ውስጥ መታከም ካልቻለ ወይም ዕድሜው በጣም የገፋ ከሆነ፣ ፍርድ ቤት ወይም የማረሚያ ቤት አስተዳደሩ በልዩ ሁኔታ ቅጣቱን በቤቱ ሆኖ እንዲከታተል ወይም በቁጥጥር ሥር ሆኖ እንዲታከም ሊፈቅድ ይችላል።
በአጠቃላይ፣ በኢትዮጵያ ሕግ "ቁም እስራት" የሚፈጸመው እንደ ፍርድ ቤት የመደበኛ ቅጣት ውሳኔ ሳይሆን፣ ለደኅንነት ጥበቃ፣ ለምርመራ ሂደት ስኬታማነት ወይም ለዋስትና መብት ማስከበሪያነት የሚውል ጊዜያዊ የቁጥጥር ሥርዓት ነው።
Justice ፍትሕ

Justice ፍትሕ

26/08/2026

24/08/2026

22/08/2026

22/08/2026

22/08/2026

10/08/2026

10/08/2026

10/08/2026

10/08/2026

24/06/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request