04/09/2026
የሰዎች መጥፎ አድራጎቶች ዋና ምንጭ፤
**********************
የሰውን ልጅ መንፈስ ወደ ውድቀት እና ማህበራዊ ቀውስ ከሚነዱ ነገሮች መካከል የክፉዎች ሦስት መሠረቶች በመባል የሚታወቁት አጥፊ ባሕርያት እጅግ ጎልተው ይታያሉ። በቡድሂስት አስተምሮት ውስጥ የሰዎች መጥፎ አድራጎቶች እና የዕለት ተዕለት ስቃዮች ዋና ምንጭ ተደርገው የሚወሰዱት ስግብግብነት፣ ቁጣ እና ማታለል ናቸው። እነዚህ አዝማሚያዎች የግለሰቡን አዕምሮ በመቆጣጠር የሞራል እሴቶችን እንዲያጣ እና ህብረተሰቡን ለከፍተኛ መከራ እንዲዳርግ ትልቅ አስተዋጽኦ ያደርጋሉ።
ከመጠን ያለፈ የቁሳቁስ ፍላጎት፣ የገንዘብ ጥማት እና የሥልጣን ፍቅር ከሚያስከትሏቸው አጥፊ ባሕርያት መካከል ስግብግብነት ዋነኛው ነው። ይህ ባሕርይ የተጠናወተው ግለሰብ ምንጊዜም አልበቃኝም በሚል መንፈስ በመነዳት ሁልጊዜ አዳዲስ ሀብቶችን ለማከማቸት ይተጋል። እንዲህ ዓይነቱ ከልክ ያለፈ ራስ ወዳድነት ሰዎችን ወደ ሌብነት፣ የሙስና አዘቅት እና የሌሎችን መብት ያለ አግባብ ወደ መጋፋት ይመራቸዋል። የቁሳቁስ ፍቅር የሰው ልጅን ሕሊና በማጨለም የሕይወትን እውነተኛ ትርጉም እንዲስት ያደርገዋል።
ነገሮች እንደ ፈቃዱ ሳይሆኑ ሲቀሩ ወይም ሲቃወሙት የሚፈነዳው ቁጣ ሌላው የሰው ልጅ መሠረታዊ ፈተና ነው። ጥላቻ፣ ምሬት እና ጠላትነት የተሞላበት ይህ አጥፊ ስሜት የግለሰቡን የአእምሮ ሰላም በመንጠቅ ለከፍተኛ የጤና እክል ይዳርጋል። በቤተሰብ አባላት፣ በቅርብ ወዳጆች እና በሰፊው ማህበረሰብ መካከል የሚፈጠሩ ግጭቶች፣ ጥልና የደም ግፊት መነሳት በቀጥታ ከዚህ አጥፊ ስሜት ጋር የተያያዙ ናቸው። ሰብአዊ መስተጋብርን ከንጹህ ፍቅር ይልቅ በመንፈስ ጭንቀት እንዲጠለፍ ያደርጋል።
እውነታውን በአግባቡ አለመረዳት እና ራስን ማታለል ደግሞ ሦስተኛው ጉዳይ ነው። ትክክለኛውን ከስሕተት፣ መጥፎውን ከጥሩ መለየት የማይቻልበት አእምሮዊ መዛነፍ ለጥፋቶች እንደ ነዳጅ ሆኖ ያገለግላል። ይህ የተሳሳተ አመለካከት የተዛቡ ውሳኔዎች እንዲወሰኑ በማድረግ ሕይወትን ትርጉም በሌለው ጎዳና እንዲመራ ያደርጋል።
እነዚህ ሦስት አጥፊ ባሕርያት እርስ በርስ የተሳሰሩ እና የሰውን አእምሮ የሚቆጣጠሩ የሰንሰለት ኃይሎች ናቸው። ከእነዚህ አስከፊ መረቦች ሙሉ በሙሉ ለመላቀቅ ራስን ማወቅ፣ ጥልቅ ማሰላሰል እና የርኅራኄ ስሜትን ማዳበር እጅግ ወሳኝ ነው። የሰው ልጅ ውስጣዊ ሰላሙን አስጠብቆ ለመኖር የነዚህን መርዞች ተፅዕኖ በንቃት መቃወም ይጠበቅበታል።
ዛዲግ አብርሀ (የአፍሪካ አመራር ልህቀት አካዳሚ ፕሬዝደንት)
