ANRS Ethics and Anti Corruption Commission

05/08/2026

05/08/2026

እውነተኛ የጽናትና የታማኝነት ታሪክ
(ከድህረ ገጽ)
🌿🌿🌿🌿🌿🌿

በአንድ የሕዝብ አገልግሎት መሥሪያ ቤት ውስጥ የፋይናንስና ንብረት አስተዳደር ኃላፊ ሆነው የተሾሙት አቶ ገብረ መድኅን የሚባል ሰዉ ወደ መሥሪያ ቤቱ ሲገቡ የነበረው አሠራር በሙስናና በዘመድ አዝማድ አሠራር የተሸበበ ነበር።

አብዛኛው ሠራተኛ ሙስናን እንደ አኗኗር ዘይቤ የተቀበለው በሚመስልበት በዚያ አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ፣ አቶ ገብረ መድኅን ግን የተለየ መንገድ ለመከተል ወሰኑ።

የወሰዷቸዉ እርምጃዎች በበጀትና በግዥ ሂደት ውስጥ ይፈጸሙ የነበሩ የፋይናንስ ጉድለቶችን ለማስቀረት፣ ሁሉንም የክፍያና የንብረት ቁጥጥር ሥርዓቶች ወደ ግልጽ ዲጂታል አሠራር ቀየሩ።

ቀጥለዉም ትላልቅ የመንግሥት ፕሮጀክቶችን ለማለፍ የቀረቡላቸውን ከፍተኛ የጉቦ እጆችና የጥቅም ማታለያዎች በሙሉ በቆራጥነት ውድቅ አደረጉ።

በሕገ-ወጥ መንገድ የተዘጋጁ የሐሰት ሰነዶችንና ደረሰኞችን በመመርመር በቢሊዮን የሚቆጠር የሕዝብና የመንግሥት ገንዘብ ከብክነት አደኑ።

✍️በወቅቱ ያጋጠሟቸው ፈተናዎችና የከፈሉት መስዋዕትነትም፦
የሙስና መረቡን በማጋለጣቸው ምክንያት ከአስፈራሪ የስልክ ጥሪዎች ጀምሮ በሥራ ገበታቸው ላይ እስከ ማግለል የሚያደርሱ ከባድ ተጽዕኖዎች ደረሱባቸው።

ባልደረቦቻቸውም "ብቻህን ዓለምን ልታስተካክል አትችልም" እያሉ ተስፋ እንዲቆርጡ ቢጫኗቸውም፣ አቶ ገብረ መድኅን ግን "የሰው ልጅ ትልቁ ሀብቱ ንጹሕ ሕሊናውና ታማኝነቱ ነው" በማለት ከሙስና ጋር የሚያደርጉትን ትግል ቀጠሉ።

✍️ያስመዘገቡት ውጤትና አርአያነት፦
በሂደት የነበራቸው ጽናትና እውነተኛነት በሌሎች ባልደረቦቻቸው ዘንድ መከበርን አተረፈላቸው። ተስፋ ቆርጠው የነበሩ በርካታ ወጣት ሠራተኞች በእሳቸው አርአያነት ተነቃቅተው ታማኝ አሠራርን መከተል ጀመሩ። በስተመጨረሻም መሥሪያ ቤቱ ከአገሪቱ ሙስናን በመታገልና ግልጽ አሠራርን በመዘርጋት የአንደኝነት ሽልማት እንዲያገኝ አበቁ።

የአቶ ገብረ መድኅን ታሪክ እንደሚያሳየን፣ ሙስናን ለመታገል የግድ ትልቅ ሥልጣን ወይም ስብስብ አያስፈልግም፤ የአንድ ግለሰብ ቆራጥነትና እውነተኛነት የአንድን መሥሪያ ቤትና የማኅበረሰብ አስተሳሰብ ሙሉ በሙሉ ለመቀየር የሚያስችል ታላቅ ኃይል አለው ማለት ነዉ።

ትዉልድን በሥነ ምግባር፤ ተቋምን በአሰራር!

05/08/2026

የሥነ ምግባር ግንባታ ለዘላቂ የተቋም ለውጥ የማዕዘን ድንጋይ ነዉ።
🌿🌿🌿🌿🌿🌿

የሥነ ምግባር ግንባታ የማንኛውም ተቋም ዘላቂ ለውጥ እና እድገት መሠረት ነው። ተቋማት ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎችን፣ አደረጃጀቶችን እና አሰራሮችን ቢተገብሩም፣ እነዚህን የሚመራውና የሚተገብረው ሰው ኃይል በጠንካራ የሥነ ምግባር እሴቶች ካልተገነባ የሚፈለገውን ውጤት ማምጣት አይችሉም።

የሥነ ምግባር ግንባታ ለተቋማዊ ለውጥ የሚያበረክታቸው ዋና ዋና ሚናዎች፦
👉ግልጽነትና ተጠያቂነትን ማጠናከር፡ የሙስናና ብልሹ አሰራርን በመቀነስ የሕዝብና ደንበኞችን እምነት ይገነባል።

👉አገልግሎት አሰጣጥን ማሻሻል፡ የህዝብን ፍላጎት ቅድሚያ የሚሰጥ፣ ቀልጣፋ እና ታማኝ ሰራተኛ ይፈጥራል።

👉የላቀ የሥራ ባህልን መገንባት፡ በሰራተኞች መካከል ግልጽነት፣ የጋራ ትብብር እና የባለቤትነት ስሜት እንዲኖር ያደርጋል።

👉የሃብት ብክነትን መከላከል፡ የተቋሙ ቁሳዊ እና ፋይናንሳዊ ሃብቶች ለታለመላቸው አላማ ብቻ እንዲውሉ ያረጋግጣል።

የተቋም እድገት ዘላቂ የሚሆነው አሰራሮች ከጠንካራ የሥነ ምግባር መርሆች ጋር ተጣጥመው ሲሄዱ ብቻ ነው።

05/08/2026

ሙስና የዜጎችን ጥሪት ቀርጥፎ የሚበላ እሳት ነዉ!
🌿🌿🌿🌿🌿

ሙስና የሀገርንና የዜጎችን ሀብት፣ ተስፋና የወደፊት ዕድል የሚያወድም አደገኛ እሳት ነው። ይህን ጥፋት ለመግታት ደግሞ የሁሉም ዜጋ ንቁ ተሳትፎና ጥንካሬ ወሳኝ ነው።

የሕዝብንና የሀገርን ሀብት በማባከን ፍትሃዊ የሀብት ክፍፍል እንዳይኖር ያደርጋል። በዜጎች መካከል እኩልነትን በማጣት የሕግ የበላይነትን ያዳክማል።

በሕዝብ ተቋማት የሚሰጡ አገልግሎቶች ደረጃቸውንና ፍጥነታቸውን እንዲያጡ ያደርጋል። በሕዝብና በሕዝብ ተቋማት መካከል ያለውን የመተማመን መንፈስም ያጠፋል።

ይህን እሳት ማጥፋት የሚቻለው በግልጽነት፣ በተጠያቂነት እና እውነተኛ የሥነ-ምግባር እሴቶችን በህብረተሰቡ ውስጥ በጋራ በመገንባት ነው።

05/08/2026

ግልፅ አሰራር የሙስና መቃብር ነዉ!
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

ግልጽ አሰራር ባለበት ቦታ ሁሉ አላስፈላጊ ድብብቆሽ፣ አድሎአዊነት እና ጉቦ የመኖር እድላቸው ይጠባል።

እያንዳንዱ ውሳኔ እና ሂደት በምን መስፈርት እንደተከናወነና ማን እንደወሰነው በግልጽ ስለሚታወቅ የኃላፊነት ስሜትን ይፈጥራል።

የአገልግሎት መስፈርቶች፣ የሚወሰደው ጊዜ እና ክፍያዎች አስቀድመው ለህዝብ ይፋ ሲሆኑ አላስፈላጊ መደራደሪያዎችን ያስቀራል።

አሰራር ግልጽ ሲሆን የዜጎች በተቋማት ላይ ያለው እምነት ይጨምራል፤ አጠራጣሪ እና ድብቅ ስምምነቶች በቀላሉ እንዲጋለጡ ያደርጋል።

የውስጥ እና የውጭ ኦዲተሮች፣ ተቆጣጣሪ አካላት እንዲሁም ህዝቡ አሰራሩን በቀላሉ እንዲከታተሉት እና እንዲቆጣጠሩት ያስችላል ማለት ነዉ።

04/08/2026

የሌብነት እጆች ሊቆረጡ ይገባል!
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

የሌብነትና ሙስና ዋና ዋና ጉዳቶች፦
👉 የህዝብና የሀገር ሀብት አላስፈላጊ ቦታ እንዲባክን ያደርጋል፤ ፍትሃዊ የሀብት ክፍፍልን ያጠፋል፤ የውጭና የሀገር ውስጥ ኢንቨስትመንትን ያሸሻል።

👉በሰዎች መካከል ያለውን እምነትና አብሮነት ያጠፋል፤ በጥረት በሚኖሩ ዜጎች ዘንድ የመስራት ፍላጎትንና ተስፋን ያኮስሳል።

👉ህግና ስርዓት እንዳይከበር ያደርጋል፤ የድሆችንና የመብት ጠያቂዎችን ድምፅ በመጫን አለመረጋጋትን ይፈጥራል።

ስለሆነም የሌብነትን እጆች ለማስቆረጥና ስር ነቀል ለውጥ ለማምጣት የሚረዱ መፍትሄዎች፦
_ህግን ያከበረ፣ የማያዳላና ጥብቅ የሆነ የህግ አስፈጻሚ አካል በማጠናከር የጥፋተኝነት እርምጃዎችን መውሰድ ይገባል።

_በበጀት፣ በግዢና በአገልግሎት አሰጣጥ ላይ ግልጽ አሰራር በማስፈን የሙስና እድሎችን ማጠበብ።

_ከታች ከቤተሰብና ትምህርት ቤት ጀምሮ ህዝባዊ፣ ባህላዊና ዜጋዊ ሥነ-ምግባርን ለትውልድ ማስተላለፍ።

_እያንዳንዱ ዜጋ የሌብነትና የሙስና ድርጊቶችን በመጠቆም፣ በመታገልና ላለመተባበር ቁርጠኛ መሆን።

_የአገልግሎት አሰጣጦችን ወደ ዲጂታል ማሸጋገር በሰውና በሰው መካከል የሚደረጉ ያልተገቡ ግንኙነቶችንና የጉቦ እድሎችን ይቀንሳል።

በአጠቃላይ ሙስናና ሌብነት የሀገርን እድገት የሚያደናቅፉ፣ የዜጎችን መብት የሚጋፉና የትውልድን ተስፋ የሚያጨልሙ አደገኛ መርዞች ናቸው።

04/08/2026

04/08/2026

ውጤታማ የአመራር ሥነ ምግባር
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

አንድ መሪ የሚከተላቸው፣ ተግባሩንና ውሳኔዎቹን የሚመራባቸው የበጎና የላቁ እሴቶች እና መርሆዎች ስብስብ ነው።

ይህ ሥነምግባር መሪው ከሚመራው አካል ጋር እምነትን እንዲገነባ፣ ተፅዕኖው ዘላቂ እንዲሆንና የሚመራው ተቋም ወይም ማህበረሰብ ራዕይ እንዲሳካ የሚያደርግ መሰረት ነው።

​ውጤታማ የአመራር ሥነ ምግባር ዋና ዋና ምሰሶዎች፦
​👉ታማኝነት እና ቅንነት፦
​ይህ የአመራር ሥነምግባር ዋነኛው መሰረት ነው። ታማኝ መሪ በቃሉ የሚገኝ፣ የውስጥ ማንነቱና የውጭ ተግባሩ የተጣጣመ ነው።

መረጃዎችን በግልፅ ማጋራትና ውሳኔዎች እንዴትና ለምን እንደተወሰኑ ለተከታዮች ማሳወቅ እንዲሁም ማንም በማያየው ጊዜ እንኳን ትክክለኛውን ነገር ማድረግ ነዉ።

​👉ተጠያቂነት፦
​ውጤታማ መሪ ለስኬቱም ሆነ ለውድቀቱ ኃላፊነትን ይወስዳል። ስህተት በሚፈጠርበት ጊዜ ሌሎችን ከመውቀስ ይልቅ ሃላፊነት ወስዶ ማስተካከል፣ በውጤትም ሆነ በግዴታ አፈፃፀም ረገድ ለሁሉም እኩል መለኪያን መጠቀም ይኖርበታል።

​👉አገልጋይነት እና ትህትና፦
​ሥልጣንን የግል ጥቅምና ክብር ማሳደጊያ ከማድረግ ይልቅ ሌሎችን ማገልገያና ማብቂያ አድርጎ መውሰድ ነው።

ከመሪው የግል ዝና ይልቅ የቡድኑ ወይም የተቋሙ ስኬት ይቀድማል። የሌሎችን ሃሳብና ትችት በትህትና ማዳመጥና ለመማር ዝግጁ መሆን።

​👉ፍትሃዊነትና እኩልነት፦
​በማንኛውም የአመራር ሂደት ውስጥ አድልዎ የሌለበትና ሰብአዊ መብትን ያከበረ አካሄድን መከተል ነው።
​ለቡድኑ አባላት በጥቅማጥቅም፣ በደረጃ ዕድገትና በሃላፊነት ስርጭት ረገድ ፍትሃዊ መሆን እንዲሁም
​ውሳኔዎችን በግል ስሜት ወይም በወገንተኝነት ሳይሆን በተጨባጭ ማስረጃና ህጋዊ አሰራር ላይ መመስረት አለበት።

​👉አክብሮት፦
​የሰዎችን ሰብአዊ ክብር፣ ልዩነትና መብት እውቅና መስጠትና ማክበር አለበት። የተለያየ ባህል፣ እይታና አስተሳሰብ ያላቸውን ሰዎች በእኩልነት ማስተናገድ።
​የተከታዮችን ጥረት ማድነቅና ለልፋታቸውም ተገቢውን ክብር መስጠት።

​👉ራዕይና የረጅም ጊዜ አመለካከት፦
​የአመራር ሥነ ምግባር ወቅታዊ ጥቅምን ብቻ ሳይሆን የወደፊቱን ትውልድና ተቋማዊ ህልውና ያገናዘበ ውሳኔ መወሰንን ይጠይቃል። ዛሬ የሚወሰኑ ውሳኔዎች ነገ የሚያስከትሉትን ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና አካባቢያዊ ተፅዕኖ ማሰብ።
እንዲሁም ተተኪ መሪዎችን ማፍራትና የሰዎችን አቅም መገንባት ነዉ።

​በአጭሩ ውጤታማ የአመራር ሥነ ምግባር ማለት ትክክለኛውን ነገር በትክክለኛው መንገድ ለትክክለኛው ዓላማ ማድረግ ነው። መሪው በቃሉና በተግባሩ አርአያ ሲሆን፣ የሚመራው አካል ያለምንም ማመንታት ይከተለዋል፣ ያምነዋል፣ አብሮትም ይለወጣል ማለት ነዉ።

04/08/2026

ትልቁ ሌብነት የሰው ልጅን መብት፣ ህልም እና ተስፋ መስረቅ ነው!
🌿🌿🌿🌿🌿🌿

በአብዛኛው ህብረተሰብ ዘንድ "ሌብነት" ሲባል ወደ አእምሮ የሚመጣው የገንዘብ፣ የንብረት ወይም የቁሳቁስ ስርቆት ነው። ነገር ግን የቁሳቁስ ስርቆት የሚጎዳው የሰውን አካላዊ ሀብት ብቻ ሲሆን ይህም በጥረትና በስራ ሊተካ ወይም ሊመለስ ይችላል።

በተቃራኒው የሰውን መብት፣ ህልም እና ተስፋ መስረቅ ግን የሚነካው የሰውን ልጅ መንፈስ፣ ህሊና እና የወደፊት ህይወት ነው። ይህ ዓይነቱ ስርቆት ደግሞ በጥረት በቀላሉ የማይተካ፣ ትውልድን የሚያስቀር እና የብዙዎችን ህይወት የሚያጨልም በመሆኑ ከሌብነቶች ሁሉ ከባዱ እና አዳገኛው ነዉ።

አንድ ሰው በፈጣሪና በሕግ የተሰጠውን የመኖር፣ የመናገር፣ የመማር፣ የመስራት እና እኩል የመታየት መብት ማጣት ወይም በኃይል እንዲነጠቅ ማድረግ ጉዳቱ ከፍተኛ ነው። ፍትህ ሲጠፋና መብት ሲሰረቅ ሰዎች በገዛ ሀገራቸውና ህይወታቸው ላይ ባሪያ ወይም የበታች እንደሆኑ እንዲሰማቸው ያደርጋል ማለት ነዉ።

የሰዉን ልጅ ተስፋ ማሳጣት ከሁሉም ይበልጥ አደገኛው ክፍል ነው። ተስፋ የሰው ልጅ የመኖሪያ እና የስራ ሞተር ነው። ተስፋ ሲሰረቅ ሰው ነገ የተሻለ ቀን እንደሚመጣ ማመን ያቆማል። የሰዉን ፈጠራ፣ ጥረት እና ፍላጎት ይገድላል። "ለፋሁ አልለፋሁ ለውጥ የለውም" የሚል ተስፋ አስቆራጭ አስተሳሰብ እንዲነግስ ያደርጋል።

ተስፋ የሌለው ህብረተሰብ ደግሞ ለልማት፣ ለሰላም እና ለዕድገት ተነሳሽነት አይኖረውም። የስነ-ልቦና ስብራት፣ የሞራል ውድቀት እና ሀገርን ጥሎ የመሰደድ ፍላጎት ይበራከታል።

በአጠቃላይ ቁሳቁስ የሰረቀ አንድን ቀን ያበላሻል፤ የሰውን መብት፣ ህልም እና ተስፋ የሰረቀ ግን ዘመኑን እና ትውልዱን ያበላሻል ማለት ነዉ።

ስለዚህ የራሳችንንና የሌሎችን መብት፣ ህልም እና ተስፋ በማክበርና በመጠበቅ የተሻለችና አቅፊ ሀገር እንገንባ!

03/08/2026

የታማኝነት መገለጫዎችም፡-
🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

👉 ለሙያ ታማኝ መሆን፤
👉ህግ እና መመሪያ ማክበር እና መከተል፤
👉በማንኛውም ጊዜ ለተቋሙ፣ ለማህበረሰቡ፣ ለደንበኞች እና ለስራ ባልደረቦች ታማኝ እና ታዛዥ መሆን፤
👉በሚስጥር መያዝ የሚገባቸውን የተቋሙን፣ የሠራተኞችን እና የደንበኞችን መረጃዎችና ማስረጃዎች መጠበቅ፤
👉የተቋሙን ሀብት፣ ንብረት እና የስራ ሰአት በአግባቡ መጠቀም፤
👉በተቋሙ ውስጥ ግለሰቦች ወይም ቡድኖች በማንኛውም መንገድ ህገ ወጥ ድርጊት ሲፈጽሙ ወይም ለመፈጸም ሲዘጋጁ ወዲያውኑ ማሳወቅ፤ መጠቆም የሚሉ ናቸዉ፡፡