Gwent Archives

19/06/2026

Bilingual Post - English below

Mae'r ffotograff hwn, a dynnwyd ym mis Mehefin 1977, yn dangos Leo Abse yn dadorchuddio carreg yn cofnodi adeiladu Llys Sirhywi yng Nghwmbrân. Ar y pryd, ef oedd AS dros Bont-y-pŵl ac yn ddiweddarach dros Dorfaen (1958 – 1983). Yn ystod ei gyfnod fel AS, roedd Leo Abse yn ddiwygiwr cymdeithasol blaenllaw, yn ymgyrchu dros newidiadau yn y gyfraith i wrywgydiaeth ac ysgariad. Hyrwyddodd argymhellion adroddiad Wolfenden 1957 i gyfreithloni gwrywgydiaeth rhwng oedolion sy’n cydsynio, ac yn y pen draw llwyddodd pan gymeradwywyd Deddf Troseddau Rhywiol 1967.

~~~~~

This photograph, taken in June 1977, shows Leo Abse unveiling a stone recording the building of Sirhowy Court at Cwmbran. At the time, he was MP for Pontypool and later for Torfaen (1958 – 1983). During his time as MP, Leo Abse was a leading social reformer – campaigning for changes in the law regarding homosexuality and divorce. He promoted the 1957 Wolfenden report’s recommendations to legalise homosexuality between consenting adults and eventually succeeded with the passing of the Sexual Offences Act 1967.


Ref: D2603/C/3413

17/06/2026

Cynorthwyydd Ymgysylltu â'r Gymuned – Archifau
Part-time Community Engagement Assistant - Gwent Archives

Mae Gwasanaeth Archifau Gwent yn chwilio am Cyfathrebwr rhagweithiol a brwdfrydig i ymuno â'r tîm a helpu i ddarparu ystod o weithgareddau ac adnoddau ymgysylltu. Bydd deiliad y swydd yn gweithio gyda'r Swyddog Ymgysylltu â'r Gymuned, gan gefnogi'r gwaith o gynllunio a chyflwyno rhaglen o ddigwyddiadau ar-lein, ar y safle ac oddi ar y safle, yn ogystal â datblygu adnoddau digidol ac analog sydd wedi'u cynllunio i gyflwyno archifau i gynulleidfaoedd newydd. Byddant hefyd yn gweithio gyda gwirfoddolwyr ac yn hyrwyddo Archifau Gwent drwy weithgareddau marchnata a chyfathrebu, gan gynnwys cyfryngau cymdeithasol.

https://www.torfaen.gov.uk/cy/JobsCareers/JobsCareers.aspx

Gwent Archives Service is looking for a proactive and enthusiastic communicator to join the team and help deliver a range of engagement activities and resources. The post-holder will work with the Community Engagement Officer, supporting the planning and delivery of an online, on and off-site programme of events, as well as the development of digital and analogue resources designed to introduce archives to new audiences. They will also work with volunteers and promote Gwent Archives through marketing and communications activities, including social media.

https://www.torfaen.gov.uk/en/JobsCareers/JobsCareers.aspx

16/06/2026

15/06/2026

Bilingual post - English below;

Heddiw mae’n Ddiwrnod Ffotograffiaeth Natur, ac roeddem am dynnu sylw at lyfr lloffion yn ein casgliad sy'n cynnwys ffotograffau’n dogfennu digwyddiad glanhau'r ardal tipio anghyfreithlon llethol yng Nghasnewydd. Ar ôl digwyddiad cymunedol i gasglu sbwriel a ffurfio grŵp cymunedol newydd, nod Prosiect Peillwyr Casnewydd oedd gwella cynefinoedd a bioamrywiaeth yn yr ardal. Aeth Tom Maloney ati i ddogfennu’r prosiect cyn adneuo’r llyfr lloffion hwn i'r archifau.

~~~

Today is Nature Photography Day and we wanted to highlight a scrapbook in our collection which includes photographs documenting the major clean up of the mass fly tipping area in Newport. After a community litter picking event and a newly formed community group, the Newport Pollinator Project aimed to improve habitat and biodiversity in the area. The project was documented by Tom Maloney who then deposited this scrapbook to the archives.

11/06/2026

Bilingual post - English below;

Mae Cwpan y Byd 2026 yn cychwyn heddiw! Pwy fyddwch chi'n ei gefnogi?

~~~

Today the 2026 World Cup kicks off! Who will you be supporting?

10/06/2026

Gwent Archives Research Room will be open from 10am to 4pm this Saturday (13 June) - this will be the last Saturday in our six month trial. Want to find out more about your family history or your local area? Why not drop us an email at [email protected] and our team will tell you how we can help.

09/06/2026

Bilingual post - English below;

Mae’n Wythnos Ryngwladol Archifau yr wythnos hon, a’r thema eleni yw , y mae ei ffocws penodol ar hawliau, atgofion a dyfodol. Mae cadw atgofion trwy dystiolaeth bersonol fel dyddiaduron yn un ffordd y mae archifau yn cefnogi cyfiawnder.

Ganed Preifat Charles Parkinson Heare (1891 – 1985) yn Nhref Gruffydd, ger Pont-y-pŵl. Ef oedd yr hynaf o chwe phlentyn. Ymunodd Heare ag Ail Fataliwn Llu Tiriogaethol Catrawd Sir Fynwy ym 1913 a chychwyn am Ffrainc ar 5 Tachwedd 1914. Treuliodd y Rhyfel Byd Cyntaf fel trefnydd, o dan y 4ydd a'r 29ain Adran.

Mae dyddiadur Heare gennym ni yma, yn Archifau Gwent. Er gwaethaf cael ei alw'n ddyddiadur, mae'n debygol iddo ei ysgrifennu rywbryd ar ôl diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae'r casgliad yn cynnwys nifer o lythyrau a ffotograffau – yn cynnwys llun o Heare yn cwrdd â'r Brenin Edward VIII ym Mhont-y-pŵl ym 1936.



~~~

This week is International Archives Week and this year’s theme is with particular focus on rights, memory and futures. Preserving memories through personal testimonies such as diaries is just one way archives support justice.

Private Charles Parkinson Heare (1891 – 1985) was born in Griffithstown, near Pontypool, and was the eldest of six children. Heare joined the Second Battalion of the Monmouthshire Regiment Territorial Force in 1913 and embarked for France on 5th November 1914. He spent the First World War as an orderly, under the 4th and 29th Divisions.

Here at Gwent Archives we hold Heare’s diary. Despite being called a diary, it is likely that he wrote it sometime after the end of the First World War. The collection includes a number of letters and photographs – including one of Heare meeting King Edward VIII at Pontypool in 1936.

08/06/2026

Cynorthwyydd Ymgysylltu â'r Gymuned – Archifau
Part-time Community Engagement Assistant - Gwent Archives

Mae Gwasanaeth Archifau Gwent yn chwilio am Cyfathrebwr rhagweithiol a brwdfrydig i ymuno â'r tîm a helpu i ddarparu ystod o weithgareddau ac adnoddau ymgysylltu. Bydd deiliad y swydd yn gweithio gyda'r Swyddog Ymgysylltu â'r Gymuned, gan gefnogi'r gwaith o gynllunio a chyflwyno rhaglen o ddigwyddiadau ar-lein, ar y safle ac oddi ar y safle, yn ogystal â datblygu adnoddau digidol ac analog sydd wedi'u cynllunio i gyflwyno archifau i gynulleidfaoedd newydd. Byddant hefyd yn gweithio gyda gwirfoddolwyr ac yn hyrwyddo Archifau Gwent drwy weithgareddau marchnata a chyfathrebu, gan gynnwys cyfryngau cymdeithasol.

https://www.torfaen.gov.uk/cy/JobsCareers/JobsCareers.aspx

Gwent Archives Service is looking for a proactive and enthusiastic communicator to join the team and help deliver a range of engagement activities and resources. The post-holder will work with the Community Engagement Officer, supporting the planning and delivery of an online, on and off-site programme of events, as well as the development of digital and analogue resources designed to introduce archives to new audiences. They will also work with volunteers and promote Gwent Archives through marketing and communications activities, including social media.

https://www.torfaen.gov.uk/en/JobsCareers/JobsCareers.aspx

05/06/2026

Mae amser o hyd i holi - gweler y manylion isod.

~~~

Rydym yn gweithio gyda phrosiect Grounds for Appeal i greu cronfa ddata o gofnodion tribiwnlys milwrol y Rhyfel Byd Cyntaf ym Mhrydain Fawr. Rydym yn chwilio am chwe gwirfoddolwr a fydd yn gweithio gyda'i gilydd yn Archifau Gwent i drawsgrifio’r cofnodion tribiwnlys milwrol sydd yn ein casgliadau.

Os ydych chi;
· ar gael ar fore dydd Iau
· yn hyfedr wrth ddefnyddio cyfrifiadur
· yn gallu darllen ysgrifen redeg

Beth am ymuno â ni yn ein bore agoriadol ddydd Iau 25 Mehefin 10-12 i ddarganfod mwy am y prosiect, yr hyn y bydd y trawsgrifiad yn ei gynnwys, a gweld rhai enghreifftiau sydd yn ein casgliadau? Os oes gennych ddiddordeb, anfonwch e-bost i [email protected] i gadw lle, a rhowch wybod i ni os oes gennych unrhyw ofynion o ran diet neu fynediad.

05/06/2026

There's still time to enquire - see below for details.

~~~

We are working with the Grounds for Appeal project to create a database of First World War military tribunal records in Great Britain. We are looking for six volunteers who will be working together at Gwent Archives to transcribe military tribunal records from our collections.

If you are;
• available on Thursday mornings
• computer confident
• able to read cursive handwriting

Why not join us at our opening morning on Thursday 25th June 10-12 to find out more about the project, what the transcription will involve and see some examples from our collections? If interested, please email [email protected] to book your place and let us know if you have any dietary or access requirements.