22/08/2026
Σε ισχύ το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ: Πού απαγορεύονται τα αιολικά πάρκα - Tι αλλάζει σε νησιά και Natura
Σε ισχύ τέθηκε από την Τετάρτη 19/8 το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), με Υπουργική Απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη. Το νέο πλαίσιο καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης, εισάγοντας αυστηρότερους κανόνες και πρόσθετες περιοχές αποκλεισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αλλαγές που αφορούν τα αιολικά πάρκα, καθώς θεσπίζονται συγκεκριμένες ζώνες στις οποίες δεν επιτρέπεται πλέον η εγκατάστασή τους, ενώ προβλέπονται ειδικοί περιορισμοί για τα νησιά και τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Για τα αιολικά, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ προβλέπει ότι δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, καθώς και σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων.
Στις περιοχές αποκλεισμού περιλαμβάνονται επίσης οι υγρότοποι Ραμσάρ και οι μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, οι πυρήνες των εθνικών δρυμών και συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης. Περιορισμοί προβλέπονται ακόμη για Περιοχές Άνευ Δρόμων, ακτές κολύμβησης, περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης και απάτητες παραλίες.
Παράλληλα, μετά τη δημόσια διαβούλευση, στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ότι δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου και οι υφυπουργοί Νίκος Τσάφος και Μαριλένα Σούκουλη
Περιορισμοί τίθενται επίσης σε εκτός σχεδίου περιοχές όπου προβλέπεται ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού και αναψυχής, καθώς και σε τμήματα ενεργών λατομικών, μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών.
Τι αλλάζει στα νησιάΙδιαίτερο κεφάλαιο του νέου Χωροταξικού αφορά τον νησιωτικό χώρο. Για τα νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα προβλέπονται περιορισμοί στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Εξαιρέσεις προβλέπονται όταν τα έργα εξυπηρετούν κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές, όπως εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, ή όταν κρίνονται αναγκαία για την ασφάλεια του συστήματος.
Παράλληλα, για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στα νησιά προβλέπεται πλέον ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Σε αυτή θα εξετάζονται το μέγεθος του αιολικού σταθμού, ο χαρακτήρας του τοπίου και οι επιπτώσεις στις θέες.
Ειδική αντιμετώπιση προβλέπεται και για τις ορεινές περιοχές των νησιών, όπου θα πραγματοποιείται αξιολόγηση κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά κάθε θέσης.
Την ίδια στιγμή, στον νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης του εδάφους από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ειδική δυνατότητα αξιοποίησης περιοχών όπου υπάρχει σημειακά υψηλό αιολικό δυναμικό, ακόμη και εάν ο μέσος όρος της Δημοτικής Ενότητας είναι χαμηλός. Ειδικότερα, σε Δημοτικές Ενότητες όπου το μέσο αιολικό δυναμικό είναι μικρότερο από 4 m/s, μπορεί κατ' εξαίρεση να επιτραπεί η εγκατάσταση αιολικών σταθμών εφόσον στη συγκεκριμένη θέση αποδεικνύεται αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 m/s.
Για την εφαρμογή της εξαίρεσης απαιτείται πιστοποιημένη μέτρηση του αιολικού δυναμικού που υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ, ενώ οι συγκεκριμένοι αιολικοί σταθμοί δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας. Παράλληλα, εξακολουθούν να εφαρμόζονται όλοι οι υπόλοιποι οριζόντιοι περιορισμοί του νέου πλαισίου.
Το νέο καθεστώς για τις περιοχές Natura 2000Αυστηρότερο είναι το πλαίσιο και για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000, δηλαδή τις περιοχές που αφορούν ειδικά την προστασία της ορνιθοπανίδας.
Στις ΖΕΠ η εγκατάσταση αιολικών πάρκων δεν επιτρέπεται κατά κανόνα και μπορεί να γίνει μόνο κατ' εξαίρεση, εφόσον συντρέχουν ταυτόχρονα δύο συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η πρώτη είναι η εγκατάσταση να προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη της συγκεκριμένης περιοχής. Η δεύτερη είναι να υπάρχει αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 7,5 m/s, σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ.
Με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ καθορίζονται παράλληλα συγκεκριμένες «Περιοχές Καταλληλότητας» για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων. Αιολικοί σταθμοί θα μπορούν να αναπτύσσονται σε περιοχές με επαρκές αιολικό δυναμικό, όπως αυτό αποτυπώνεται στον επίσημο χάρτη της ΡΑΑΕΥ ή αποδεικνύεται με πιστοποιημένες μετρήσεις.
Ακόμη και σε αυτές τις περιοχές, ωστόσο, η χωροθέτηση προϋποθέτει ότι δεν ενεργοποιείται κάποιος από τους ειδικότερους περιορισμούς του πλαισίου, όπως εκείνοι που αφορούν τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας, το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και τους υγροτόπους Ραμσάρ. Επιπλέον, τα έργα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τη φέρουσα ικανότητα που καθορίζεται ανά Δημοτική Ενότητα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει, τέλος, ότι τα έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης εξακολουθούν να διέπονται από το υφιστάμενο χωροταξικό καθεστώς. Η πρόβλεψη αφορά έργα που έχουν ήδη λάβει άδεια ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου περιβαλλοντικής αδειοδότησης πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου σε ΦΕΚ.
Πηγή: protothema.gr
