29/08/2026
🔶1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигоны жабылды. Жылдар өте келе бұл дата халықаралық маңызға ие болды. Қазақстанның бастамасымен 2009 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы 64/35 қарарын бірауыздан қабылдап, 29 тамызды Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні деп жариялады. Бұл күн бүкіл әлемге ядролық сынақтардың адамзат пен қоршаған ортаға әкелген зардабын еске салып, ядролық қатерден азат әлемге қарай ілгерілеудің маңызын көрсетеді.
Биыл Семей полигонының жабылғанына 35 жыл толып отыр. Осы атаулы датаға орай Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев пен Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарт ұйымының Атқарушы хатшысы Роберт Флойд бірлескен мәлімдеме жасады.
Ядролық сынақтарды бастан өткерген халық үшін бұл – бір мезет әрі орасан зор тарихи жол. Жарылыстар үні естілген жерден бүгінде бүкіл әлемге олардың қайталануына жол бермеу қажеттігін айтып отырған елге дейінгі жол.
Қазақстан өз басынан өткерген қасіретті бүкіл адамзатқа бағытталған үнге айналдыра алды. Семейдің қасіреті өткенді еске алумен ғана шектелмей, болашаққа арналған үндеуге айналды – енді ешбір жер, ешбір ана, ешбір бала ядролық саңырауқұлақтың көлеңкесінде қалмауы үшін жасалған үндеуге.
Осы тарихтың ең жарқын тағылымдарының бірі де осында, қасіретті бастан өткергеннен кейін бейбітшілікті таңдауға және жақсы болашаққа деген сенімді сақтауға болады.
🔷Στις 29 Αυγούστου 1991 έκλεισε το πεδίο πυρηνικών δοκιμών του Σεμιπαλατίνσκ. Χρόνια αργότερα, η ημερομηνία αυτή απέκτησε παγκόσμια σημασία. Με πρωτοβουλία του Καζακστάν, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε ομόφωνα το 2009 το Ψήφισμα 64/35, ανακηρύσσοντας την 29η Αυγούστου Διεθνή Ημέρα κατά των Πυρηνικών Δοκιμών. Η ημέρα αυτή υπενθυμίζει στη διεθνή κοινότητα το ανθρώπινο τίμημα των πυρηνικών δοκιμών, καθώς και την ανάγκη να προχωρήσουμε προς ένα μέλλον απαλλαγμένο από την απειλή των πυρηνικών όπλων.
Φέτος συμπληρώνονται 35 χρόνια από το κλείσιμο του πεδίου πυρηνικών δοκιμών του Σεμιπαλατίνσκ. Με αφορμή αυτή τη σημαντική επέτειο, ο Υπουργός Εξωτερικών του Καζακστάν, Γερμέκ Κοσερμπάγιεφ, και ο Εκτελεστικός Γραμματέας του Οργανισμού της Συνθήκης για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBTO), Ρόμπερτ Φλόιντ, εξέδωσαν την καθιερωμένη κοινή τους δήλωση. Για έναν λαό που βίωσε τις πυρηνικές δοκιμές, τα 35 χρόνια αποτελούν ταυτόχρονα μια στιγμή μέσα στην Ιστορία και μια τεράστια διαδρομή: τη διαδρομή από μια γη που κάποτε συγκλονιζόταν από εκρήξεις προς μια χώρα που σήμερα υψώνει τη φωνή της, ώστε τέτοιες τραγωδίες να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά.
Με αυτόν τον τρόπο, το Καζακστάν μετέτρεψε τον δικό του πόνο σε μια φωνή που ακούγεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Η μνήμη του Σεμιπαλατίνσκ έχει γίνει έκκληση για την οικοδόμηση ενός διαφορετικού μέλλοντος — ενός μέλλοντος στο οποίο καμία χώρα, καμία μητέρα και κανένα παιδί δεν θα ζήσουν ποτέ ξανά υπό τη σκιά ενός πυρηνικού μανιταριού.
Ίσως αυτό να είναι το πιο φωτεινό δίδαγμα αυτής της ιστορίας: ακόμη και έχοντας βιώσει μια τραγωδία, ένας λαός μπορεί να επιλέξει την ειρήνη, την ελπίδα και την πίστη σε ένα καλύτερο μέλλον.
