28/10/2026
(Following in English)
28 Οκτωβρίου 1940: Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη μέσα από τη ματιά του βιβλιοθηκαρίου της, Shirley H. Weber. Στιγμιότυπα από τις ετήσιες αναφορές του (1939–1942).
Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, ανατρέχουμε στις αναφορές του Shirley H. Weber, που αποτυπώνουν τις προσπάθειες της Γενναδείου Βιβλιοθήκης να συνεχίσει να εξυπηρετεί τους αναγνώστες της και να προστατεύει τις πολύτιμες συλλογές της κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ήδη από τον Αύγουστο του 1939, τα σπανιότερα βιβλία και οι πολύτιμες βιβλιοδεσίες είχαν τυλιχθεί, αριθμηθεί και μεταφερθεί σε ασφαλή χώρο του υπογείου, με τη βοήθεια φοιτητών της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα και της συζύγου του Weber.
Η έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, στις 28 Οκτωβρίου 1940, διέκοψε το διευρυμένο απογευματινό ωράριο της Βιβλιοθήκης. Έπειτα από μία εβδομάδα αναστολής της λειτουργίας της, άνοιξε ξανά από τις 9 το πρωί έως τη 1 το μεσημέρι, καθώς τα μέτρα συσκότισης δεν επέτρεπαν την απογευματινή λειτουργία.
Καθώς οι γερμανικές δυνάμεις πλησίαζαν την Αθήνα, τον Απρίλιο του 1941, τα περισσότερα βιβλία του πρώτου ορόφου μεταφέρθηκαν στο υπόγειο για προστασία. Τον Αύγουστο του 1941, μετά την έναρξη της Κατοχής, ο Weber αναχώρησε για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας τη Βιβλιοθήκη στη φροντίδα της βοηθού του, δεσποινίδας Δημητρακοπούλου, του επιστάτη Μήτσου Φλώρου και του κηπουρού. Παρότι η Βιβλιοθήκη παρέμενε κλειστή για το ευρύ κοινό, γνωστοί αναγνώστες μπορούσαν ακόμη να συμβουλεύονται τον κατάλογο και όσα βιβλία παρέμεναν διαθέσιμα.
Ακόμη και μέσα στον πόλεμο, ο Weber σχεδίαζε το μέλλον της Βιβλιοθήκης. Τον Μάρτιο του 1941 πρότεινε την πρόσληψη του νεαρού τότε Κ. Θ. Δημαρά, αναγνωρίζοντας ότι θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στη μελέτη του Αδαμάντιου Κοραή και της μεταβυζαντινής ελληνικής ιστορίας.
------
October 28, 1940: The Gennadius Library through the Eyes of Its Librarian, Shirley H. Weber. Glimpses from His Annual Reports (1939–1942)
On this October 28, we turn to the reports of Shirley H. Weber, which document the Gennadius Library’s efforts to continue serving its readers and protecting its valuable collections during World War II.
As early as August 1939, the Library’s rarest books and bindings had been wrapped, numbered, and moved to a secure basement room, with the help of students of the American School of Classical Studies at Athens and Mrs. Weber.
The outbreak of the Greek–Italian War on October 28, 1940, brought an end to the Library’s extended afternoon hours. After closing for one week, it reopened from 9 a.m. to 1 p.m., as blackout restrictions prevented late afternoon opening.
As German forces approached Athens in April 1941, most of the books on the first floor were moved to the basement for safekeeping. In August 1941, following the beginning of the occupation, Weber returned to the United States, leaving the Library in the care of his assistant, Miss Demetracopoulou, Mitsos Floros, the caretaker, and the gardener. Although closed to the general public, the Library continued to admit known readers to consult the catalogue and books that remained accessible.
Even during the war, Weber was planning for the Library’s future. In March 1941, he proposed appointing the young scholar Constantine Th. Dimaras, recognizing his potential contribution to the study of Adamantios Korais and post-Byzantine Greek history.
