15/07/2026
Πενήντα δύο χρόνια συμπληρώνονται από το πραξικόπημα που στράφηκε εναντίον του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’. Το πραξικόπημα οργανώθηκε από στελέχη της ΕΟΚΑ Β’ και μέλη της Εθνικής Φρουράς, υπό την καθοδήγηση της δικτατορίας του Ιωαννίδη στην Αθήνα. Η χούντα θεωρούσε τον Μακάριο εμπόδιο στα σχέδιά της, καθώς εκείνος υποστήριζε την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι την άμεση ένωση με την Ελλάδα. Τα γεγονότα που ακολούθησαν απέδειξαν ότι οι επιλογές εκείνης της περιόδου είχαν ολέθριες συνέπειες.
Το πραξικόπημα δεν αποτέλεσε μεμονωμένο γεγονός. Από την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, το νησί βρέθηκε αντιμέτωπο με πολιτική αστάθεια, έντονες διακοινοτικές συγκρούσεις και τη δράση παραστρατιωτικών οργανώσεων τόσο από την ελληνοκυπριακή όσο και από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Το ήδη τεταμένο κλίμα επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο με την επικράτηση της χούντας του Ιωαννίδη στην Ελλάδα.
Παρά την εκδήλωση του πραξικοπήματος, ο Μακάριος δεν ανατράπηκε. Κατάφερε να διαφύγει αρχικά στην Πάφο και στη συνέχεια, μέσω Μάλτας και Λονδίνου, έφτασε στη Νέα Υόρκη. Λίγες ημέρες αργότερα κατήγγειλε ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τις ενέργειες της ελληνικής χούντας. Στο μεταξύ, την προεδρία ανέλαβε ο Νίκος Σαμψών, ο οποίος ανακήρυξε την λεγόμενη «Ελληνική Δημοκρατία της Κύπρου». Το καθεστώς αυτό κατέρρευσε σύντομα και ο Σαμψών παραιτήθηκε στις 23 Ιουλίου.
Οι επιλογές της δικτατορίας και όσων συμμετείχαν στο πραξικόπημα βύθισαν την Κύπρο σε ακόμη μεγαλύτερη κρίση. Η αποσταθεροποίηση του νησιού δημιούργησε τις συνθήκες που εκμεταλλεύτηκε η Τουρκία για να προχωρήσει στην εισβολή. Τα γεγονότα εκείνων των ημερών άφησαν βαθιές πληγές, με τραγικές συνέπειες για τον κυπριακό ελληνισμό και ολόκληρο το νησί.
Ως Αναγέννηση Αθήνας, θυμόμαστε τα γεγονότα της 15ης Ιουλίου και υπενθυμίζουμε ότι η δημοκρατία αποτελεί θεμέλιο της ελευθερίας. Απορρίπτουμε κάθε προσπάθεια καλλιέργειας μιας σκλαβωμένης σκέψης στους νέους, κάθε μορφή εξτρεμισμού και κάθε ιδεολογία που αναπαράγει το πνεύμα της ΕΟΚΑ Β’, το οποίο σημάδεψε τραγικά την ιστορία του τόπου μας και κάποιοι ακόμα την στηρίζουν φωναχτά αντί να κρύβονται. Η υπεράσπισή της δημοκρατίας είναι απαραίτητη, γιατί κάθε εκτροπή από τους δημοκρατικούς θεσμούς μπορεί και οδηγεί σε εθνικές τραγωδίες.