ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Πόρου ιδρύθηκε το 1976, ως «Πρότυπη Βιβλιοθήκη» και επί δημαρχίας Στέλιου Σολομωνίδη. Αρχικά στεγάστηκε σε αίθουσα του Δημοτικού Καταστήματος. Η ιδρυτική εκδήλωση έγινε πανηγυρικά στο προαύλιο του Γυμνασίου Πόρου στις 17 Ιουλίου 1976, με πολλούς ομιλητές και με ωραία μουσική υπόκρουση.
Η εγκατάσταση της βιβλιοθήκης, η συγκέντρωση των πρώτων βιβλίων και
η ταξινόμησή τους έγινε με εθελοντική προσφορά και επίπονη δουλειά συμπολιτών μας, όπως του Γιώργου Καλού, τότε καθηγητή και αργότερα βουλευτή του νομού μας και υφυπουργού Παιδείας, της αείμνηστης δασκάλας μας Βάσως Παπούλια και του συζύγου της Γιάννη, αλλά και με την ενεργό συνδρομή του, επίσης αείμνηστου, τότε δημοτικού υπαλλήλου Μίμη Σαμπάνη, στον οποίο πολλά οφείλει το πνευματικό μας καθίδρυμα, από τότε που ήταν στα πρώτα του βήματα. Μία από τις πρώτες δωρεές βιβλίων ήταν και από τον Δημοσιογραφικό Όμιλο Λαμπράκη. Όλα τα νέα βιβλία που συγκεντρώθηκαν, καθώς και κάποια παλαιότερα που υπήρχαν στο δημαρχείο αποτέλεσαν το πρώτο δυναμικό της Βιβλιοθήκης.
Το 1993, επί δημαρχίας Σπύρου Σπυρίδωνα, υλοποιήθηκε το κληροδότημα που άφησε για λογαριασμό του Δήμου Πόρου το ζεύγος των ευεργετών Αλεξάνδρου & Κατίνας Χατζοπούλου, με σκοπό την ανοικοδόμηση νεοκλασικού κτηρίου για στέγαση της «Χατζοπουλείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πόρου», όπως προς τιμήν των ευεργετών της αποκλήθηκε. Η Κατίνα Χατζοπούλου ήταν καθηγήτρια του τότε Ελληνικού Σχολείου Πόρου και γόνος της παλιάς Ποριώτικης οικογένειας Γεωργίου Σωτ. Καρρά. Το κτήριο ανεγέρθηκε και με συμπληρωματική δαπάνη του Δήμου Πόρου σε δημοτικό οικόπεδο πάνω στα ερείπια του παλαιού σχολείου του νησιού κτισμένου στα 1830 επί Καποδίστρια, όπου όλες οι παλαιότερες γενιές είχαν μάθει τα πρώτα τους γράμματα. Η βιβλιοθήκη εγκαταστάθηκε σε μεγάλη αίθουσα στον 1ο όροφο του κτηρίου με όλο τον απαιτούμενο εξοπλισμό, όπως προθήκες, γραφεία, αναγνωστήριο, σύστημα καταγραφής των βιβλίων, τεχνικό εξοπλισμό κ.λ.π. Τα εγκαίνια έγιναν σε πανηγυρική εκδήλωση στις 11:00 το πρωί της Κυριακής 26 Ιουνίου 1994.
Από τότε, ο εμπλουτισμός της με νέα και αξιόλογα βιβλία και με ιστορικά έγγραφα που αφορούν στο νησί σε πρωτότυπη ή/και φωτοτυπημένη μορφή, έγινε στόχος του επί πολλά χρόνια υπευθύνου της αείμνηστου Γιώργου Αθανασίου, χάρις στην επίπονη δραστηριότητα του οποίου, και με τη διαρκή στήριξη του τότε δημάρχου Σπύρου Σπυρίδωνα, η Βιβλιοθήκη συνεχώς βελτιωνόταν, αποκτώντας επιπλέον και παλιότερα έντυπα (εφημερίδες και περιοδικά) που αφορούσαν στον τόπο, ενώ πολλοί ντόπιοι ή παρεπιδημούντες επισκέπτες της έκαναν συχνά και δωρεές βιβλίων, είτε νέων που αρχικά έπαιρναν και διάβαζαν, είτε παλαιοτέρων από εκείνα που διατηρούσαν στις ατομικές τους βιβλιοθήκες. Παράλληλα, άρχισε να αξιοποιείται και η ετήσια επιχορήγηση του ΥΠ.Ε.Π.Θ. προς τις Δημοτικές Βιβλιοθήκες με διάφορα ποσά για τον συνεχή εμπλουτισμό τους με αγορές νεοεκδιδόμενων αξιόλογων βιβλίων. Η επιχορήγηση όμως σταμάτησε το 2010. Από την ίδια περίοδο και με την εφαρμογή του νέου κώδικα ΟΤΑ «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ», καταργήθηκε η θεσμική υπόσταση της ως Ν.Π.Δ.Δ./ΟΤΑ που ίσχυε από την ίδρυσή της, και η Βιβλιοθήκη εντάχθηκε στην ΔΗ.Κ.Ε.Π, μετά την κατάργηση της οποίας το 2017 η Βιβλιοθήκη εντάχθηκε απ' ευθείας στον δήμο, ως μία από τις υπηρεσίες του.
Σήμερα η Δημοτική Βιβλιοθήκη Πόρου λειτουργεί ανάλογα με τη διαθεσιμότητα του προσωπικού του δήμου, ή και ευγενικά προσφερομένων εθελοντών, με δυναμικό που υπερβαίνει τους 9.500 τίτλους βιβλίων για κάθε θέμα, ηλικία και ενδιαφέρον, καθώς και υπερδιακόσιους σύμπακτους οπτικούς δίσκους (DVD) και βιντεοκασέτες με ντοκιμαντέρ και άλλα επιμορφωτικά θέματα. Διαθέτει επίσης και αριθμό βιβλιοδετημένων τόμων του περιοδικού τύπου του Πόρου και της ευρύτερης περιοχής, μία προσφορά του Γιώργου Αθανασίου. Το σύνολο των βιβλίων χωρίζεται σε πτέρυγες που φέρουν τιμητικά το όνομα των δωρητών εκείνων που έχουν προβεί σε γενναίες δωρεές βιβλίων στη Βιβλιοθήκη.
Το Αρχείο της διαθέτει και Τμήμα Χειρογράφων και Ομοιοτύπων που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και φωτοαντίγραφα των εκθέσεων πολεμικής δράσης των Ποριωτών αγωνιστών κατά την Επανάσταση του 1821 που συγκέντρωσε από το αντίστοιχο Αρχείο της Εθνικής Βιβλιοθήκης ο Γιώργος Αθανασίου. Επίσης παρέχονται και διαδικτυακές υπηρεσίες στους δημότες με άμεση δυνατότητα πρόσβασης στο διαδίκτυο. Το αναγνωστικό κοινό της προέρχεται από όλη την περιοχή της Τροιζηνίας, από παραθεριστές Έλληνες, αλλά και πολλούς αλλοδαπούς, αφού διαθέτει και πτέρυγες με αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά βιβλία. Λειτουργεί ως δανειστική κατά το μεγαλύτερο μέρος των βιβλίων και των δίσκων της, ενώ για όσα, κυρίως παλαιά, συλλεκτικά ή και ογκώδη βιβλία δεν είναι δυνατός ο δανεισμός, είναι δυνατή η μελέτη στο αναγνωστήριο της Βιβλιοθήκης, η τήρηση γραπτών ή ηλεκτρονικών σημειώσεων, ή/και η φωτοτύπηση κάποιων σελίδων για τις οποίες κάποιος ενδιαφέρεται.
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη, ένα πνευματικό καθίδρυμα του τόπου, αξιοποιώντας και τον σύγχρονο οπτικοακουστικό και διαδικτυακό εξοπλισμό της, έχει επανειλημμένα διαθέσει τους χώρους της και για διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις, επιστημονικά συνέδρια, καθώς και επιμορφωτικά σεμινάρια που διοργανώνονται στο νησί, όπως το σεμινάριο εκμάθησης ελληνικής γλώσσας από Γερμανόφωνους, που γινόταν για πολλά χρόνια κάθε Οκτώβριο στον Πόρο και άλλα, όπως το ετήσιο σεμινάριο Δημιουργικής Γραφής που διοργανώνει το Διεθνές Κέντρο Μεσογειακών Σπουδών (ΔΙ.ΚΕ.ΜΕ.Σ.) για Αμερικανούς φοιτητές κάθε Ιούνιο. Επίσης η Δημοτική Βιβλιοθήκη συμμετέχει με τη συνεργασία του Δήμου και διαφόρων φορέων του τόπου στη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων, ή άλλων κοινωνικών δραστηριοτήτων. Η εμπλοκή της και στις εκδοτικές δραστηριότητες του Δήμου με καλαίσθητα και πλούσια σε περιεχόμενο ιστορικά και λογοτεχνικά βιβλία, συμπληρώνει τη φιλότιμη παρουσία της σε όλα τα πνευματικά και ευρύτερα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού.
Από το 2007 στη Δημοτική Βιβλιοθήκη στεγάστηκε και λειτούργησε προσωρινά και η υπηρεσία του νεοσύστατου Τοπικού Αρχείου Πόρου, μέχρι τη μεταστέγαση του το 2011 στην νέα και καταλληλότερη αίθουσα στο κτήριο Συγγρού.
Η αίθουσα του ισογείου, όπου συνεδρίαζε μέχρι το 2018 και το Δημοτικό Συμβούλιο Πόρου, έχει μόνιμα διατεθεί από τον Ιούλιο του 2006 για τη στέγαση της μοναδικής στην ευρύτερη περιοχή διαρκούς, και σε μουσειακή μορφή, Έκθεσης Κοχυλιών με τίτλο «Κοχύλια και Θάλασσα». Η Έκθεση αυτή, τύχη αγαθή για τον τόπο μας, έχει ευγενικά δωριθεί από το ζεύγος των αείμνηστων επιφανών συμπολιτών μας Γιώργου και Χέλγκας Κανελλάκη και έχει αφιερωθεί στη μνήμη του μονάκριβου γιου τους Αλέξανδρου που έχασαν πρόωρα. Η εγκατάσταση έγινε από το Τμήμα Ιστορικής Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπεύθυνος είναι ο καθηγητής Γεωλογίας Γιώργος Θεοδώρου με τη συνεργασία τόσο της υδροβιολόγου Εύης Βαρδαλά, όσο και ομάδας επιστημόνων ηφαιστειολόγων, παλαιοντολόγων, αρχαιολόγων, μουσειολόγων κ.α. που συνδράμουν το έργο του. Στόχος τους η αξιοποίηση και ή άρτια παρουσίαση της συλλογής των κοχυλιών που μάζεψαν με πολύ μεράκι ο Γιώργος και η Χέλγκα Κανελλάκη κυρίως από τους γύρω βυθούς του νησιού και που συμπληρώθηκε από το Πανεπιστήμιο με κοχύλια από όλο τον κόσμο, ώστε να παρέχεται στον επισκέπτη η πληρέστερη δυνατή εικόνα επί του αντικειμένου.
Η μουσειακή αυτή Έκθεση είναι επί πλέον εμπλουτισμένη και με κάποια γεωλογικά, ηφαιστειολογικά και αρχαιολογικά στοιχεία κυρίως από την ευρύτερη περιοχή του νοτίου Αιγαίου, που παραχώρησε για συμπλήρωσή της το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με σειρά εντυπωσιακών βιβλίων για τα κοχύλια καθώς και με και σειρά από επιστημονικές φωτογραφικές απεικονίσεις των γύρω βυθών, ευγενική προσφορά του γιατρού και αυτοδύτη-φωτογράφου Κ. Βράτιτς που συμμετέχει και αυτός στην ομάδα. Η ξενάγηση των επισκεπτών συμπληρώνεται και με την προβολή ενημερωτικών ντοκιμαντέρ για τον υδροβιολογικό θαλάσσιο πλούτο, χάρις σε ένα σύγχρονο ψηφιακό οπτικοακουστικό σύστημα που διαθέτει η μουσειακή μας έκθεση και δωρίθηκε επίσης από το ζεύγος Κανελλάκη. Για τη μεγάλη αυτή συνεισφορά στον τόπο, το Δημοτικό Συμβούλιο Πόρου το 2006 με ομόφωνη απόφασή του, τους απένειμε το Μετάλλιο Τιμής και Ευποιίας του Δήμου, ενώ το 2017 με αντίστοιχη ομόφωνη απόφαση έδωσε τιμητικά το όνομά τους στην αίθουσα του ισογείου του κτηρίου που στεγάζει την Έκθεση.
Ανάλογη τιμή απονεμήθηκε το 2019 και στον αείμνηστο Γιώργο Αθανασίου, πρώτο διευθυντή της Βιβλιοθήκης, όταν το Δημοτικό Συμβούλιο με ομόφωνη απόφαση του έδωσε τιμητικά το όνομά του στην αίθουσα του 1ου ορόφου του κτηρίου που στεγάζει το κύριο μέρος των βιβλίων και το αναγνωστήριο, ενώ μία γωνιά της αφιερώθηκε στο πολύτιμο για τον τόπο συγγραφικό του έργο με τα βιβλία που έγραψε, την γύψινη προτομή του και την τιμητική πλακέτα του δήμου που του απονεμήθηκε.
