ΓΑΚ-Αρχειοφυλακείο Παξών

18/08/2026

Προσοχή στα σκαντζοχοιράκια!
Στο τελευταίο φύλλο της Ανεξάρτητης Πατριωτικής Εφημερίδας "ΠΑΞΟΙ" που λειτουργούσε ως "Όργανον των Απανταχού Παξίων", 245/Νοέμβριος 1969, σ.4, υπάρχει δημοσίευμα που αναφέρεται στους πρώτους σκαντζόχοιρους στους Παξούς και στον ρόλο τους στο οικοσύστημα.

03/08/2026

Οι ξεναγήσεις καμιά φορά γίνονται αφορμή για καλλιτεχνική δημιουργία. Μετά την επίσκεψη και ξενάγηση μαθητών και γονιών στον Αϊ Νικόλα τον περασμένο Μάιο, ο μαθητής Νικόλας Μπόικος εμπνεύστηκε και μας έστειλε φωτογραφίες με το έργο του. Συγχαρητήρια Νικόλα, πάντα δημιουργικός!

29/07/2026

Μια σημαντική πρωτοβουλία ενίσχυσης και ανάδειξης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των Παξών πραγματοποιήθηκε με τη δωρεά ενός επαγγελματικού σαρωτή ScanSnap SV600 προς το Αρχειοφυλακείο Παξών από τη Συμβολαιογράφο Παξών Ναταλία-Νάντια Μουζακίτη. Πρόκειται για σύγχρονο & εξειδικευμένο εργαλείο ψηφιοποίησης, σχεδιασμένο για ασφαλή σάρωση παλαιών βιβλίων, χειρογράφων, χαρτών,φωτογραφιών κ.α.χωρίς να απαιτείται η επαφή ή καταπόνησή τους. Ευχαριστούμε θερμά την κ. Μουζακίτη Nantia Mouzakiti

19/06/2026

Λεβρεχιό: παραλία που βρίσκεται λίγο πριν φτάσουμε στον Λογγό. Προέρχεται από το παλιό τοπωνύμιο Λινοβροχιό>Λεβρεχιό, καθώς οι κάτοικοι του Λογγού μούλιαζαν εκεί τα λινάρια και σπαρτά για να φτιάξουν, ύστερα από ειδική επεξεργασία, ρούχα και στρωσίδια . Στη συλλογή συμβολαιογράφων του Πετρόπουλου αναφέρεται στο 9/1659 ως Νοβροχιό και στο 270/1722 , όπως και στον συμβολαιογράφο Γιώργη Κοντάρη βιβλ.3.σ.114/1740 ως Λινοβροχιό. (οι πληροφορίες από το βιβλίο του Γιάννη Δόικα, "Παξοί-Αντίπαξοι, Τοπωνύμια-Λέξεις-Παρεπώνυμα, Παξοί, Μάιος 2010,σ.23)

01/06/2026

Στο πλαίσιο της δράσης που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του Σχολικού Κέντρου Παξών και την ξενάγηση των μαθητών της ΣΤ΄τάξης και των συνοδών τους, φτιάχτηκε ένας διαδικτυακός χάρτης στον οποίο επισημαίνονται σημεία ιστορικού ενδιαφέροντος στο νησί του Αγίου Νικολάου Παξών με σύντομα ιστορικά σημειώματα και φωτογραφίες, διαθέσιμος πλέον σε όλους!

Περιγραφή του κάστρου του Αγ.Νικολάου στον Γάιο Παξών. Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από το βιβλίο του Λουδοβίκου Σαλβατώρ, Παξός και Αντίπαξος, Εστία, Αθήνα 1905, φυλλάδ....

29/05/2026

Το Αρχειοφυλακείο Παξών με μεγάλη χαρά στάθηκε δίπλα στους μαθητές του Γυμνασίου-Λ.Τάξεις Παξών και στην υπεύθυνη καθηγήτρια κ.Βαλασία Παρταλιού, στην αναζήτηση υλικού σχετικά με τον τρόπο υδροδότησης του νησιού στο πέρασμα των χρόνων και ειδικά τη φύση και τον τρόπο λειτουργίας των στερνών, την ιστορία και τους λόγους κατασκευής τους και το πότε και πώς έγινε η μετάβαση από τις στέρνες στο ευρωπαϊκό έργο της αφαλάτωσης. Το παρακάτω ντοκιμαντέρ είναι ένα από τα τελικά προϊόντα του ευρωπαϊκού προγράμματος "Σχολεία Πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 2025-2026- EPAS" στο οποίο συμμετείχαν οι μαθητές του νησιού μας και οι πληροφορίες που ακούγονται από τον πρώην Δήμαρχο, ιστορικό ερευνητή και συγγραφέα ΣΠΥΡΟΣ ΜΠΟΓΔΑΝΟΣ αποτελούν ένα δείγμα από το πολύτιμο ιστορικό υλικό που φυλάσσεται στο Αρχειοφυλακείο μας.

"💧 Βιωματική μάθηση στο πεδίο! Φέρνουμε στο φως την ιστορία του νερ...

22/05/2026

21/05/2026

Η Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα το 1864 συνιστά οπωσδήποτε έναν σημαντικότατο σταθμό στην πολυεπίπεδη και πολιτισμική αφομοίωσή τους στον εθνικό κορμό. Στο πλαίσιο αυτής της εξέλιξης οι πνευματικές προσπάθειες των Επτανησίων διοχετεύθηκαν σε δύο κατευθύνσεις: στη διατήρηση της πολιτισμικής τους ιδιαιτερότητας και ταυτόχρονα στη μεταλαμπάδευση των στοιχείων αυτής της ιδιαιτερότητας στο ελλαδικό πνευματικό περιβάλλον. (https://selidodeiktes.greek-language.gr/lemmas/1194/1193)
Παραθέτουμε ένα ποίημα του παξινού ποιητή Χαράλαμπου Μουρίκη (1806-1881), με τίτλο: "Εις την Ένωσιν της Επτανήσου" δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Παξοί",αρ.φ.45, 1η Ιουνίου 1927. Ο Χαρ. Μουρίκης γεννήθηκε στη Φουντάνα και είναι ο πρώτος γνωστός ποιητής των Παξών. Η Γκαζέτα του 1837 γράφει: "Χαίρε ω νήσος των Παξών ότι η πρώτη μεταξύ των μικροτέρων διακριθείσα. Χαίρε ω Μουρίκη γλυκεία ελπίς της πατρίδος σου". Το 1862 εκλέχτηκε αντιπρόσωπος Παξών για το Ιόνιο Κοινοβούλιο. Τάφηκε στον Άγιο Ιάκωβο Φουντάνας. (από τις "Προσωπικότητες Παξών" του Γιάννη Δόικα, Κέρκυρα 1996).

29/04/2026

Λιμάνι Λογγού
Το λιμάνι του Λογγού πήρε το όνομά του από τη λέξη: ο λογγών, του λογγώνος που σημαίνει πέτρα τρυπημένη στις οποίες έδεναν τις βάρκες και τα πλοιάριά τους οι καπεταναίοι (ο Ησύχιος, 5ος αι. π.Χ., στο βιβλίο του με περίεργους τύπους λέξεων αναφέρει: «Λογγώνες: λίθοι εξ ων το πρυμνήσιον δένουσι των νεών»).
Το συμφωνητικό για την κατασκευή του λιμανιού του Λογγού (1800) όριζε ότι οι υπογράφοντες δεσμεύονται να καταβάλουν το ποσό των 1000γροσίων και δύο βαρέλες κρασί για να πληρωθούν τα έξοδα, βάρκα, άνθρωποι και οτιδήποτε άλλο χρειάζεται, για να κατασκευαστεί ο μώλος με μάρμαρα σε ύψος μιας οργιάς από τη θάλασσα.
« ...και δια τα οποία έξοδα ήθελε χρειαστούν βάρκα ανθρώπους και παν άλο για την τελείωση της αυτής φάμπρικας του μόλου πέρνουν βολεντάρια υπόσχεση δια να την εκτίσουν και τον εχώσουν και τον εσαλατζάρουν με μάρμαρα και να τον ασηκώσουν από την θάλασσαν οργιά μία. Εσυμφωνήσαμε λοιπόν όλοι εμείς οι κάτωθεν υπογεγραμμένοι να τους δώσουμε γρόσια τούρκικα 1000 και κρασί βαρέλες δύο».
Μάστοροι ήταν οι Παργινοί, Κωνσταντής Μαρκαίτης του Θεοτόκη και ο μαστρο-Χαράλαμπος Μοναστηριώτης του Αναστάση. Το μήκος του μόλου οργιές έξι και μισή. Το συμφωνητικό υπογράφεται από το σύνολο των κατοίκων του Λογγού και δίπλα στην υπογραφή σημειώνεται ότι πλήρωσε το ανάλογο μερίδιο σε χρήμα.
Έρευνα- Δημοσίευση Γ. Δόικας, εφ. Δήμου Παξών αρ.φ.31/2013
(οι φωτογραφίες του 1960 από https://www.elia.org.gr/digitized-collections/photographic-archive/