13/08/2026
Η συζήτηση που έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα γύρω από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, το Τέλος Ανθεκτικότητας, τις υποδομές και την πολιτική προστασία είναι μια ευκαιρία να συζητήσουμε κάτι ευρύτερο: ποιο αναπτυξιακό μοντέλο θέλουμε για τα νησιά μας τα επόμενα χρόνια.
Η Κίνηση Προοδευτικών Πολιτών Ρόδου συμμετέχει σε αυτή τη συζήτηση με διάθεση διαλόγου και συνεργασίας, αλλά και με σαφή άποψη. Το Νότιο Αιγαίο έχει πετύχει πολλά. Είναι μια από τις ισχυρότερες τουριστικές περιφέρειες της χώρας και της Ευρώπης και ο τουρισμός έχει δημιουργήσει εισόδημα, θέσεις εργασίας, επιχειρηματικές ευκαιρίες και διεθνή εξωστρέφεια.
Η επόμενη φάση, όμως, χρειάζεται διαφορετικές προτεραιότητες.
Δεν αρκεί να αυξάνονται οι αφίξεις, οι διανυκτερεύσεις και οι επενδύσεις. Χρειάζεται μεγαλύτερο μέρος του πλούτου που δημιουργείται να παραμένει στον τόπο, να ενισχύει την τοπική οικονομία και να μετατρέπεται σε καλύτερες συνθήκες ζωής για τους μόνιμους κατοίκους.
Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνική πολιτική πρέπει να γίνει βασικό μέρος της αναπτυξιακής πολιτικής.
Το στεγαστικό έχει εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα σε πολλά νησιά. Νέοι άνθρωποι, εργαζόμενοι, γιατροί, εκπαιδευτικοί και δημόσιοι λειτουργοί δυσκολεύονται να βρουν κατοικία σε λογικό κόστος. Χρειάζεται μια πραγματική νησιωτική πολιτική στέγασης, με αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας, κοινωνική και προσιτή κατοικία, κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και ειδική μέριμνα για όσους στελεχώνουν βασικές δημόσιες υπηρεσίες.
Το ίδιο ισχύει για την υγεία. Η νησιωτικότητα δημιουργεί ιδιαίτερες ανάγκες και μεγαλύτερο κόστος. Νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας χρειάζονται προσωπικό, σύγχρονο εξοπλισμό, κίνητρα παραμονής για τους υγειονομικούς, τηλεϊατρική και αποτελεσματικότερο δίκτυο διακομιδών.
Σε αυτό το πλαίσιο θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική τη συζήτηση για το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση.
Σήμερα το τέλος εισπράττεται από το κεντρικό κράτος χωρίς θεσμοθετημένη άμεση απόδοσή του στην Αυτοδιοίκηση. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει θέσει το αίτημα να επιστρέφει στα νησιά το 75% των εσόδων μέσω της Περιφέρειας.
Συμφωνούμε με την ουσία της διεκδίκησης: ένα σημαντικό μέρος των πόρων που προκύπτουν από την τουριστική δραστηριότητα πρέπει να επιστρέφει στους τόπους που σηκώνουν και το αντίστοιχο οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό βάρος.
Διαφοροποιούμαστε όμως ως προς την κατανομή.
Θεωρούμε δικαιότερο και αποτελεσματικότερο το ποσό που επιστρέφει στην Αυτοδιοίκηση να μοιράζεται ισόποσα στους δύο βαθμούς: 50% στους Δήμους και 50% στις Περιφέρειες.
Οι Δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της καθημερινότητας: ύδρευση, αποχέτευση, καθαριότητα, απορρίμματα, κυκλοφορία, κοινόχρηστοι χώροι, κοινωνικές υπηρεσίες, πολιτική προστασία. Πρέπει επομένως να διαθέτουν και τους αντίστοιχους πόρους.
Η Περιφέρεια από την πλευρά της μπορεί να χρηματοδοτεί μεγάλα υπερτοπικά έργα και να εξασφαλίζει την αναγκαία συνοχή μεταξύ των νησιών, ώστε οι πόροι να μην κατανέμονται αποκλειστικά ανάλογα με το πού παράγεται ο μεγαλύτερος τουριστικός τζίρος.
Θα θέλαμε μάλιστα η αξιοποίηση αυτών των πόρων να αποκτήσει σαφές κοινωνικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα: στέγαση, υγεία, κοινωνικές δομές, πρωτογενής τομέας και μεγάλες υποδομές που τα νησιά χρειάζονται για τις επόμενες δεκαετίες.
Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μας, μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το Νότιο Αιγαίο.
Η οικονομική δραστηριότητα αυξήθηκε ταχύτερα από πολλές από τις υποδομές που την υποστηρίζουν.
Στη Ρόδο το βλέπουμε στο αποχετευτικό σύστημα και στην υπερφόρτωση του Βιολογικού στο Βόδι. Το βλέπουμε στις αυξανόμενες ανάγκες για νερό, στις περιόδους αιχμής της ενεργειακής κατανάλωσης, στο κυκλοφοριακό, στην πίεση του οδικού δικτύου, στη διαχείριση των απορριμμάτων και στις ανάγκες των υπηρεσιών υγείας και πολιτικής προστασίας.
Αντίστοιχα προβλήματα, σε διαφορετική κλίμακα, αντιμετωπίζουν πολλά νησιά.
Η απάντηση δεν είναι να σταματήσουμε την οικονομική δραστηριότητα. Είναι να επενδύσουμε σοβαρά στις υποδομές που επιτρέπουν σε έναν τόπο να αναπτύσσεται χωρίς να επιβαρύνεται συνεχώς η καθημερινότητα των κατοίκων του.
Νέα έργα ύδρευσης και αποθήκευσης νερού, μείωση των απωλειών των δικτύων, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υδάτων, σύγχρονα αποχετευτικά συστήματα, ενεργειακή ασφάλεια, εξοικονόμηση και αποθήκευση ενέργειας, καλύτερες δημόσιες συγκοινωνίες, σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων και ισχυρότερη πολιτική προστασία πρέπει να αποτελέσουν βασικές αναπτυξιακές προτεραιότητες.
Ταυτόχρονα χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα.
Η γεωργία, η κτηνοτροφία, η αλιεία, η μελισσοκομία και η μικρή μεταποίηση δεν αποτελούν κατάλοιπα μιας προηγούμενης οικονομικής εποχής. Μπορούν να αποτελέσουν έναν σύγχρονο και δυναμικό πυλώνα της νησιωτικής οικονομίας, ιδιαίτερα αν συνδεθούν οργανικά με τον τουρισμό, την εστίαση και την τοπική γαστρονομία.
Κάθε προϊόν που παράγεται στα νησιά και καταναλώνεται εδώ σημαίνει μεγαλύτερη τοπική προστιθέμενη αξία, περισσότερες δυνατότητες απασχόλησης και μικρότερη εξάρτηση από εισαγωγές.
Αντίστοιχα, η πολιτική προστασία χρειάζεται να αντιμετωπιστεί ως μόνιμη δημόσια υποδομή. Πρόληψη, καθαρισμοί, διαχείριση δασικού χώρου, στελέχωση των υπηρεσιών, σύγχρονος εξοπλισμός, ευέλικτες επίγειες μονάδες στα νησιά, drones και σταδιακή ενίσχυση των ιδιόκτητων εναέριων μέσων πρέπει να αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου.
Οι μισθώσεις εναέριων μέσων μπορούν να καλύπτουν έκτακτες και εποχικές ανάγκες. Δεν μπορούν όμως να υποκαθιστούν τη δημιουργία μόνιμης δημόσιας επιχειρησιακής δυνατότητας.
Το Νότιο Αιγαίο έχει την οικονομική δυναμική για να περάσει σε μια νέα περίοδο.
Μια περίοδο στην οποία η επιτυχία θα κρίνεται όχι μόνο από την επισκεψιμότητα, αλλά και από την ποιότητα των υποδομών, την κοινωνική συνοχή, την πρόσβαση στη στέγη και στην υγεία, την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής, την προστασία του περιβάλλοντος και την ανθεκτικότητα κάθε νησιού.
Για την Κίνηση Προοδευτικών Πολιτών Ρόδου, το σημείο αναφοράς αυτής της πολιτικής πρέπει να είναι ο άνθρωπος που ζει εδώ.
Ο κάτοικος που θέλει να μπορεί να εργάζεται και να κατοικεί στον τόπο του, να έχει πρόσβαση σε νερό, ενέργεια, υγεία και μεταφορές, να δημιουργεί οικογένεια και επιχείρηση και να αισθάνεται ότι η οικονομική επιτυχία του νησιού του βελτιώνει και τη δική του καθημερινότητα.
Πάνω σε αυτές τις προτεραιότητες πιστεύουμε ότι υπάρχει πολύς χώρος για διάλογο και συνεργασία ανάμεσα στην Περιφέρεια, τους Δήμους, την Πολιτεία και την κοινωνία των νησιών μας.
