14/03/2025
ਚੇਤ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਆਉਣੀ ਤਾਂ ..ਸਾਰੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਗੋਹੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਧਾਂ ,ਕੌਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੇਤ ਵਾਹੁਣਾ .. ਗੋਹੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ...!
” ਚੜ੍ਹਿਆ ਚੇਤ ਖਿੜ੍ਹਿਆ ਖੇਤ “
ਫੁੱਲ ਬੂਟੇ ਵਾਹੁਣੇ ..!!
ਦਾਦੀ ਨੇ ਕਹਿਣਾ , ਚੇਤ ਵਾਹੁਣਾ ਚੰਗਾ ਸ਼ਗਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ..ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਰਕਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ..!!
ਚੇਤ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਰੁੱਤ , ਗਰਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ , ਖਿੜ੍ਹੀਆਂ ਸਰੋਂ ...ਕਣਕ ਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਣੀ ..ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਹਾਰ ਹੀ ਬਹਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ .. !
ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਬੋਝ ਲਹਿ ਜਾਂਦਾ .. !!
ਬੇਬੇ ਨੇ ਕਹਿਣਾ , “ਭਾਈ ,ਅੱਜ ਮੰਜੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਵੋ ,
ਰਾਤ ਨੂੰ ,ਫਿਰ ਚੇਤ ਨੀ ਪਾੜ੍ਹਨਾ “
(ਮਤਲਬ ਚੇਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਮੰਜੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੱਢਦੇ )
ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੰਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ .. .. ਚੰਦ ਚਾਂਦਨੀ ਤੇ ਖਿੜ੍ਹੀਆਂ ਰਾਤਾਂ .. ਰਾਕਟ ਲੱਭਦੇ ਲੱਭਦੇ ..ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਦਾ ਕਦੋਂ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ .. !
ਕਦੇ ਪੂਛਲ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਤੇ ਕਦੇ ਧਰੂ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ...!
ਬਾਹਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਸੌਦਿਆਂ , ਰੋਜ਼ਾਨਾ (ਬੇਸ਼ੱਕ ਬੱਚੇ ਸੀ )ਪਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਖੁੱਭਦੇ ..ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਰੋਜ਼ ਨਵਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ..!
ਹੁਣ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਸੌਣਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ ..!
ਪੁਰਖੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ,ਰਿਵਾਜ ਤੇ ਸ਼ਗਨ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ .. !!
ਵਕਤ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕੋਠੀਆਂ ਦੇ ਗੁਲਾਮ ਹੋ ਗਏ .. !
ਦਿਨ ਰਾਤ ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ , ਇਕੋ ਬੈਡਰੂਮ ,ਕਦੇ ਹੀਟਰ ਅਤੇ ਕਦੇ ਏ ਸੀ.. !!
ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਹੇਠ ਰਲ-ਮਿਲ ਬੈਠਣਾ ਸੁਫਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ..ਬੇਰੌਣਕੇ ਘਰ .. ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ,ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਜੀਅ ਹਨ ..ਖਿੜਖਿੜ੍ਹ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ .. ਨਾ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਨਾਲ ਕੋਈ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਨਾ ,ਚੀਜ਼ ਵਸਤ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ , ਬਸ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਫੋਨਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਮ .. ਨਿੱਤ ਨਵੀਆਂ ਟੈਸ਼ਨਾਂ ਸਹੇੜਦੇ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਭੋਗ ਰਹੇ ਹਾਂ...!
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ , ਬਰੈਡਡ ਕੱਪੜੇ ..ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪਰ ਚਿਹਰੇ ਉਦਾਸ ਤੇ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ .. ਬਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ਤੇ ਕਾਗ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ .. ਨਾ ਹੀ ਚਿੜੀਆਂ ਘੁੱਗੀਆਂ ਚੋਗ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀਆਂ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ..ਕਿਉਂਕੇ ਅਸੀਂ ਕੋਠੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘਰ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ..!!
ਬੇਸ਼ੱਕ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ..
ਜਿਹੜੀ ਸਾਇੰਸ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਪਤਰਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ .. ਕਦੇ ਸਾਡੀ ਬੇਬੇ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੱਤ ਤਾਰੇ ..ਮੰਜਾ, ਬੰਦਾ ਕੁੱਤਾ ਤੇ ਚੋਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ... !!
ਵੈਸੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਾਡੀਆਂ ਨਾਨੀਆਂ ਦਾਦੀਆਂ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਮਨੋਰੰਜਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ...!!
ਬੀਤੇ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਹੁਣ ਵਲੂੰਧਰ ਧਰਦੀਆਂ ਹਨ ..!!
ਚੇਤ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਸਭ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਖੇੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ ...!
(ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਘੋਲੀਆ ਕਨੇਡਾ)