29/05/2026
গ্ৰাম পঞ্চায়তৰ দুৰ্নীতি নে ব্লকৰ চক্ৰান্ত? জুৰীয়া উন্নয়ন খণ্ডৰ এক বাস্তৱ চিত্ৰ
প্ৰায়ে আমি গ্ৰাম পঞ্চায়তৰ দুৰ্নীতিৰ কথা পাতি থাকোঁ। কিন্তু সঁচাকৈয়ে কেৱল পঞ্চায়তৰ প্ৰতিনিধিসকলেই দায়ী নে? এই ভিডিঅ'টোৱে আমাক এক কঠোৰ সত্যৰ মুখামুখি কৰাইছে, যিটো আমাৰ নগাঁও জিলাৰ জুৰীয়া উন্নয়ন খণ্ডৰ (দগাঁও, ৭৮২১২৪) দৰে বহুতো ব্লকৰ এক অতি চিনাকি দৃশ্য।
ভিডিঅ'টোৱে স্পষ্টকৈ দেখুৱাইছে যে এখন গ্ৰাম পঞ্চায়ত যিমানেই সৎ নহওক কিয়, ব্লকৰ অনুমোদনৰ অবিহনে ই সম্পূৰ্ণৰূপে পংগু। এটা কাম আৰম্ভ কৰাৰ পৰা শেষ হোৱালৈকে এষ্টিমেট পাছ কৰা, মেজাৰমেণ্ট কৰা, আৰু বিল মুকলি কৰা প্ৰতিটো স্তৰতে ব্লকৰ কাৰ্যালয়ৰ চক্কৰ কাটিব লগা হয়।
কাগজ-পত্ৰত কোৱা হয় যে সকলোবোৰ এক নিৰ্দিষ্ট "প্ৰক্ৰিয়া" বা নিয়ম অনুসৰি চলিছে। কিন্তু আমি সকলোৱে জানো যে বহু ক্ষেত্ৰত বাস্তৱত নিয়মকৈ বেছি "ছেটিং" হে চলে। বহু সময়ত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত অভিযন্তাসকলক ফিল্ডত কমকৈ দেখা যায়, কিন্তু তেওঁলোকৰ এটা স্বাক্ষৰৰ মূল্য আটাইতকৈ বেছি। কাম আধা হওক বা সম্পূৰ্ণ, যেতিয়ালৈকে 'ভিতৰৰ কথা' ঠিক নহয়, তেতিয়ালৈকে ফাইল স্তব্ধ হৈ থাকে।
আটাইতকৈ ডাঙৰ খেলখন তেতিয়া আৰম্ভ হয় যেতিয়া ৰাইজে তথ্য জনাৰ অধিকাৰ (RTI) বা আন মাধ্যমৰে প্ৰশ্ন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰিস্থিতি বেয়া দেখিলে ব্লকৰ ওপৰমহলৰ পৰা অতি চতুৰতাৰে সকলো দোষ পঞ্চায়তৰ সভাপতি বা সচিবৰ ওপৰত জাপি দিয়া হয়। ৰাইজৰ চকুত কেৱল পঞ্চায়ত বদনাম হয়, কিন্তু আচল সূত্ৰধাৰসকল সদায় আঁৰতে সুৰক্ষিত হৈ থাকে।
জুৰীয়া উন্নয়ন খণ্ডকে ধৰি আমাৰ ব্লক কাৰ্যালয়সমূহত এই ব্যৱস্থাটোৰ এক আমূল পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰয়োজন। যেতিয়ালৈকে ব্লক পৰ্যায়ত বিষয়াসকলৰ জবাবদিহি (accountability) সুনিশ্চিত কৰা নহয়, তেতিয়ালৈকে গ্ৰাম পঞ্চায়তৰ সংস্কাৰৰ কথা কোৱাটো কেৱল এক ভেকোঁভাওনাহে।
আহক, কেৱল পঞ্চায়তক দোষাৰোপ কৰাৰ সলনি মূল সমস্যাটোৰ বিষয়েও সজাগ হওঁ আৰু প্ৰশ্ন কৰিবলৈ শিকোঁ। প্ৰকৃত স্বচ্ছতা তেতিয়াহে আহিব যেতিয়া ব্লক স্তৰৰ কাম-কাজ আৰু পুঁজিৰ ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে ৰাইজৰ আগত মুকলি হ'ব।
