02/10/2025
ÁSKORUN TIL ALÞINGIS : SÖMU LÖG FYRIR ALLA ATVINNUSTARFSEMI
Við skorum á Alþingi að fella brott lagaákvæði um svokallað burðarþolsmat, sem bætt var við lög um fiskeldi árið 2014. Með þessu ákvæði var búin til leið fyrir sjókvíaeldisfyrirtækin fram hjá gildandi lögum um stjórn vatnamála frá 2011 og lögum um varnir gegn mengun hafs og stranda frá 2004. Ákvæðið um burðarþolsmat heimilar sjókvíaeldisfyrirtækjunum að láta allt skólp frá iðnaðarstarfseminni renna óhreinsað í sjóinn: lífrænan úrgang, fóðurleifar, örplast, lyf, skordýraeitur og þungmálma. Staðfest er að þessi mengun raskar lífríki í hafinu.
Lög um stjórn vatnamála geyma umhverfismarkmið sem bindandi eru fyrir ríkið og er markmið þeirra „að vernda vatn og vistkerfi þess, hindra frekari rýrnun vatnsgæða og bæta ástand vatnavistkerfa“. Þá er lögunum ætlað „að stuðla að sjálfbærri nýtingu vatns og langtímavernd vatnsauðlindarinnar“. Þau gilda um allt vatn, þar á meðal strandsjó, þar sem sjókvíeldi er stundað.
Lög um varnir gegn mengun hafs og stranda taka til „hvers konar starfsemi sem tengist atvinnurekstri“ en markmið þeirra er „að vernda hafið og strendur landsins gegn mengun og athöfnum sem stofnað geta heilbrigði manna í hættu, skaðað lifandi auðlindir hafsins og raskað lífríki þess, spillt umhverfinu eða hindrað lögmæta nýtingu hafs og stranda.“
Ríkið ber ábyrgð á framkvæmd laganna.
Auðlindir hafsins umhverfis Ísland eru ein af meginstoðum tilveru okkar. Það er dýrkeypt að spilla þeim. Sjálfsögð krafa er að öll atvinnustarfsemi fari eftir lögum sem hafa verið sett til að vernda þessar dýrmætu auðlindir þjóðarinnar. Ekki á að leyfa neinar hjáleiðir sem skaðar þær. Samstaða um hafvernd er grundvöllur velferðar þjóðarinnar og lífríkisins.
Að þessari áskorun standa:
ÆGIS / AegisWatch
ALDIN gegn loftslagsvá
F.L.Í.S.
Íslenski náttúruverndarsjóðurinn / Icelandic Wildlife Fund
Landvernd umhverfisverndarsamtök,
Laxinn lifir
Náttúrugrið
NAUST / Náttúruverndarsamtök Austurlands
Náttúruverndarsamtök Íslands
Ocean Missions
SUNN - Samtök um náttúruvernd á Norðurlandi
SOA Iceland
Ungir umhverfissinnar
Vakandi
VÁ - Félag um vernd fjarðar
Verndarsjóður villtra laxastofna / NASF
