https://www.facebook.com/105930944173715/

Dr. Thusitha Bandara, Badalkumbura (2026)

04/04/2026

#අධි_රුධිර_පීඩනය( )
ිහඬ_මාරයා_ගැන_ඔබ_දැනුවත්ද..?

#අධි_රුධිර_පීඩනය_කියන්නේ_මොකක්ද.?

සාමාන්‍යයෙන් නිරෝගී පුද්ගලයකුගේ රුධිර පීඩනය120/80 mmHg හෝ මෙයට අඩු අගයක් ගන්නවා. මෙය රුධිර නාළ තුළ පවතින පීඩනයයි. මෙම අගය ඉක්මවා ගිය විට හෝ එම තත්ත්වය (>140/90mmHg)දිගින් දිගටම පැවතීම අධි රුධිර පීඩනය ( hypertension) ලෙස හඳුන්වනු ලබනවා.

#මොනවාද_මෙහි_රෝග_ලකෂණ.?

රෝගයේ මුල් අවධියේ දී කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් පෙන්නුම් නොකරයි. මේ නිසාම තමන් අධි රුධිර පීඩන තත්ත්වයෙන් පෙළෙන බව බොහෝ දෙනකු නොදන්නා තත්ත්වයකි.
මෙහි රෝග ලකෂණ ලෙස,
🔴කරකැවිල්ල
🔴ඔක්කාරය
🔴හිසරදය
🔴හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව
🔴දහඩිය දැමීම
🔴නින්ද නොයෑම
🔴ඇස්වල දැලක් බැන්දාක් මෙන් පෙනීම
🔴තෙහෙට්ටු ස්වභාවය
🔴එක්විටම නාසයෙන් රුධිරය ගැලීම
වැනි රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

#අධි_රුධිර_පීඩනය_භයානකද..?
#ඔව්
දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පවතින අධි රුධිර පීඩනය ඔබේ සිරුරට අහිතකර බලපෑම් එල්ල කරයි.
🚫හෘදය දුර්වල වීම
🚫අංශභාගය (Stroke)
🚫ඇස් වලට හානි සිදුවීම (Retinopathy)
🚫වකුගඩු දුර්වල වීම (Chronic Kidney Disease)
🚫අග්න්‍යාශයට හානි සිදුවීම
🚫මොළයට හානි සිදුවීම
🚫අස්ථිවලට හානි සිදුවීම
එ් අතර ප්‍රධාන ලෙස දැකිය හැක.

මෙම නිසා ඔබ නොදැනුවත්වම ඔබව මරණය කරා ලගා කරවීමට මෙම රෝගයට හැකියාව ඇත.

#අධි_රුධිර_පීඩනය_ඇති_වීමට_හේතු_මොනවාද.?

🚻ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය
කාන්තාවන්ගේ ඔසප් චක්‍රය පවතින තෙක් ඔවුන් අධිරුධිර පීඩනයට ගොදුරු වීමේ අවදානම අඩුවේ.

♿වයස
ඕනෑම වයස් කාණ්ඩයකදී ඇතිවිය හැක. නමුත් වයසින් වැඩිවෙත්ම අවදානම ද වැඩි වේ.

🚼ප්‍රවේණික සාධක
පවුලේ සාමාජිකයන් අතර අධිරුධිර පීඩනය ඇති නම් ඔබටත් මෙහි අවදානම පවතී.

🚹තරබාරුකම
පුද්ගලයකුගේ උසට සරිලන බර (BMI)අගය 18.4 ත් 24.9ත් අතර තිබිය යුතු අතර මෙය ඉක්මවීම තරබාරු තත්ත්වයකි.

💊ඇතැම් ඖෂධ වර්ග - NSAID කාණ්ඩයේ ඖෂධ.
🚭දුම් පානය.
🍺මත්පැන් පානය.
😋අධික කොලෙසේටරෝල්.
🧂වැඩිපුර ලූණු කෑම.
🍽️පොටෑසියම්, කැල්සියම් සහ මැග්නීසියම් ලවණ අඩුවීම.
😚මානසික ආතතිය.
😫දියවැඩියා වැනි රෝගී තත්ත්වයන්.
මෙම රෝගය ඇතිවීමට හේතු ලෙස දැකිය හැක.

#අධික_රුධිර_පීඩනය_කලින්_හදුනාගත_හැක්කේ_කෙසේද?

1.සෑම පුද්ගලයකුම (වයස අවුරුදු 40 ඉක්මවූ පසු) මාස 6කට වතාවක් වත් තම රුධිර පීඩනය මැන බැලීම සිදුකළ හැකිය.

2. ඉහත කී අවධානම් සහිත පුද්ගලයන් නිරතුරුවම රුධිර පීඩනය මැන බැලීම සිදුකළ හැකිය.

3. ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි නම් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීම සිදුකළ හැකිය.

#අධි_රුධිර_පීඩනය_පාලනය_කිරීමට_මොනවද_කල_හැක්කේ.?

ඉහත සදහන් කළ හේතු අතරින් ඔබට පාළනය කල හැකි දේ යහපත් ලෙස පාලනය කිරීම මගින් ඔබ අධිරුධිර පීඩනයට ගොදුරු වීම අවම කරගත හැකිය.
එනම්,
♥️ඔබේ සිරුරේ බර ප්‍රමාණය අඩු කරගන්න(BMI)
♥️දිනපතා ව්‍යායාම කරන්න.
♥️පරිභෝජනය කරන ලුණු ප්‍රමාණය පාළනය කරන්න.
♥️මත්පැන් පානය නවතා දමන්න.
♥️දුම් පානය නවතා දමන්න.
♥️පොටැසියම් බහුල ආහාර අනුභව කරන්න.
♥️කෙඳි සහිත ආහාර ගන්න.
♥️මානසික පීඩනය පාලනය කරන්න.
♥️කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම පාලනය කරගන්න.
♥️දියවැඩියාව පාලනය කරන්න.

ැනට_අධි_රුධිර_පීඩනය_රෝගයෙන්_පෙනෙන්නේ_නම්_පිළිපැදිය_යුතු_දේ_මොනවාද.?

☑️දිනපතා නිසි මාත‍්‍රාවට ඖෂධ ප‍්‍රතිකාර ලබා ගන්න.
☑️නියමිත වෛද්‍ය උපදෙස් පිළිපදින්න.
☑️ලූණු භාවිතය අවම කරන්න.
☑️පලතුරු සහ එළවළු වැඩි වශයෙන් භාවිතා කරන්න.
☑️දිනපතා ව්‍යායාම කරන්න.
☑️ශරීරයේ බර(BMI) පාලනය කරන්න.
☑️දුම්පානය නොකරන්න
☑️මත්පැන් පානය නොකරන්න.
☑️මේද අධික ආහාර ගැනීම අඩු කරන්න.

ුමක්_කල_යුතුද..?

⚕️ඔබේ ශරිර සෞඛ්‍ය පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටින්න.
⚕️යහපත් ජිවන රටාවකට හුරු පුරුදු වන්න.
⚕️ඉහත කී අසාමාන්‍ය තත්ත්වයක් ඔබ හදුනා ගත හොත් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගන්න.

ඔබගේ අදහස් පහතින් සදහන් කරන්න.

Dr.R.M Thusitha Bandara(MBBS)
MO-Anesthesia/ICU
DGH - Monaragala

31/01/2026

නිපා වෛරසය (Nipah virus)

මරණ අනුපාතය 75% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගැනීම සහ මේ දක්වා සාර්ථක එන්නතක් සොයාගෙන නොමැති වීම නිසා, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් නිපා වෛරසය වසංගත තත්ත්වයක් ඇති කළ හැකි "ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්යාධිජනකයක්" (Priority Pathogen) ලෙස නම් කර ඇත.

නිපා වෛරසය පිළිබඳ මූලික කරුණු
සම්ප්‍රේෂණය: මෙය සතුන්ගෙන් (විශේෂයෙන්ම වවුලන් සහ ඌරන්ගෙන්) මිනිසුන්ට බෝවන රෝගයකි. ආසාදිත සතෙකු සෘජුව ස්පර්ශ වීමෙන් හෝ සතුන්ගේ ශරීර ස්‍රාවයන්ගෙන් දූෂිත වූ ආහාර මගින් මෙය පැතිරේ.

රෝග ලක්ෂණ: රෝගය මුලින්ම උණ සහ මාංශ පේශි වේදනාව වැනි ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝග ලක්ෂණ වලින් ආරම්භ වේ. පසුව එය දැඩි ශ්වසන අපහසුතා සහ මොළය ඉදිමීමේ තත්ත්වයක් (Acute Encephalitis) දක්වා වර්ධනය විය හැකිය.

බරපතලකම: මෙම මොළය ඉදිමීමේ තත්ත්වය නිසා රෝගියා පැය 24-48 අතර කාලයකදී කෝමා (Coma) තත්ත්වයට පත්විය හැක. මෙහි මරණ අනුපාතය 40% සිට 75% දක්වා ඉහළ අගයක පවතී.

පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට පැතිරීම: සතුන්ගෙන් පමණක් නොව, ආසාදිත රෝගියෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට සෘජුවම වෛරසය බෝ විය හැක. රෝහල් පරිශ්‍රයන් සහ සමීපව ඇසුරු කරන පවුල් ඒකක තුළ මෙලෙස රෝගය පැතිරීමේ දැඩි අවදානමක් ඇත.

ප්‍රතිකාර සහ වැළැක්වීම
දැනට මෙම වෛරසය සඳහා විශේෂිත ඖෂධ හෝ එන්නත් නොමැති බැවින්, රෝගීන්ට ලබා දිය හැක්කේ රෝග ලක්ෂණ පාලනය කිරීම සඳහා වන දැඩි සත්කාර (Supportive Care) පමණි.

ආරක්ෂා වීමට ගත හැකි පියවර:

වවුලන් ගැවසෙන ප්‍රදේශවලින් ඈත්ව සිටීම.

වවුලන්ගේ ශරීර ස්‍රාවයන් තැවරී තිබිය හැකි අමු රටඉඳි යුෂ වැනි පානයන්ගෙන් වැළකී සිටීම.

රෝහල් සහ සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන තුළ විධිමත් ආසාදන පාලන ක්‍රමවේද අනුගමනය කිරීම.

බිය නොවන්න, අවධානයෙන් සිටින්න
නිවැරදි සෞඛ්‍ය පුරුදු අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබට මෙයින් ආරක්ෂා විය හැකිය. අප කළ යුත්තේ අනවශ්‍ය බියක් ඇති කර ගැනීම නොව, රෝගය පිළිබඳව දැනුවත් වී වගකීමෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමයි.

මෙම පුවත ඔබේ හිතවතුන් අතර බෙදාහැර ඔවුන්වත් දැනුවත් කරන්න.

Badalkumbura
Copped.

03/11/2025

මේ දින්වල පැතිර යන ඉන්ෆ්ලුවන්සා රෝගය🦠🦠
🔴මෙය බෝවන වෛරස් ආසාදනයකි,

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වර්ග
ඉන්ෆ්ලුවන්සාව වෛරස් විවිධ වර්ග 4 කට වර්ග කළ හැක, එනම් A, B, C, සහ D. Influenza A සහ B වෛරස් රෝග සෘතුමය වසංගත ඇති කරයි.

❇️මෙනවද ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝග ලක්ෂණ

🧓සිරුරේ වේදනාව
🧓උණ
🧓හිසරදය
🧓දහඩිය සහ සීතල
🧓නාසය හිරවීම හෝ දියර ගැලීම
🧓හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව
🧓නිරන්තර වියළි කැස්ස
🧓අක්ෂි වේදනාව
🧓උගුරේ වේදනාව
🧓පාචනය සහ වමනය, සාමාන්යයෙන් ළමුන් තුළ නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ.

ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වැළඳීමේ අවදානම ඇත්තේ කාටද?

♦️වයස අවුරුදු 65 ට වැඩි වැඩිහිටියන්
♦️වයස අවුරුදු 5 ට අඩු දරුවන්, විශේෂයෙන් මාස 6 ට අඩු දරුවන්
♦️දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇති පුද්ගලයින්
♦️ගර්භනී කාන්තාවන් සහ දරු ප්‍රසූතියෙන් සති 2 දක්වා

♦️පරිවෘත්තීය ආබාධ, හෘදය, අක්මාව සහ වකුගඩු රෝග, ඇදුම, සහ දියවැඩියාව වැනි නිදන්ගත රෝගවලින් පෙළෙන අය
♦️ශරීර ස්කන්ධ දර්ශකය (BMI) 40 හෝ ඊට වැඩි පුද්ගලයින්..

ඔබේ උණ ආසාදනය සංකීර්ණ වී නිවසේදී ප්‍රතිකාර කළ නොහැකි නම්, ඔබ වහාම වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගත යුතුය.

හදිසි අවස්ථාවකදී, වහාම වෛද්ය උපකාර ලබා ගන්න. හදිසි වෛද්ය හදිසි රෝග ලක්ෂණ සමහරක් ඇතුළත් වේ:

🦠ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා සම්ප්‍රේෂණය වන්නේ කෙසේද?

♻️එම ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරස් ආසාදිත පුද්ගලයෙකු කිවිසුම් යාම, කතා කිරීම හෝ කැස්ස යන විට වාතය හරහා වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වේ. ඔබට බිංදු කෙලින්ම ආශ්වාස කිරීමට හෝ ආසාදිත පුද්ගලයෙකු විසින් ස්පර්ශ කරන ලද වස්තුවකින් ලබාගෙන ඒවා ඔබේ නාසයට, මුඛයට හෝ ඇස්වලට මාරු කළ හැකිය.

♻️වෛරසය ආසාදනය වූ පුද්ගලයින් රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීමට දිනකට පමණ පෙර බෝවන අතර දින පහක් දක්වා පවතී. දුර්වල ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇති පුද්ගලයින්ට සහ දරුවන්ට දිගු කලක් බෝවිය හැකිය.

♥️ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා සඳහා ප්‍රතිකාර ♥️

✳️දින කිහිපයක් හොද විවේකයක් ගැනිම
✳️හොදින් දියර වර්ග (වතුර)පානයට ගැනීම.
✳️වෛද්‍ය උපදෙස් මත ප්‍රතිවෛරස් ඖෂධ ලබාගැනීම

ඉහත රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් ඔබත්...✨

මෙම රෝගය මේ දින වල සීග්‍රයෙන් පැතිර යන අතර මේ වන විට රෝහල් වලද විශාල රෝගීන් ප්‍රමාණයක් ඇතුලත් කර ඇත .

මෙකී රෝගය ශරීරය ඇතුලතින් නිව්මෝනියා තත්තවය දක්වා වර්ධනය විය හැකි බැවින් ජීවිත අවදානමක් ඇත.

එබැවින් උණ , කැස්ස , සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව හෝ ඉහත රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් පමා නොවී වෛද්‍ය ප්‍රරතිකර ලබා ගැනීමට හා පරීක්ෂාවක් කර ගැනීමට කටයුතු කරන්න.

Dr.Thusitha Bandara (MBBS/EUSL)
MO-Anaesthesia
DGH-Monaragala

01/06/2025

✳️කොවිඩ්? ✳️
♦️මේ දවස්වල කට්ටිය පුළුවන් තරම්, mask එකක් දාන්න♦️

ශ්‍රී ලංකාවේ මේ දිනවල පැතිර යන්නේ කොවිඩ් ඔමික්‍රෝන් ප්‍රභේදයේ LF. I සහ NB 1.8.1 නැමති අනු ප්‍රභේද ( මේ කියන්නෙත් කොවිඩ් හැදුව කොරෝන වයිරස් කාණ්ඩයේම එකක් )

✳️මේ වයිරස් උණ හැදුනත් හරිම අමාරුයි,
♦️කැස්ස කාලයක් යනකං හොඳ වෙන්නේ නෑ,
♦️ඇගපත වේදනාව
♦️මහනසි ගතිය
මේ වගේ රෝග ලක්ෂණ තමයි මේ වෛරස ආසාදනය උනත් දකින්න පුලුවන්.

✳️කෙසේ වෙතත් මෙම කොවිඩ් අනුප්‍රභේද සම්බන්ධයෙන් අනිසි බියක් ඇති කරගත යුතු නෑ.

🔴මේ වෛරසය ආසාදනයට වැඩි අවදානමක් ඇති අය තමයි
🔻ගර්භනී මාතාවන්
🔻වැඩිහිටි කාන්තාවන්
🔻නිධන්ගත රෝග ඇති පුද්ගලයින්.
🔻කුඩා ළමුන්

ඒ නිසා එවැනි අය,
♥️ මුඛ ආවරණ පැලදීම
♥️අත් සේදීම
❤️මහජනතාව වැඩිපුර ගැවසෙන ස්ථානවල නොගැවසීම ආදී සෞඛ්‍ය පුරුදු අන්ගසනය කිරීම මෙම ෙවවරස ආසාදනය අවම කරගත හැකි වෙනවා.

🔴මේ විදිය රෝග ලක්ෂණ තියෙනව නම් මොනවද කරන්න ඕන
❇️හොදින් විවේක ගන්න
❇️වැඩිපර වතුර,දියර වර්ග පානය කරන්න
❇️පැරසිටමෝල් නිසි මාත්‍රාවට අනුව ගන්න
❇️දින දෙක තුනකට වඩා රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් වෛද්‍ය වරවකු හමුවී ප්‍රතිකාර ලබා ගන්න.

Dr.Thusitha Bandara (MBBS/EUSL)
MO-Anaesthesia/ICU
DGH-Monaragala

31/05/2025

♦️ලිංගික අධ්‍යාපනය පාසල් ළමුන්ට ලබා දිය යුතු වන්නේ ඇයි.♦️

S*x Education කියන්නෙ ලිංගිකත්වය, ප්‍රජනනය, සෞඛ්‍යය, සබඳතා, තීරණ ගැනීම පිළිඹඳ අතිශය පුළුල් දැනුමක් ලබා දෙන වැඩසටහනක්.

⭕ S*x Education යටතේ ප්‍රධානව කතා කරන මාතෘකා

📌 Body Changes and Puberty (ශරීරයේ වෙනස්කම් සහ වැඩිවියට පත්වීම)

1. ශාරීරික වෙනස්කම් පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම. ගැහැණු ළමයි විතරක් නෙවෙයි, පිරිමි ළමයිනුත් වැඩිවියට පත් වෙනවා.

2. චිත්තවේග (Emotions) වෙනස්වීම් පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

3. ස්නානය කිරීම, Deodorant භාවිතය, සනීපාරක්ෂක තුවා භාවිතය වැනි සනීපාරක්ෂාව හා ස්වයං රැකවරණය (Self Care) පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

4. ස්වයං වින්දනය (Ma********on), මිත්‍යා මත, ඇබ්බැහිවීමෙන් මිදීම, මානසික හා ශාරීරික ගැටළු පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

📌 Healthy Relationships

1. Consent හෙවත් කැමැත්ත / අනුමැතිය තුල ආදර සබඳතා (Romantic) හා ආදර නොවන (Non-romantic) සබඳතා පවත්වාගැනීම පිළිබඳ අවබෝධය ලබා දීම.

2. හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීම, ගැටුම් නිරාකරණය, සීමා මායිම් තබාගැනීම (Setting Boundaries) සඳහා ඵලදායී සන්නිවේදනය පිළිඹඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

3. ගැහැණු, පිරිමි සෑම දෙනෙකුටම ගෞරවයෙන් සැලකීම පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදීම.

📌 S*xual Orientation and Gender Identity (ලිංගික දිශානතිය සහ අනන්‍යතාවය)

1. LGBTQ+, ස්ත්‍රී, පුරුෂ ලිංගික දිශානති හා අනන්‍යයතා, විවිධත්වය (Diversity) පිළිගැනීම හා ගරුකිරීම පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදීම.

2. LGBTQ+ අය පිළිබඳ ඇති හානිකර ඒකාකෘති (Stereotypes), වැරදි මත පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබාදීම.

📌 Reproductive Health (ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය)

1. ඔසප් වීම (Menstruation), ඔසප් චක්‍රය, සනීපාරක්ෂාව පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

2. ගැබ් ගැනීම (Pregnancy), ගැබ් ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය, දරු ප්‍රසූතිය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

3. උපත් පාලනයට කොන්ඩම් භාවිතය, ඖෂධ භාවිතය හා අනෙකුත් විද්‍යාත්මක ක්‍රම භාවිතය, මිත්‍යාමත, වැරදි ක්‍රම භාවිතයන්, අතුරු ආභාධ පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

4. ගබ්සාව (Abortion) පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

5. HIV, සිපිලිස් වැනි ලිංගාශ්‍රිත රෝග (STD - S*xually Transmitted Diseases / STI - S*xually Transmitted infections) හා බැක්ටීරියා හෝ දිලීර ආසාදනයන් වළක්වාගැනීම, පරීක්ෂා කර ගැනීම, සායන වලට යොමුවීම පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

📌 Healthy Decision-Making

1. ලිංගික සෞඛ්‍යය හා සබඳතා පිළිබඳ දැනුවත්ව තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

2. සමවයස් මිතුරන්ගෙන් එල්ලවන පීඩනය (Peer pressure) කළමණාකරණය කරගැනීම පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

3. ලිංගික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ තොරතුරු, ගැටළු විසඳාගැනීමට විශ්වාසදායක සම්පත් (වෙෙද්‍යවරු, උපදේශකයින්) සැපයීම.

4. අපචාර, අපයෝජන (Abuse) සිදුවන ආකාරය, ආරක්ෂා වන ආකාරය, අපයෝජනය වූ විටකදී ගත යතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම.

S*x Education වලින් ආවරණය වන ප්‍රධාන මාතෘකා ගැන ඉතාම කෙටි විස්තරයක් ඉහත තියෙන්නෙ.

⭕ ලංකාව කියන්නෙ S*x Education නැතිම රටක්. මේ නිසා බොහෝ පුද්ගලයින් කායික හා මානසික ගැටළු වලට මුහුණ දීලා ඉන්නවා.

1. වැඩිවියට පත් වූ ගැහැණු ළමුන් කාමර වල සිරකර, නිසි පෝෂණයෙන් යුතු ආහාර නොදෙමින්, Party දමමින් මානසික පීඩාවලට පත් කිරීම.

2. කුතුහලයෙන් පිරුණු ළමුන්හට S*x Education ලබාගත හැකි එකම ක්‍රමය අසභ්‍යය වෙබ් අඩවි වීම නිසා වැරදි දේවල්, වැරදි මත, වැරදි ආකල්ප ඉගෙනගැනීම තුලින් මනස විනාශ වීම හා සාමාජීයව ගැටළු ඇති වීම.

3. අපයෝජන පිළිබඳ නොදැනුවත්කම නිසා අපයෝජනයට පත් වීම හා පසුව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග වලටද යොමු නොවීම.

4. විවාහ ජීවිතය තුල ගැටළු ඇති වීම.

5. ලිංගික රෝග, ළමා වයසේ සිදුවන ගැබ් ගැනීම් වැනි සාමාජීය ප්‍රශ්න ඇති වීම.

6. පාසල් තුලද S*x Education යන්න නිවැරදි අවබෝධයක් නොමැති බැවින් නව යොවුන් වියෙහි පසුවන ළමයින් තමාගේ පෙනුම ආකර්ශනීය ලෙස පවත්වාගැනීමට උත්සාහ දැරීම විනය නීති යොදමින් දැඩි ලෙස මර්ධනය කර ළමයින් මානසික පීඩාවට ලක් කිරීම.

7. කන්‍යාභාවය පිළිබඳ වැරදි මත නිසා සම්බන්ධතා විනාශ වීම.

8. සනීපාරක්ෂක තුවා මිලදී ගැනීමට බියක් සහ ලැජ්ජාවක් දැක්වීම.

9. ලිංගික ප්‍රදේශ වල ඇති දිලීර ආසාදන වලට පවා ප්‍රතිකාර ගැනීමට බිය වීම, ලැජ්ජාවක් දැක්වීම නිසා විවිධ ගොඩ බෙහෙත් ක්‍රම අත්හදා බලා තත්ත්වය නරක් කරගැනීම.

10. කොන්ඩම්, උපත් පාලන පෙති ෆාමසි වලින් මිලට ගැනීමට අධික බිය සහ ලැජ්ජාව නිසා අනවශ්‍යය ගැබ් ගැනීම් ඇති වීම, උපත් පාලනය පිළිබඳ නොදැනුවත් කම නිසා අනවශ්‍යය ගැබ් ගැනීම් ඇති වීම.

♦️සොබාදහම විසින් ජීවීන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් දීපු දෙයක්
තමයි S*x කියන්නේ.
♦️S*x සමඟ කායික හා මානසික සතුට බැඳී පවතිනවා.
♦️හැබැයි අපි තිරිසන් සතුන් නොවන නිසා මේ දේවල් වලට
විද්‍යාත්මක ක්‍රම සහ ආචාර ධර්ම තියෙනවා.

ඉතින් මේ ලිංගික අධ්‍යාපනය කියන දේ පාසල් විෂය නිර්දේශයට ඇතුල් කර ළමුන්ගේ දැනුම වර්ධනය තුලින් ඉදිරි අනාගත පරපුර යහපත් පරපුරක් කිරීමට හැකිවේ යැයි සිතමි.

29/05/2025

✳️දිගු කල් පවතින ඔලුවෙ කැක්කුම සයිනසයිටිස් ද?

♦️සයිනසයිටිස් (Sinusitis) කියන්නේ මොකද්ද?

සයිනසයිටිස් යනු හිසෙහි ඇති සයිනස (Sinuses) නමැති වායු පිරුණු අවකාශ වල වැළදෙන ආසාදනයක් (infection)හෝ ආසාත්මිකතාවයක් (inflammation) වේ. මේ සයිනස හිස් කුහර වලින් සමන්විත වන අතර, කුහර අඟුළු වීම හේතුවෙන් ආසාදනයකට හේතු වේ.

🔴සයිනසය (Sinuses) කියන්නේ මොනවද?

හිසෙහි ඇතුළත වායු පිරුණු අවකාශ 4ක් ඇත

• Frontal sinuses (නළල අසළ)
• Maxillary sinuses
• Ethmoid sinuses (ඉහළ නාසයේ පිටුපස)
• Sphenoid sinuses

සයිනසයිටිස් අපිට තුන් ආකාරයකට වර්ග කරන්න පුලුවන්

1. (Acute) සයිනසයිටිස් – සාමාන්‍යයෙන් සති 4කට අඩු
කාලයක් පවතින ඔලුවෙ කැක්කුම
2. දිගුකාලීන (Chronic) සයිනසයිටිස් – මාස 3කට වඩා
දිවයන, වරින්වර පැමිණෙන ආසාදන තත්වය
3. වරින් වර ඇතිවන (Recurrent) සයිනසයිටිස් – එක්
අවුරුද්දක් ඇතුළත වාර කීපයක් ඇතිවන ආසාදන.

🔴මොනවද මේ සයිනසයිටිස් වල රෝග ලක්ෂණ.

• නාසය block වීම (blocked nose)
• නාසයෙන් දියර ගැලීම (nasal discharge)
• තද හිසේ වේදනාව
• ඇස් අවට මද ඉදිමුම් ගතිය
• උණ
• ගද සුවද දැනීම අඩු වීම
• දන්ත වේදනාව (maxillary sinusitis වලදී)

🔴මොනවද සයිනසයිටිස් ඇතිවන්න බලපාන හේතු

• නිතර වැලදෙන සෙම තත්වය(common cold)
• විවිද ඇලර්ජි වර්ග (allergy)
• නාසයේ අක්‍රමවත් ව්‍යුහ (deviated nasal septum)
• නාසයේ ඇතිවන සංකූලතා (nasal polyps)
• දුම් පානය/ ආසාදිත දුම්

🔴රෝග විශ්ලේෂණය (Diagnosis) කරන්නෙ කොහොමද?

වෛද්‍ය වරයකු හමුවීමෙන් පසු රෝග ඉතිහාසය අනුව මේ සදහා ඇති විවිද පරීක්ෂණ මගින් මෙම රෝගය නිවැරදිව හදුනාගෙන ප්‍රතිකාර කල හැකිය.

🟠සයිනසයිටිස් සඳහා ප්‍රතිකාර මොනවාද?

🔹 උණු වාෂ්ප දුම් ඇල්ලීම (steam inhalation)
🔹 නාසයට දමන දියර වර්ග (saline nasal irrigation)
🔹 මේ සදහා විවිද ඖෂධ ප්‍රතිකාර ඇත.
🔹 ශල්‍යකර්මය (sinus surgery) – රෝගය දිගුකාලීන නම් හෝ ඖෂධ වලට ප්‍රතිචාර නොදක්වන්නේ නම් මෙය සිදුකරනු ලබයි.

ප්‍රතිකාර වලට යොමුවන ඔබට,

♦️වෛද්‍ය උපදෙස් (Medical Advice) for Sinusitis ♦️

1. උණු වාෂ්ප දුම් ඇල්ලීම කරන්න

❇️දිනකට 2-3 වතාවක් උණු වතුරෙන් වාෂ්පය නාසය හරහා ශ්වසනය කරන්න.
❇️මෙය සයිනස විවර විවෘත කරයි, එමගින් රෝගීතාවය අඩු කරයි.

2.Nasal drop මගින් (Saline nasal rinse)

✳️නාසයේ සිරවී ඇති කාබනික ද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම සඳහා saline rinse භාවිත කරන්න.
✳️මේ සදහා ඔබට nasal drop හෝ nasal spray භාවිත කළ හැක.

7. ඖෂධ භාවිතය – වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව පමණක් ඖෂධ ලබාගන්න .
Antibiotics
Nasal decongestants
Nasal steroid sprays

♦️ඔබට ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ ඇත්නම් හෝ දිගු කල් පවතින ඔලුවෙ කැක්කුම ඇත්නම් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න.
නිසි ප්‍රතිකාර මගින් සයිනසයිටිස් රෝගය සුව කල හැකිය.

Dr.Thusitha Bandara (MBBS/EUSL)
MO-Anaesthesia/ICU
DGH-Monaragala

25/05/2025

#ඩෙංගු_මාරාන්තිකයි.
#ඩෙංගු_පිළිබඳව_ඔබ_දැනුවත්_ද?

#ඩෙංගු_රෝගය_යනු_කුමක්_ද?
ඩෙංගු රෝගය යනු වෛරසයක් මගින් ඇති කරනු ලබන රෝගයකි. ඩෙංගු රෝගය ඇති කරන වෛරසය ඊඩිස් වර්ගයේ ගැහැණු මදුරුවන් මගින් පතුරවයි.

ඩෙංගු රෝගයේ ආකාර කීපයක් පවති,
01සාමාන්‍ය සුළු උණ තත්ත්වය.
02.ඩෙංගු උණ (Dengue Fever - DF)
03.ඩෙංගු රක්තපාත උණ (DHF)

#ඩෙංගු_බෝ_වන්නේ_කෙසේ_ද?

මදුරුවන් තුලට වෛරසය ඇතුළු වන්නේ ඩෙංගු වෛරසය ශරීරගතවූ පුද්ගලයෙකුට දෂ්ට කිරීමෙනි. එම මදුරුවා තවත් පුද්ගලයින් දෂ්ඨ කිරීම මගින් ඩෙංගු රෝගය පැතිරීම සිදුවේ.

ැළඳී_ඇත්තේ_ඩෙංගු_උණ_ද?

උණ සමග පහත රෝග ලක්ෂණ පවතී නම් ඔබට ඩෙංගු රෝගය වැළඳී ඇති බවට සැක කළ යුතුය.

⭕මස්පිඩු හා සන්ධි වේදනාව
⭕ඔක්කාරය සහ වමනය
⭕හිසරදය
⭕ඇස් යට වේදනාව
⭕සමෙහි රතු පැහැ ලප හට ගැනීම
⭕රුධිර වහන තත්ත්වයන්.

ඔබ ඩෙංගු බහුල ප්‍රදේශයක වාසය කිරීම හා ඔබ ප්‍රදේශයේ ඩෙංගු රෝගීන් වාර්තා වීම ඔබට ඇති අවදානම වැඩි කරයි.

#ඩෙංගු_රෝගය_නිශ්චය_කරගන්නේ_කෙසේ ද?

මේ සදහා රුධිර පරීක්ෂණ පවති

👉 උණ සෑදී දින 02ට පසුව කරනු ලබන සම්පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂාව (FBC - Full Blood Count)
👉NS1 ඩෙංගු ප්‍රතිදේහජනක පරීක්ෂාව
👉ඩෙංගු ප්‍රතිදේහ පරික්ෂාව

#ඩෙංගු_රෝගය_කිහිපවරක්_සෑදිය_හැකි ද?

⛔ඔව්
ඩෙංගු වෛරසයට ප්‍රභේද 4ක් ඇත.

යම් පුද්ගලයෙකු ඩෙංගු රෝගයට වරක් ගොදුරු වූ විට ප්‍රතිශක්තිය ඇතිවන්නේ එම අදාළ ප්‍රභේදයට පමණක් බැවින් ඔහුට නැවත අනෙකුත් ප්‍රභේද මගින් ආසාදනය විය හැකිය.
තවද නැවත වරක් ඩෙංගු රෝගය සෑදීමේ දී එම පුද්ගලයා ඩෙංගු රක්තපාත තත්ත්වයට පත්වීමේ ප්‍රවණතාවය (විශේෂයෙන් දෙවන අවස්ථාවේ ) වැඩිවේ.

#ඩෙංගු_රක්තපාත_උණ_(DHF)_යනු_කුමක්_ද?

මෙය ඩෙංගු රෝගී තත්ත්වයේ ඇතිවිය හැකි අවදානම් අවස්ථාවකි.
ඩෙංගු රක්තපාත රෝගීන් ඩෙංගු උණ රෝගීන්ගෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීම මුල් අවධියේ පහසු නොවේ.

එහි දී උණ බැස යාමත් සමග ප්‍රධාන ලක්ෂණය වන රුධිර වාහිනී වලින් පිටතට (විශේෂයෙන් පෙනහළු ප්ලූරා පටල අතරට/ උදර කුහරයට) ප්ලාස්මා තරලය කාන්දු වීම සිදුවේ.
මෙය සාමාන්‍යයෙන් උණ සෑදී 3වන දින හෝ ඊට පසුව සිදුවන අතර දිනපතා කරන රුධිරය පරීක්ෂා (FBC) වල වෙනස්කම් මඟින් හඳුනාගත හැකිය.

ඔබ නොදැනුවත්වම දිගටම ප්ලාස්මාව කාන්දු වීම මඟින් කම්පන අවස්ථාවට පත්විය හැකිය.

මේ තත්ත්වයට පත්වීමට පෙර පහත රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි
⛔අධික නිදිමත බව/ අප්‍රාණික ගතිය
⛔උදරයේ ඇතිවන තද වේදනාව
⛔නොනවත්වා වමනය පැවතීම
⛔රුධිර වහනය වීම (විදුරුමසෙන්, නාසයෙන්, කළු පැහැ මළ පහවීම)
⛔පිටවන මුත්‍රා ප්‍රමාණය අඩුවීම.
⛔අත් පා සුදුමැලි හා සීතල බව.

#අවදානම_වැඩි_කාට_ද?

➡️ගර්භනී මවුවරුන්
➡️අවුරුදු 1 ට අඩු දරුවන්
➡️අධිබර සහිත පුද්ගලයන්
➡️වැඩිහිටි පුද්ගලයින්
➡️නිදන්ගත රෝග සහිත පුද්ගලයින්.

ි_විට_ඔබ_කුමක්_කළ_යුතු_ද?

👉 වෙහෙසකර කටයුතු වලින් බැහැර වී හොඳින් විවේක ගන්න.
👉උණ පාලනය කිරීමට නියමිත මාත්‍රාවෙන් නියමිත කාල සීමාව තුළ පැරසිටමෝල් (Paracetamol) ඖෂධය ලබා දෙන්න
👉ජලයෙන් පොඟවා ගත් රෙදි කඩකින් රෝගියාගේ ශරීරය තැවීම සිදු කරන්න.

👉වේදනා නාශක ඖෂධ (NSAID's) කාණ්ඩයේ ඖෂධ හා ස්ටීරොයිඩ් (Steroids) භාවිතයෙන් වලකින්න.

👉උණ පවතින කාලය තුළදී මදුරුවන් දෂ්ට කිරීමෙන් හැකිතාක් වලක්වා ගන්න.

ියේ_දී_NSAID's භාවිතා නොකළ යුත්තේ ඇයි?

Aspirin (ඇස්ප්‍රින්) - අඩංගු ඖෂධ
Diclofenac Sodium (ඩික්ලොෆෙනැක් සෝඩියම්)
Mefanamic Acid (මෙෆෙනමික් ඇසිඩ්)
Ibuprofenn (ඉබියුප්‍රොෆෙන්)
ඉහත NSAID's කාණ්ඩයේ ඖෂධ සහ ස්ටිරොයිඩ් (Steroids) භාවිතයෙන් උණ සහ ඇඟපත වේදනාව අඩු වුවත් එමගින් ඩෙංගු රෝගයේ බරපතල සංකූලතා ඇතිවිය හැක.

#මදුරුවන්ගේ_දෂ්ට_ කිරීමෙන්_වැළකෙන්නේ_කෙසේ_ද?

🔴අත් පා හොඳින් ආවරණය වන ඇඳුම් අදින්න.
🔴නින්දට යන විට මදුරු දැලක් භාවිතා කරන්න.
🔴මදුරු විකර්ශක භාවිතා කරන්න.

#ඩෙංගු_මදුරුවන්_බෝවීම_වළක්වන්නේ_කෙසේ_ද?

🚮ජලය එකතු වන ඉවතලන ප්ලාස්ටික්, වීදුරු බඳුන්, බෝතල්, ටින් ආදිය විනාස කරන්න.

🛂අනෙකුත් බඳුන් මදුරුවන් බෝ නොවන ලෙස විනාශ කරන්න

🛅වැහිපීලි වල හිර වී ඇති කොළ රොඩු ඉවත් කර නිතර පිරිසිදු කරන්න

🛄වතුර ටැංකි, බැරල්, මල් බඳුන්, ශීතකරණ තැටි බුරුසුවකින් අතුල්ලා පිරිසිදු කරන්න.

🚰වතුර එක්රැස් වන ස්ථාන ලිං සහ ටැංකි වලට මදුරුවන්ට ඇතුල්විය නොහැකි ලෙස දැල් යොදා ආවරණය කරන්න.

🛃නිරන්තරයෙන් සතියකට වරක් ගෙවත්ත හා ගෙතුළ හොඳින් පරීක්ෂා කර මදුරුවන් බෝවිය හැකි ස්ථාන ඉවත් කරන්න.

#කොවිඩ්_හා_ඩෙංගු_රෝග_ලක්ෂණ_එක_වගේ_ද?

උණ, ඇඟපත වේදනාව, හිසරදය රෝග දෙකේම දැකිය හැක .
නමුත් කොවිඩ් වලදී විශේෂයෙන් ශ්වසන අපහසුතා ඇති වීම ප්‍රධාන වශයෙන් දැකිය හැක.

ුමක්_කල_යුතු_ද.?

👉 ඔබේත් ඔබේ පවුලේ අයගේත් ආරක්ෂාව වෙනුවෙන්
ජීවත්වන වටපිටාව පිරිසිදුව තබා ගන්න.
👉මදුරුවන් බෝවන තැන් ඉවත් කරන්න.
👉සෞඛ්‍ය පුරුදු නිසි ලෙස පිළිපදින්න.

ඉහත කී රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි නම් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගන්න.

Dr.R.M Thusitha Bandara(MBBS)
MO-Anesthesia /ICU
DGH Monaragala.

04/05/2025

⭕පශ්චාත් වෛරස් කැස්ස

🔹කැස්ස යනු වෛරස් ආසාදනවල පොදු රෝග ලක්ෂණයකි.

🔹ඔබ වෛරස් ආසාදනයෙන් සුව වු පසු එය සාමාන්‍යයෙන් පහව යයි.

🔹පශ්චාත් වෛරස් කැස්සක් යනු ඔබ සුව උනත් බොහෝ කලයක් ඔබේ කැස්ස රැඳී සිටීමයි.

🔹කැස්ස යනු රෝගයට එරෙහිව ඔබේ ශරීරය ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත් අංගයකි.

🔹 කැස්ස මගින් ඔබේ ශ්වසන මාර්ගයෙන් හානිකර ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්, අමතර ශ්ලේෂ්මල සහ කුපිත කරවන ද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමට උපකාරී වේ.

🔹වෛරස් ශ්වසන ආසාදනයකින් සති තුනකට වඩා දිගු කාලයක් පවතින කැස්ස පශ්චාත් වෛරස් හෝ පශ්චාත් ආසාදන කැස්ස ලෙස හැඳින්වේ.

⭕පශ්චාත් වෛරස් කැස්සක රෝග ලක්ෂණ මොනවාද

🔹කැස්ස සාමාන්‍යයෙන් සෙම සහිතව හෝ වියළි ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. පශ්චාත් වෛරස් කැස්ස සෙම සහිත හෝ වියළි විය හැක.

🔻වෙනත් රෝග ලක්ෂණ

▪️උගුරේ අමාරුව
▪️කට හඬ ගොරෝසු බව
▪️නිතර උගුර පැදීමට අවශ්‍යය විම

⭕පශ්චාත් වෛරස් කැස්ස ඇතිවීමට හේතුව කුමක්ද?

🔹පශ්චාත් වෛරස් කැස්ස සාමාන්යයෙන් වෛරස් ශ්වසන ආසාදන නිසා ඇතිවේ:

▪️උණ
▪️සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව
▪️බ්රොන්කයිටිස්
▪️බ්රොන්කයිලයිටිස්
▪️ෆරින්ගයිටිස්

⭕පශ්චාත් වෛරස් කැස්සක් හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?

▪️ඔබ කැස්සක් ඇති නමුත් පසුගිය සති කිහිපය තුළ වෛරස් රෝගයක් ඇති වුයේ නම්, ඔබට වෛද්‍යවරයකු හමුවීමට අවශ්‍ය නොවනු ඇත.

🔹කෙසේවෙතත් , ඔබ ඔබේ කැස්ස ගැන සැලකිලිමත් වන්නේ නම් හෝ එය මෑත කාලීන වයිරස් අසනීපයකට සම්බන්ධදැයි ඔබට විශ්වාස නැත්නම්, වෛද්යවරයෙකු හමුවීම සුදුසුයි.

🔻ඔබ පසුගිය මාසය හෝ දෙක තුළ වයිරස් නිසා අසනීප වී ඔබට පශ්චාත් වෛරස් කැස්සක් ඇති බව හඳුනාගත හැක්කේ:

🔹ඔබට මෑතකදී ශ්වසන ආසාදන ඇති විය
ඔබේ කැස්ස සති කිහිපයක් පවතින අතර්
පපුවේ එක්ස් කිරණ අසාමාන්ය දෙයක් නොපෙන්වයි

⭕පශ්චාත් වෛරස් කැස්සට ප්‍රතිකාර කරන්නේ කෙසේද?

🔹පශ්චාත් වෛරස් කැස්ස බොහෝ විට කාලයත් සමඟම, සාමාන්‍යයෙන් මාස දෙකක් ඇතුළත ඉබේම සුව වේ.

🔹 නමුත් මේ අතරතුර, ඖෂධ මගින් යම් සහනයක් ලබා දිය හැකිය.

▪️ඉන්හෙලරයක් කැස්ස හොද වන තෙක් භාවිතා කීරීමට ඔබට හැක

▪️ඩිෆෙන්හයිඩ්‍රමයින් අඩංගු සිරප්

🔘කැස්සෙන් උගුරේ ඇතිවන වෙදනාව සමනය කිරීම සඳහා උණුසුම් දියර බොහොමයක් පානය කිරීම

🔘සීතල බීම , සීතල වතුර ,අයිස්ක්‍රිම් වැනි අහාර වලින් වැලකි සිටිය යුතුයි.

🔘 වාෂ්ප ඇල්ලීම

🔘සිගරට් දුම හෝ දූෂිත වාතය වැනි කැස්ස අවුස්සන ද්‍රව්‍ය වලින් වැළකී සිටීම හෝ ආරක්ෂා වීම

🔘මී පැනි කැස්ස සදාහා ඉතා හොද පරම්පරික ප්‍රතිකාරයකි

🔘ඔබ මාස දෙකකට පසුව තවමත් කැස්ස ඇත්නම් එය වෙනත් හෙතුවක් නිසා විය හැක

⭕ වයිරස් අසාධනයකට පසුව ඔබගේ පෙණහලු වල ආරාක්ෂා කාරි තත්වයන් අඩු වන නිසා බැක්ටිරියා ආසාධන වලට ලක්වී නියුමෝනියා තත්වයට පත්විමේ ඉඩක් ඇති බැවින් ඔබ ආරාක්ෂාකරි විය යුතුයි. මාස්ක් පැළඳීම මෙයින් ආරාක්ශා විමට හොද ක්‍රමයකි.

🔰කායික රොග පිලිබද විශේෂඥ වෛද්ය
බන්දුල සත්කුමාර

Copped

03/09/2024

#විෂාදය ( )
#මේ_සම්බන්ධයෙන්_ඔබ_දැන_සිටියාද?

විෂාදය හෙවත් 'ඩිප්ප්‍රෙශන්' (Depression) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කිසිවකු දීර්ඝ කාලයක් මුළුල්ලේ නිශේධනීය ආකල්පවලින් පීඩා විඳීමේ රෝගී තත්වයකි.

ලාංකීය සමාජය තුල කාන්තාවන් අතර විශාද තත්වය සාපේක්ෂව බහුලව පවතී.

විෂාදයෙන් පෙළෙන්නෙකු බොහෝ අවස්ථාවල 'ඇන්සයටි'(Anxiety) නැතහොත් යමක් සම්බන්ධයෙන් සාංකාවෙන් පෙළීමේ රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.
මෙම විෂාදය යනු වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගත යුතු රෝගී තත්වයකි.

#විෂාදය_හටගන්නේ_ඇයි?

යමකුට විෂාදය වැළඳීමට හේතුවන කරුණු නිසැක වශයෙන්ම හඳුනා ගැනීම අපහසුය.
යම් පුද්ගලයෙකු අධික ලෙස දුකට පත්වන අවස්ථාවක ඔහු හෝ ඇය මුහුණ දුන් ඒ හැඟීම් පහව නොයා දීර්ඝ කාලීනව පැවතීම විෂාදයට හේතු විය හැකිය.

විභාග අසමත් වීම
විරහව
සමිපතමයෙකුගේ වියෝව
ගෘහස්ත හිංසනය
අනපේක්ෂිත මුල්‍ය පාඩු

මෙවැනි ශෝකී අවස්ථාවන්ට අප සියල්ලන් මුහුණ දෙන අතර මේ දුක කාලයත් සමග පහව යයි. මෙය සාමාන්‍ය තත්වයක් වන අතර මානසික සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය.

කෙසේ නමුත් එවැනි සිද්ධි නිසා ඇතිවන ශෝකී බව දිගටම පැවතීමෙන් එය විශාද තත්වයක් දක්වා වර්ධනය විය හැක

විෂාදය වැළඳීමට එවැනි එක් සිද්ධියක් හෝ හේතු කිහිපයක් වුවත් බලපැවැත්වෙන අවස්ථා ඇත.

මෙම විශාදය ඇතිවීම කෙරෙහි ජානමය නැඹුරුවක්ද පවතී.

#විශාදයේ ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද ?
මෙහි ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ 3කි.

1.දිගින් දිගටම සිතේ පවතින කණස්සලු ස්වභාවය
2.ඉක්මනින් විඩාවට පත් වීම
3.ජිවිතයේ සතුටක් නොමැති වීම

මීට අමතරව පහත උප ලක්ෂණ විශාද තත්වයෙන් පීඩා විඳින්නන් තුල දැකිය හැක.

1.අවධානය යොමු කිරීමේ නොහැකියාව, අමතක වීම, තීරණ ගැනීමේ ගැටළු සහ මානසික ඒකාග්‍රතාව බිඳ වැටීම
2.අනාගතය ගැන අවිනිශ්චිත බව,
3.ආත්ම විශ්වාසය බිඳ වැටීම, ජිවිතයේ බලාපොරොත්තු සඵල කරගත නොහැකි බව දැනීම
4.සෑම දෙයක් ගැනම ඍණාත්මක සිතුවිලි, අසුබවාදී ආකල්ප ඇති වීම
5.මරණය පිලිබඳ නිතර සිතීම සහ දිවි නසා ගැනීමට සිතීම.
6.ආහාර අරුචිය.
7.නින්ද නොයාම, බාධා සහිත නින්ද.
8.අලස බව, එදිනෙදා කාර්යයන් සඳහා උනන්දුවක් නොමැති වීම
9.ඥාති මිතුරු ඇසුර අප්‍රිය වීම, හුදකලා වීමට සිතීම.
10.අන්‍යයන් නුරුස්සන බව, අනවශ්‍ය ලෙස කේන්ති යාම
11.ලිංගික ජීවිතය පිළිබඳව ආශාව අඩු වීම
12.ඇඟපත වේදනාව, හිසරදය, බඩ දැවිල්ල ආදී රෝග ලක්ෂණ නිතර පැවතීම

#විශාදය_සුව_කල_හැකිද?

ඔවු.
නිසි ප්‍රතිකාර තුලින් මෙම රෝගී තත්වය පාලනය කිරීමටත් දිගු කලීන ප්‍රතිකාර තුලින් මෙම රෝගී තත්වය සුව කල හැකිය.

#ඔබත්_විශාද_තත්වයෙන්_පීඩා_විඳිනවා_නම්_කළ_යුත්තේ_කුමක්ද?

*මනෝ වෛද්‍ය වරයෙක් හමු වී නිවැරදි ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු වන්න.
*විශ්වාසවන්ත කෙනෙක් සමග ඔබේ හැඟීම් බෙදා ගන්න.
*ඖෂධ මාත්‍රාව නිසියාකාරව ගන්න.
*මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය වලින් ඈත් වන්න. විශාදය උත්සන්න කිරීමට මත්පැන් හේතු වේ.
*ප්‍රමාණවත් ආහාර වේලක් ගන්න.
*නිසියාකාර නින්දක් ලබා ගැනීමට උත්සුක වන්න.
*එදිනෙදා කාර්යයන් වල හැකිතාක් යෙදෙන්න.
*පවුලේ අය සහ මිතුරන් ආශ්‍රය කරන්න.
*මානසික සුවය සඳහා භාවනා කරන්න.
*ශාරීරික සුවය පිණිස කෙටි ව්‍යායාම් වල නිරත වන්න.
*සිය දිවි නසා ගැනීමට සිතේ නම් වහාම මනෝ වෛද්‍යවරයෙක් හමුවන්න.

ොකද_කල_යුත්තේ

ඉහත ප්‍රධාන ලක්ෂණ හෝ උප ලක්ෂණ කිහිපයක් ඔබට හෝ ඔබ ඇසුරු කරන කෙනෙක්ට දිගින් දිගටම පවතින බව පෙනේ නම් වෛද්‍ය වරයෙකු හමුවීම ඉතා වැදගත්.

විශ්වාසවන්ත කෙනෙක් සමග ඔබේ හැඟීම් බෙදා ගන්න

ඔබේ ජීවිතය නීරෝගිමත්ව සතුටින් ගත කරන්න සෑම විටම අවදනයෙන් සිටින්න.

Dr.R.M.Thusitha Bandara
MBBS-EUSL

01/02/2024

ඔබේ පිරිමි දරුවාගේ වෘෂණ කෝෂ ගැන සැලකිලිමත් වන්න.
දැනුවත් වෙන්න කියවන්න..

https://epaper.upali.lk//wp-papers/2024/01/1-2024-01-29-navaliya.pdf

10/11/2023

දැනුවත් වීමයි වැදගත්

අඩුම තරමෙ සෑම පුද්ගලයෙකුම පුද්ගලයන් 10 දෙනෙකුට මේ පණිවිඩය යවන්නේ නම් අපිට ජීවිත කොපමණ බේරාගැනීමට පුලුවන් වේවිද ??? එම හේතුව නිසාම මෙය අනිවාර්යයෙන් කියවන්න.

යම් පුද්ගලයකු අංශභාගය රෝගයට ගොදුරුවනවා යනු රෝගියා පමණක්ම නොව එය මුළු පවුලේම කඩාවැටීමකි. එයින්ම පවුලේ සියලු කටයුතු අඩාල වන අතර අඳුරෙන් අඳුරට යනවා මිස අඳුරෙන් එළියට යාමත් ඔවුන් දකින්නේ නැත. එපමණක්ද නොව රෝගියාගේ සිතෙහිද නිරතුරුවම පවතින්නේද කනස්සල්ලකි. ජීවිතය ගැන කලකිරීමකි. මෙවැනි රෝගීන් හට විශාල මානසික අස්වැසිල්ලක් අවැසි වන්නේ මේ හේතුව නිසාය. විශේෂයෙන්ම රෝගියාට මානසික සෞඛ්‍ය රැකගැනීම මෙහිදී අනිවාර්යයෙන්ම කළ යුත්තකි. මෙය සුවකරගත හැකි රෝගයක් බැවින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ එවැනි රෝගයක් හටගැනීමට ඇති තත්ත්වයන් වළක්වා ගැනීමයි.

👉අංශභාගය යනු කුමක්ද?

ආඝාතය රෝගය ( Stroke ) යනු, මොළයේ මස්තිස්කයේ පවතින රුධිර වාහිනියක් තුළ මේද තැන්පතු තැන්පත් වී රුධිර කැටියක් මගින් එම ස්ථානය අවරෝධනය වීම (Ischaemic Stroke) හෝ රුධිර වාහීනී තුළ මේද තැන්පතු තැන්පත් වී වැඩි රුධිර පීඩනයක් නිසා රුධිර වාහිනී පුපුරා යාම (Haemmorrnagic Stroke) යි.

මෙම තත්වයන් නිසා මොළයේ මස්තිස්කයේ සෛල වලට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් සහ විවිධ පෝෂක ද්‍රව්‍ය නොලැබී යාම නිසා එම රුධිර වාහීනී අවරෝධන හෝ පිපිරුම ඇතිවූ ස්ථානයේ සිට පවතින සෛල (නියුරෝන සහ නියුරොග්ලියා) මිය යාමක් සිදුවේ. එලෙස මස්තිස්කයේ සෛල මියයාම සිදුවීමට අදාල මස්තිස්ක අර්ධ ගෝලය මගින් පාලනය වන දේහයේ ප්‍රදේශය අඩපන වීමකට ලක්වේ. මෙසේ ආඝාතය රෝගය නිසා ශරීරයේ කිසියම් හෝ ප්‍රදේශයක් අඩපණ වීමේ තත්වය අංශභාගය / පක්ෂාඝාතය ( Paralysis ) ලෙසට හදුන්වයි.

එහිදී මොළයේ හානි වූ කොටසට විරුද්ධ පැත්තෙහි ශරීරයේ ක්‍රියාකාරකම් අඩාල වීම සිදු වෙනවා. මන්ද මොළයේ දකුණුපස කොටසින් ශරීරයේ වම්පස ක්‍රියාකාරකම්ද මොළයේ වම්පස කොටසින් ශරීරයේ දකුණුපස ක්‍රියාකාරකම්ද ආදී වශයෙන් විරුද්ධ දිශාව පාලනය වන නිසාවෙනි.

👉අංශභාගය ඇති වීම සඳහා බලපාන හේතු සාධක

අංශභාග තත්ත්වය ඇතිවීම සඳහා බලපාන හේතු සාධක පිළිබඳව සලකා බලන විට මිනිසාගේ අයහපත් චර්යා රටාවන් හා ඇතැම් රෝග තත්ත්ව හඳුනා ගත හැකිය. එහිදී අංශභාග තත්ත්වය ඇති වීම කෙරෙහි බලපාන අයහපත් ජීවන රටාවන් අතරින් ප්‍රධානම සාධකයක් ලෙස

✅අධික වශයෙන් මද්‍යසාර භාවිතය

✅සක්‍රිය හෝ අක්‍රිය දුම්පානය

✅සෞඛ්‍ය සම්පන්න නොවන ආහාර රටාවන්

✅ක්‍රියාශීලි නොවන දිවි පෙවෙතක් ගත කිරීම

👉අංශභාගය තත්ත්වය ඇති වීම සඳහා හේතු විය හැකි රෝග

✅අධික රුධිර පීඩනය

✅දියවැඩියාව

✅රුධිරයේ අධික කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම

✅හෘදය ආශ්‍රිත රෝග

✅හදිසි අනතුරු

👉අංශභාගය රෝග තත්ත්වයේ ලක්ෂණ

🔹කරකැවිල්ල සහ හිසේ බර ගතිය.

🔹කතාව පැටලිලි සහගත, ගොතය හෝ කතා කිරීමට නොහැකි වීම.

🔹කට එක් පැත්තකට යාම.

🔹ශරීරයේ යම් කොටසක් හිරි වැටීම හෝ අත පය අසාමාන්‍ය ඉරියව්වකට පත්වීම.

එහිදී, අත ආබාධිත නම්, වැලමිටින් අත නැවී සහ උරහිසටම අත හේත්තු වීමක් සිදුවීම. පාදය ආබාධිත වූවේ නම්, දණහිසින් පාදය දිග හැරී පතුල පහළට කඩා වැටීම.

🔹පෙනුමට බාධාවීම හෝ තාවකාලිකව අන්ධභාවයකට පත්වීම.

🔹ඇවිදීමට අපහසු වීම සහ ශරීරයේ සමබරතාවය නැතිවී යාම.

ඇතැම් අවස්ථා වලදී ඉහත රෝග ලක්ෂණ ඇතිවී කෙටි කාලයක් තුළ ඉබේම නැති වී යාමට පිළිවන. නමුත් එසේ වුවද රෝගියා හැකි ඉක්මනින් රෝහලක් වෙත රැගෙන යාම අවශ්‍ය වෙනවා.

👉අංශභාග තත්ත්වය වළක්වා ගන්නේ කෙසේද?

යම් පුද්ගලයෙකුට ආඝාතය රෝගය ඇතිවී අංශභාගය (Paralysis) තත්වක් ඇතිවී ඇත්දැයි නිවැරදිව හා ක්ෂණිකව හදුනාගත හැකි සරල ක්‍රියාවලියක් පවතී. එය FAST ලෙසට හදුන්වයි.

සාමාන්‍ය ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට තම හිතවතෙකුට අංශභාගය තත්වය වැලදී ඇත්නම් මෙම සරල ක්‍රියාවලිය මගින් එය තහවුරු කරගෙන ක්ෂණිකව අදාල රෝගියා රෝහල් ගතකල හැකිය.

සාමාන්‍යයෙන් මෙවන් තත්වයක් ඇතිවී පැයක් පමණ කාළයක් ඇතුළතදි රෝගියා රෝහල් ගත කිරීම වඩා යෝග්‍ය වේ. එසේ කිරීමෙන් ආඝාතය රෝගය නිසා රෝගියා දරුණු ලෙසට ආබාධිත වීම වළක්වා ගත හැකිය. එසේම එය අදාල රෝගීන් නිසි ආකාරයට පුනරුත්ථාපන ( Rehabilitation ) කිරීම මගින් රෝගියා සාමාන්‍ය තත්වයට පත්කිරීමට ද එහිදී පහසු වේ.

♦️FAST ක්‍රියාවලිය

F = Face

රෝගියාගේ මුහුණ පරීක්ෂා කරන්න, එහිදී කට එක් පැත්තකට ඇද වී ඇත් දැයි බලන්න .

A = Arm

රෝගියාගේ අත දිගු කරන්නැයි පවසන්න, ඔහුට අත ඒ ආකාරයටම යම් කාළයක් පවත්වා ගත හැකි දැයි බලන්න .මෙය අත් දෙකටම සිදුකරන්න.

S = Speech

රෝගියා සමග කතාකරන්න. එහිදී රෝගියාට කිසියම් හෝ කතා කිරීමේ අපහසුතාවයක්, ගොතගැසීමක් හෝ කතා කිරීමේදී වචන පැටලීමක් පවතී දැයි බලන්න .

T = Time

ඉහත ලක්ෂණ වලින් එක් හෝ ලක්ෂණයක් රෝගියා තුළින් පෙන්නුම් කරයි නම් ඔහු නොපමාව රෝහල් ගත කරන්න.

♦️අංශභාගය තත්වය සෑදුණු පසුව රෝගියා නිසි ආකාරයට පුනරුත්ථාපන ( Rehabilitation ) කිරීම් සදහා ප්‍රථිකාර විධි කිහිපයක්ම පවතී. මේවා එකිනෙක බැදුනු ක්‍රියාවලීන් ලෙසද මෙන්ම තනි තනි ක්‍රියාවලීන් ලෙසද පවතී .

1. ඖෂධ හා ශල්‍යකර්මයන් මගින්

2. භෞත චිකිත්සක ප්‍රථිකාර ක්‍රම මගින්

✅ඖෂධ මගින් හා ශල්‍යකර්මයන් මගින්

සිදුකරනු ලැබූ පරීක්ෂණ වාර්ථා අනුව රුධිර කැටියක් ( Blood Clot ) මස්තිස්ක රුධිර වාහිනියක් තුළ සිරවී ඇත්දැයි නිගමනය වූ විට එම රුධිර කැටිය දියකර හැරීම සදහා ඖෂධ (Clot Busting Medication) ලබාදේ. මෙහිදී මස්තිස්ක රුධිර වාහිනියක් අධික රුධිරය පීඩනය නිසා පුපුරා ගොස් ඇත්නම්, ශල්‍යකර්මයක් සිදුකරයි.

රෝගියා තුළින් පෙර සදහන් කරනු ලැබූ අවදානම් ලක්ෂණ (Warning Signs) හදුනාගත් වහාම පැය හතරක් වැනි කාලයක් තුළදී රෝගියා රෝහල් ගත කිරීම මගින් රෝගියා අනාගතයේදී ආබාධිත නොවී රෝගියාගේ ගුණාත්මකභාවය (Quality Of Life) රැකගැනීමට හැකිවේ.

✅භෞත චිකිත්සක ප්‍රථිකාර ක්‍රම මගින්

අංශභාගය තත්වය සහිත රෝගීන් දීර්ඝකාලීනව එක්තැන් වීම අවම කරමින්, ඔවුන්ගේ ආබාධිත තත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම හෝ යම්තාක් දුරට සුවකරමින් රෝගී පුනරුත්ථාපන (Rehabilitation) සදහා භෞත චිකිත්සක ප්‍රථිකාර උපකාරී වේ.

මෙහිදී ප්‍රධාන කොටස් 03 ක් යටතේ ප්‍රථිකාර කිරීම සිදු කරනු ලැබේ.

1. භෞත චිකිත්සාව (Physiotherapy)

2. කථන චිකිත්සාව (Speech therapy)

3. වෘත්තීය චිකිත්සාව (Occupational therapy)

🔹භෞත චිකිත්සාව

අංශභාගය රෝගීන්ට නිතැතින්ම පවතින අත් පාද වල ආබාධ තත්වයක් පවතී. මෙම ආබාධිත ඉරියව්ව දීර්ඝකාලීනව පැවතියේ නම්, එය වර්ධනය වී නැවතත් මුල් නීරෝගී තත්වයට අත් සහ පාද ගැනීමට නොහැකි වේ.

එමනිසා භෞත චිකිත්සකවරයා විසින් රෝගියා නිවැරදි ඉරියව් වල තැබීම සහ රෝගියා භෞත චිකිත්සක ව්‍යායාම වල නිරත කරවයි. එහිදී රෝගියාගේ සන්ධි වල ඇති සංවේදක ග්‍රාහක මගින් ස්නායු උත්තේජනය කර සන්ධි හා මාංශ පේශි වල තද භාවය සහ දරදඩු භාවය අවම කරයි.

මෙම ප්‍රථිකාර විධියේ අවසාන ප්‍රථිඵලය වන්නේ, නිවැරදි චලනයන් සහ සමබරතාවයන් ගොඩනැගීමයි.

🔹කථන චිකිත්සාව

ආඝාතය රෝගය මස්තිස්කයට බලපාන ප්‍රදේශය අනුව රෝඉගීන්ගේ කථන හැකියාවට ඇති කරන බලපෑම තීරණය වේ. සමහර රෝගීන්ට කථනය අපැහැදිලි, වචන පැටලෙන ස්වාභාවයක් පැවතුනත් සමහර රෝගීන්ගේ කථනය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩාල වේ. එමනිසා, රෝගියාගේ දුර්වල කථනය නැවතත් යථා තත්වයට පත් කිරීම සහ ඔවුන්ගේ සන්නිවේදන ක්‍රම නැවතත් නිවැරදි තත්වයට පත්කිරීම මෙහිදී සිදුකරයි.

🔹වෘත්තීය චිකිත්සාව

ස්වාධීනව තමන්ගේ වැඩ සිදුකර ගනිමින් එදිනෙදා දින චර්‍යාව සදහා පුරුදු වීම සහ තමන්ගේ රෝගී තත්වයට ගැලපෙන උපකරණ භාවිතා කිරීම මෙහිදී පුරුදු කරවයි.

♦️ඔබට අවශ්‍ය වටිනා සෞඛ්‍යය උපදෙස් හා අනෙකුත් තොරතුරු දැනගැනීමට අපගේ ලිපි කියවන්න අපගේ මෙම පේජ් එකට ලයික්කර එකතුවන්න.

Copped-
Physiotherapy Treatments Sri Lanka

Dr. Thusitha Bandara

04/04/2026

31/01/2026

03/11/2025

01/06/2025

31/05/2025

29/05/2025

25/05/2025

04/05/2025

03/09/2024

01/02/2024

10/11/2023

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Organization

Shortcuts

Share

Category