12/07/2026
විදුලිය හෝ බැටරි නැතිව, මීට වසර 250කට පෙර පෑනෙන් ලියන්න පුළුවන් රොබෝ කෙනෙක් හැදුවා කිව්වොත් ඔයාලා විශ්වාස කරනවාද? නූතන පරිගණකවල මුතුන්මිත්තා ලෙස සැලකෙන, ලෝකයම මවිත කළ "ලියන රොබෝවාගේ" (The Writer Automaton) සැබෑ ඉතිහාස කතාව මෙන්න! 🤖✒️🇨🇭.
මේ පුදුමාකාර නිපැයුම සිද්ධ වුණේ 1774 අවුරුද්දේදී. ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික දක්ෂ ඔරලෝසු නිර්මාණකරුවෙකු වුණු පියරේ ජැකේ-ඩ්රොස් (Pierre Jaquet-Droz), ඔහුගේ පුතා සහ මිතුරෙකු එකතු වෙලා වසර 6ක් තිස්සේ මහා වෙහෙසක් දරලා යාන්ත්රික බෝනික්කන් (Mechanical Dolls) තිදෙනෙක් නිර්මාණය කළා. ඉන් එක් අයෙක් සැබෑ ලෙසම පියානෝවක් වාදනය කරන සංගීතඥයෙක් වූ අතර, අනෙකා පැන්සලකින් චිත්ර අඳින්නෙක් වුණා. හැබැයි මේ හැමෝටම වඩා සංකීර්ණ සහ සුවිශේෂී වුණේ "ලියන්නා" (The Writer) ලෙස හැඳින්වූ රොබෝවායි. 🎹🎨.
"ලියන්නා" රොබෝවා නිර්මාණය කරන්න සම්පූර්ණයෙන්ම අතින් හදපු **පුංචි කොටස් 6,000කට වඩා** පාවිච්චි කරලා තියෙනවා. මේ හැමදේම තියෙන්නේ සාමාන්ය බෝනික්කෙකුගේ සිරුර ඇතුළේයි. මෙයා වැඩ කරන්න කිසිම බැටරියක්, විදුලියක් හෝ පරිගණක චිප් එකක් පාවිච්චි වෙන්නේ නැහැ. ඔරලෝසුවල තියෙනවා වගේ කරකවන ස්ප්රිං එකක් (Wound spring) සහ එකිනෙකට කැපෙන දත් රෝද (Gears) දහස් ගණනක් විතරයි මේකට තියෙන්නේ! ⚙️🧩.
මේ පුංචි රොබෝවා කරන වැඩේ දැක්කාම ඇඟ කිලිපොලා යනවා. ඔහු තමන්ගේ අතේ තියෙන පක්ෂි පිහාටු පෑන (Quill pen) තීන්ත කූඩුවක ගිල්වා, වැඩිපුර තීන්ත ටික ගසා දමා, අකුරෙන් අකුර ලියන්න පටන් ගන්නවා. යාන්ත්රික මතක රෝදයක් (Mechanical memory wheel) මඟින් අපිට කැමති වචන පෙළක් මේ රොබෝවා ලවා ලියවා ගන්න පුළුවන්. වඩාත්ම පුදුම හිතෙන දේ තමයි, ඔහු ලියන දිශාව දිගේ ඔහුගේ ඇස් දෙකත් චලනය වීම සහ තීන්ත පුරවන හැම වතාවකදීම හිස මඳක් පහත් කිරීමයි! 👁️📝.
ඉතිහාසඥයන් පවසන ආකාරයට, ලෝකයේ මුල්ම "ප්රෝග්රෑම් කළ හැකි" (Programmable Machine) උපකරණවලින් එකක් තමයි මේ. ඒ කියන්නේ අද අපි පාවිච්චි කරන සුපිරි පරිගණකවල මුල්ම තාක්ෂණික මුතුන්මිත්තා බිහිවෙලා තියෙන්නේ ලෝකයට විදුලිය සොයාගන්නත් ශතවර්ෂයකට විතර කලින්! 🌐🧠.
වසර 250කට වඩා පැරණි වුවත් මේ අපූරු යාන්ත්රික රොබෝවා අදටත් කිසිදු දෝෂයකින් තොරව ක්රියාත්මක වෙනවා. යුරෝපීය රජවරුන්ගේ සිට නූතන විද්යාඥයන් දක්වා ලෝකයම මවිත කළ මේ රොබෝවා දැනට ස්විට්සර්ලන්තයේ නියුචැටෙල් (Neuchâtel) හි කලා හා ඉතිහාස කෞතුකාගාරයේ (Musée d'Art et d'Histoire) සුරක්ෂිතව තබා තිබෙනවා. 🏛️✨.
විදුලිය, බැටරි මුකුත්ම නැතුව මීට අවුරුදු 250කට කලින් මිනිස්සු කරපු මේ වගේ විශ්වකර්ම වැඩ ගැන ඔයාලට මොකද හිතෙන්නේ? පල්ලෙහායින් කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්න 👇🤖.
