03/09/2026
ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝනය (No. 02 Heavy Transport Squadron) සිය 69 වන සංවත්සරය සමරයි!
ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝනය (No. 02 Heavy Transport Squadron) කියන්නේ ගුවන් හමුදාවේ පැරණිතම හා වඩාත් වැදගත් ප්රවාහන බලඝනවලින් එකක්. එහි ඉතිහාසය 1957 දක්වා දිව යන අතර, අද වන විටත් ශ්රී ලංකාවේ ගුවන් ප්රවාහන, හදිසි ආධාර හා මානුෂීය මෙහෙයුම්වල වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කරයි.
✈️ අතීතය
1957 – ආරම්භය
අංක 02 බලඝනය 1957 සැප්තැම්බර් 1 දින කටුනායක ගුවන් හමුදා කඳවුරේදී No. 2 Wing ලෙස පිහිටුවා ඇති අතර එහි පළමු අණදෙන නිලධාරියා වූයේ Flight Lieutenant P. H. Mendis ය. ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ පුරෝගාමී Flying Formation එකක් ලෙස මෙය සැලකේ.
මුල් කාලයේ භාවිත කළ ගුවන් යානා අතර:
• Airspeed Oxford
• Prestwick Pioneer
• de Havilland Dove
• DC-3 Dakota
• Dragonfly helicopter
• de Havilland Heron
• Riley Heron
වැනි යානා තිබුණි. පසුගිය දශක කිහිපය තුළ බලඝනය ගුවන් යානා වර්ග 17ක් පමණ මෙහෙයවා ඇත.
🇱🇰 1971 කැරැල්ල
1971 කැරැල්ල ඇති වන අවස්ථාවේ ක්රියාකාරීව තිබූ ප්රධානතම ගුවන් බලඝනයක් වූයේ අංක 02 බලඝනයයි.
එම කාලයේදී ආහාර, උපකරණ හා අනෙකුත් අවශ්ය ද්රව්ය ගුවන් මගින් ප්රවාහනය කිරීම ඇතුළු මෙහෙයුම් සඳහා එය යොදා ගන්නා ලදී. මෙය බලඝනයේ පළමු සැබෑ operational/combat experience එකක් බව SLAF ඉතිහාස වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
1980–1990 දශකය – යුද මෙහෙයුම්
උතුරු ප්රදේශයේ යුද තත්ත්වය උග්ර වීමත් සමඟ අංක 02 බලඝනයේ වගකීම් විශාල ලෙස පුළුල් විය.
මෙහෙයුම් අතර:
• හමුදා සාමාජිකයන් හා භාණ්ඩ ප්රවාහනය
• Casualty Evacuation
• ගුවන් නිරීක්ෂණ
• Paratroop සහ භාණ්ඩ drop කිරීම
• හදිසි logistical support
• උතුරේ හමුදා කඳවුරු සඳහා සැපයුම් ලබාදීම
වැනි කාර්යයන් තිබුණි.
1980 දශකයේදී Y-12 සහ Y-8 වැනි විශාල ප්රවාහන යානා බලඝනයට එක් විය. යුද සමයේදී Y-8 වැනි ප්රවාහන යානා bombing සඳහාද වෙනස් කර භාවිත කළ බව SLAF ඉතිහාස වාර්තා සඳහන් කරයි.
1991–2009 – කොළඹ–යාපනය ගුවන් පාලම
බලඝනයේ ඉතිහාසයේ විශේෂයෙන්ම වැදගත් කාල පරිච්ඡේදයක් වන්නේ 1991 සිට 2009 දක්වා කාලයයි.
A9 මාර්ගය හරහා භූමි ප්රවාහනයට බාධා ඇති වූ සමයේ කොළඹ සහ යාපනය අතර අඛණ්ඩ ගුවන් ප්රවාහන සම්බන්ධතාවයක් පවත්වාගෙන යාමට අංක 02 බලඝනය විශාල දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. හමුදා සාමාජිකයන්, ආහාර, අවි-උපකරණ, වෙනත් සැපයුම් සහ තුවාල ලැබූවන් ප්රවාහනය කිරීම එහි ප්රධාන කාර්යයන් විය. මෙම ගුවන් පාලම වසර 19කට ආසන්න කාලයක් පවත්වාගෙන ගිය බව SLAF සඳහන් කරයි.
එම මෙහෙයුම් අතරතුර බලඝනයේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකු ජීවිත පූජා කළහ. SLAF නිල ඉතිහාස තොරතුරු අනුව බලඝනයේ නිලධාරීන් සහ ගුවන් හමුදා සාමාජිකයන් 30 දෙනෙකු පමණ රාජකාරියේදී ජීවිත පූජා කර ඇත.
1992–1995 ප්රතිසංවිධානය
1990 දශකයේදී No. 2 Transport Wing ප්රතිසංවිධානය කර 201 Heavy Transport Squadron සහ 202 Light Transport Squadron ලෙස වෙන් කරන ලදී.
පසුව 201 Squadron එක No. 02 Heavy Transport Squadron ලෙස නැවත නම් කරන ලදී.
1995දී Antonov An-32B යානා ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට එක්වීමත් සමඟ බලඝනයේ heavy-lift transport හැකියාව තවදුරටත් ශක්තිමත් විය.
🏅 President’s Colours
බලඝනයේ දිගුකාලීන සේවය හා විශේෂයෙන් යුද සමයේ කළ සේවය අගය කරමින් 2009දී President’s Colours පිරිනමන ලදී.
එමෙන්ම 2004 සුනාමිය, 2005 පකිස්ථාන භූමිකම්පාව සහ පසුව Nepal භූමිකම්පාව වැනි ආපදා අවස්ථාවලදීද බලඝනය සහභාගී විය.
🛩️ වර්තමානය
අද No. 02 Heavy Transport Squadron ස්ථාපිතව ඇත්තේ SLAF Base Katunayake හි වන අතර, එහි ප්රධාන වගකීම ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ heavy air transport capability පවත්වාගෙන යාමයි.
වර්තමාන ප්රධාන ගුවන් යානා
1. Antonov An-32B
2. Lockheed C-130 Hercules
යන යානා දෙවර්ගය බලඝනයේ ප්රධාන fleet එක වේ.
අද කරන ප්රධාන කාර්යයන්:
බලඝනයේ වර්තමාන කාර්යභාරය යුද ප්රවාහනයට පමණක් සීමා නොවේ.
ප්රධාන වගකීම්:
• ✈️ Air Transport Operations
• 👨✈️ හමුදා සාමාජිකයන් ප්රවාහනය
• 📦 භාණ්ඩ හා උපකරණ ප්රවාහනය
• 🏥 Casualty Evacuation / Medical Evacuation
• 🚨 Humanitarian Assistance
• 🌊 Disaster Relief Operations
• 🪂 Parachute Training
• 🔭 Surveillance & Reconnaissance
• 👔 VIP/VVIP Transport
• 🌍 විදේශීය ගුවන් මෙහෙයුම්
• 🛩️ Scheduled Flights
යන කාර්යයන් සිදු කරයි.
🌍 අද වැදගත්කම
ඒ අනුව No. 02 Squadron එක “යුද සමයේ භාණ්ඩ ප්රවාහනය කළ බලඝනයක්” ලෙස පමණක් හඳුන්වන්න බැහැ.
එය අද ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ:
Strategic Airlift + Tactical Air Transport + Humanitarian Assistance + Disaster Relief + Medical Evacuation + VIP Transport
යන හැකියාවන් එකට සම්බන්ධ කරන ප්රධාන flying formation එකක්.
(තොරතුරු අන්තර්ජාලයෙනි. වැරදි ඇතොත් නිවැරදි කරන්න)
(𝑨𝒍𝒍 𝑪𝒓𝒆𝒅𝒊𝒕 𝑮𝒐𝒆𝒔 𝒕𝒐 1ˢᵀ 𝒐𝒘𝒏𝒆𝒓)
Ⓒ Our Forces SL
👉 𝑺𝒆𝒂𝒓𝒄𝒉 & 𝑭𝒐𝒍𝒍𝒐𝒘 𝑼𝒔 𝑶𝒖𝒓
𝐅𝒂𝒄𝒆𝒃𝒐𝒐𝒌
𝐈𝐧𝐬𝐭𝐚𝐠𝐫𝐚𝐦𝐞
𝐓𝐢𝐤𝐭𝐨𝐤
𝐘𝐨𝐮𝐭𝐮𝐛𝐞
